Issues
Select Version
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

2. Aggivacchasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Aggivacchasuttaṃ

187. EvaṃT2.240V2.160 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvāP1.484 bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Kiṃ nu kho , bho gotama ,‘ sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi [ evaṃdiṭṭhī ( sī . syā . kaṃ . ka .)] bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho gotama ,‘ asassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ asassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ KiṃM2.151 nu kho , bho gotama ,‘ antavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ antavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho gotama ,‘ anantavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ anantavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , bho gotama ,‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ , idamevaT2.241 saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhiV2.161 bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho gotama ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , bho gotama ,‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho gotama ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , bho gotama ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ tiP1.485 ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho gotama ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’’ ti ?
‘‘ Na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi –
‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
188.‘‘‘ KiṃT2.242 nu kho , bho gotama , sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ naM2.152 kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi [ moghamaññantīti vadesi ( sī .), moghamaññanti iti vadesi (?)].
‘ Kiṃ pana , bho gotama , asassato loko , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vacchaV2.162 , evaṃdiṭṭhi – asassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ nu kho , bho gotama , antavā loko , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – antavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ pana , bho gotama , anantavā loko , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – anantavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ nu kho , bho gotama , taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ pana , bho gotama , aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ nu kho , bho gotama , hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘‘‘ Kiṃ pana , bho gotama , na hoti tathāgato paraṃT2.243 maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ nu kho , bho gotama , hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ pana , bho gotama , neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavaṃ gotamo ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na khoM2.153 ahaṃ , vaccha , evaṃdiṭṭhi – neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti vadesi .
‘‘ Kiṃ pana bho gotamo ādīnavaṃ sampassamāno evaṃ imāni sabbaso diṭṭhigatāni anupagato ’’ ti ?
189.‘‘‘ Sassato loko ’ ti kho , vaccha , diṭṭhigatametaṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro [ diṭṭhikantāraṃ ( sī . pī .)] diṭṭhivisūkaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ sadukkhaṃ savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ , na nibbidāya naV2.163 virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattatiT2.244 .
‘ Asassato loko ’ ti kho , vaccha … pe …‘ antavā loko ’ ti kho , vaccha … pe …‘ anantavā loko ’ ti kho , vaccha … pe …‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti kho , vaccha … pe …‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti kho , vaccha … pe …‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti kho , vacchaP1.486 … pe …‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti kho , vaccha … pe …‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti kho , vaccha … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti kho , vaccha , diṭṭhigatametaṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ sadukkhaṃ savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ , na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati .
Imaṃ kho ahaṃ , vaccha , ādīnavaṃ sampassamāno evaṃ imāni sabbaso diṭṭhigatāni anupagato ’’ ti .
‘‘ Atthi pana bhoto gotamassa kiñci diṭṭhigatan ’’ ti ?
‘‘ Diṭṭhigatanti kho , vaccha , apanītametaṃ tathāgatassa .
Diṭṭhañhetaṃ , vaccha , tathāgatena –
‘ iti rūpaṃ , iti rūpassa samudayo , iti rūpassa atthaṅgamo ;
iti vedanā , iti vedanāya samudayo , iti vedanāya atthaṅgamo ;
iti saññā , iti saññāya samudayo , iti saññāya atthaṅgamo ;
iti saṅkhārā , iti saṅkhārānaṃ samudayo , iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo ;
iti viññāṇaṃ , iti viññāṇassa samudayo , iti viññāṇassa atthaṅgamo ’ ti .
Tasmā tathāgato sabbamaññitānaṃ sabbamathitānaṃ sabbaahaṃkāramamaṃkāramānānusayānaṃ khayā virāgāT2.245 nirodhā cāgā paṭinissaggā anupādā vimuttoti vadāmī ’’ ti .
190.‘‘ EvaṃM2.154 vimuttacitto pana , bho gotama , bhikkhu kuhiṃ upapajjatī ’’ ti ?
‘‘ Upapajjatīti kho , vaccha , na upeti ’’.
‘‘ Tena hi , bho gotama , na upapajjatī ’’ ti ?
‘‘ Na upapajjatīti kho , vaccha , na upeti ’’.
‘‘ Tena hi , bho gotama , upapajjati ca na ca upapajjatī ’’ ti ?
‘‘ Upapajjati ca na ca upapajjatīti kho , vaccha , na upeti ’’.
‘‘ Tena hi , bho gotama , neva upapajjati na na upapajjatī ’’ ti ?
‘‘ Neva upapajjati na na upapajjatīti kho , vaccha , na upeti ’’.
‘‘‘ EvaṃV2.164 vimuttacitto pana , bho gotama , bhikkhu kuhiṃ upapajjatī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ upapajjatīti kho , vaccha , na upetī ’ ti vadesi .
‘ Tena hi , bho gotama , na upapajjatī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na upapajjatīti kho , vaccha , na upetī ’ ti vadesi .
‘ Tena hi , bho gotama , upapajjati ca na ca upapajjatī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ upapajjati ca na ca upapajjatīti kho , vaccha , na upetī ’ ti vadesi .
‘ Tena hi , bho gotama , neva upapajjati na na upapajjatī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ neva upapajjati na naP1.487 upapajjatīti kho , vaccha , na upetī ’ ti vadesi .
Etthāhaṃ , bho gotama , aññāṇamāpādiṃ , ettha sammohamāpādiṃ .
Yāpi me esā bhoto gotamassa purimena kathāsallāpena ahu pasādamattāT2.246 sāpi me etarahi antarahitā ’’ ti .
‘‘ Alañhi te , vaccha , aññāṇāya , alaṃ sammohāya .
Gambhīro hāyaṃ , vaccha , dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo .
So tayā dujjāno aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatrayogena [ aññatrāyogena ( dī . ni .1.420)] aññatrācariyakena ’’[ aññatthācariyakena ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
191.‘‘ Tena hi , vaccha , taññevettha paṭipucchissāmi ;
yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi .
Taṃ kiṃ maññasi , vaccha , sace te purato aggi jaleyya , jāneyyāsi tvaṃ –
‘ ayaṃ me purato aggi jalatī ’’’ ti ?
‘‘ Sace me , bho gotama , purato aggi jaleyya , jāneyyāhaṃ –
‘ ayaṃ me purato aggi jalatī ’’’ ti .
‘‘ Sace pana taṃ , vaccha , evaṃ puccheyya –
‘ yo te ayaṃ purato aggi jalati ayaṃ aggi kiṃ paṭicca jalatī ’ ti , evaṃ puṭṭho tvaṃ , vaccha , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Sace maṃ , bho gotama , evaṃ puccheyya –
‘ yo te ayaṃ purato aggi jalati ayaṃ aggi kiṃ paṭicca jalatī ’ ti , evaṃ puṭṭho ahaṃ , bho gotama , evaṃ byākareyyaṃM2.155 –
‘ yo me ayaṃ purato aggi jalati ayaṃ aggi tiṇakaṭṭhupādānaṃ paṭicca jalatī ’’’ ti .
‘‘ Sace te , vaccha , purato so aggi nibbāyeyya , jāneyyāsi tvaṃ –
‘ ayaṃ me purato aggi nibbuto ’’’ ti ?
‘‘ Sace me , bho gotama , purato so aggi nibbāyeyya , jāneyyāhaṃ –
‘ ayaṃ me purato aggi nibbuto ’’’ ti .
‘‘ SaceV2.165 pana taṃ , vaccha , evaṃ puccheyya –
‘ yo te ayaṃ purato aggi nibbuto so aggi ito katamaṃT2.247 disaṃ gato – puratthimaṃ vā dakkhiṇaṃ vā pacchimaṃ vā uttaraṃ vā ’ ti , evaṃ puṭṭho tvaṃ , vaccha , kinti byākareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Na upeti , bho gotama , yañhi so , bho gotama , aggi tiṇakaṭṭhupādānaṃ paṭicca ajali [ jalati ( syā . kaṃ . ka .)] tassa ca pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbuto tveva saṅkhyaṃ gacchatī ’’ ti .
192.‘‘ Evameva kho , vaccha , yena rūpena tathāgataṃ paññāpayamāno paññāpeyya taṃ rūpaṃ tathāgatassa pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ .
Rūpasaṅkhayavimutto [ rūpasaṅkhāvimutto ( sī . syā . kaṃ . pī .) evaṃ vedanāsaṅkhayādīsupi ] kho , vaccha , tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho – seyyathāpi mahāsamuddo .
Upapajjatīti na upeti , na upapajjatīti na upeti , upapajjatiP1.488 ca na ca upapajjatīti na upeti , neva upapajjati na na upapajjatīti na upeti .
‘‘ Yāya vedanāya tathāgataṃ paññāpayamāno paññāpeyya sā vedanā tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Vedanāsaṅkhayavimutto kho , vaccha , tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho – seyyathāpi mahāsamuddo .
Upapajjatīti na upeti , na upapajjatīti na upeti , upapajjati ca na ca upapajjatīti na upeti , neva upapajjati na na upapajjatīti na upeti .
‘‘ Yāya saññāya tathāgataṃ paññāpayamāno paññāpeyya sā saññā tathāgatassa pahīnāT2.248 ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Saññāsaṅkhayavimutto kho , vaccha , tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho – seyyathāpi mahāsamuddo .
UpapajjatītiM2.156 na upeti , na upapajjatīti na upeti , upapajjati ca na ca upapajjatīti na upeti , neva upapajjati na na upapajjatīti na upeti .
‘‘ Yehi saṅkhārehi tathāgataṃ paññāpayamāno paññāpeyya te saṅkhārā tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Saṅkhārasaṅkhayavimutto kho , vaccha , tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho – seyyathāpi mahāsamuddo .
Upapajjatīti na upetiV2.166 , na upapajjatīti na upeti , upapajjati ca na ca upapajjatīti na upeti , neva upapajjati na na upapajjatīti na upeti .
‘‘ Yena viññāṇena tathāgataṃ paññāpayamāno paññāpeyya taṃ viññāṇaṃ tathāgatassa pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ .
Viññāṇasaṅkhayavimutto kho , vaccha , tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāḷho – seyyathāpi mahāsamuddo .
Upapajjatīti na upeti , na upapajjatīti na upeti , upapajjati ca na ca upapajjatīti na upeti , neva upapajjati na na upapajjatīti na upeti ’’.
Evaṃ vutte , vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ seyyathāpi , bho gotama , gāmassa vā nigamassa vā avidūreT2.249 mahāsālarukkho .
Tassa aniccatā sākhāpalāsā palujjeyyuṃ [ sākhāpalāsaṃ palujjeyya ], tacapapaṭikā palujjeyyuṃ , pheggū palujjeyyuṃ [ pheggu palujjeyya ( sī . syā . kaṃ . pī .)];
so aparena samayena apagatasākhāpalāso apagatatacapapaṭiko apagataphegguko suddho assa , sāre patiṭṭhito ;
evameva bhoto gotamassa pāvacanaṃ apagatasākhāpalāsaṃ apagatatacapapaṭikaṃ apagatapheggukaṃ suddhaṃ , sāre patiṭṭhitaṃ .
Abhikkantaṃ , bho gotama … pe …P1.489 upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Aggivacchasuttaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ .