4. Madhurasuttaṃ

317. EvaṃT2.429V2.280 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno madhurāyaṃ viharati gundāvane .

Assosi kho rājā mādhuro avantiputto –

‘‘ samaṇo khalu , bho , kaccāno madhurāyaṃ [ mathurāyaṃ ( ṭīkā )] viharati gundāvane .

Taṃ kho pana bhavantaṃ kaccānaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –

‘ paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca ’.

Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī ’’ ti .

Atha kho rājā mādhuro avantiputto bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṃ yānaṃ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi madhurāya niyyāsi mahaccarājānubhāvena āyasmantaṃ mahākaccānaṃ dassanāya .

Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvāM2.271 āyasmatāP2.84 mahākaccānena saddhiṃ sammodi .

Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinno kho rājā mādhuro avantiputto āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca –

‘‘ brāhmaṇā , bho kaccāna , evamāhaṃsu –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīno añño vaṇṇo ;

brāhmaṇova sukko vaṇṇo , kaṇho añño vaṇṇo ;

brāhmaṇāva sujjhanti , no abrāhmaṇā ;

brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā ’ ti .

Idha bhavaṃ kaccāno kimakkhāyī ’’ ti ?

‘‘ Ghosoyeva kho eso , mahārāja , lokasmiṃ –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīno añño vaṇṇo ;

brāhmaṇova sukko vaṇṇo , kaṇho añño vaṇṇo ;

brāhmaṇāva sujjhanti , no abrāhmaṇā ;

brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātāT2.430 brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā ’ ti .

Tadamināpetaṃ , mahārāja , pariyāyena veditabbaṃ yathā ghosoyeveso lokasmiṃ –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīno añño vaṇṇo … pe … brahmadāyādā ’’’ ti .

318.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , khattiyassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī … brāhmaṇopissāssa … vessopissāssa … suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātīV2.281 kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti ?

‘‘ Khattiyassa cepi , bho kaccāna , ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī … brāhmaṇopissāssa … vessopissāssa … suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti .

‘‘ TaṃT2.431 kiṃ maññasi , mahārāja , brāhmaṇassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī … vessopissāssa … suddopissāssaP2.85 … khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti ?

‘‘ Brāhmaṇassa cepi , bho kaccāna , ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī … vessopissāssa … suddopissāssaM2.272 … khattiyopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti .

‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , vessassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī … suddopissāssa … khattiyopissāssa … brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti ?

‘‘ Vessassa cepi , bho kaccāna , ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī … suddopissāssa … khattiyopissāssa … brāhmaṇopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti .

‘‘ TaṃT2.432 kiṃ maññasi , mahārāja , suddassa cepi ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī … khattiyopissāssa … brāhmaṇopissāssa … vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti ?

‘‘ Suddassa cepi , bho kaccāna , ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā suddopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvīV2.282 manāpacārī piyavādīti … khattiyopissāssa … brāhmaṇopissāssa … vessopissāssa pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṃkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī ’’ ti .

‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , yadi evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ AddhāP2.86 kho , bho kaccāna , evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti .

Nesaṃ [ nāsaṃ ( sī .), nāhaṃ ( syā . kaṃ .)] ettha kiñci nānākaraṇaṃ samanupassāmī ’’ ti .

‘‘ Imināpi kho etaṃ , mahārāja , pariyāyena veditabbaṃ yathā ghoso yeveso lokasmiṃ –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīno añño vaṇṇo … pe … brahmadāyādā ’’’ ti .

319.‘‘ TaṃM2.273 kiṃ maññasi , mahārāja , idhassa khattiyo pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi [ micchādiṭṭhī ( sabbattha )] kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃT2.433 vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ Khattiyopi hi , bho kaccāna , pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya .

Evaṃ me ettha hoti , evañca pana me etaṃ arahataṃ sutan ’’ ti .

‘‘ Sādhu sādhu , mahārāja !

Sādhu kho te etaṃ , mahārāja , evaṃ hoti , sādhu ca pana te etaṃ arahataṃ sutaṃ .

Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , idhassa brāhmaṇo … pe … idhassa vesso … pe … idhassa suddo pāṇātipātī adinnādāyī … pe … micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ Suddopi hi , bho kaccāna , pāṇātipātī adinnādāyī … pe … micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya .

Evaṃ me ettha hoti , evañca pana me etaṃ arahataṃ sutan ’’ ti .

‘‘ Sādhu sādhu , mahārāja !

Sādhu kho te etaṃ , mahārāja , evaṃ hoti , sādhu ca pana te etaṃ arahataṃ sutaṃ .

Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , yadi evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamāV2.283 honti no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ AddhāP2.87 kho , bho kaccāna , evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti .

Nesaṃ etthaT2.434 kiñci nānākaraṇaṃ samanupassāmī ’’ ti .

‘‘ Imināpi kho etaṃ , mahārāja , pariyāyena veditabbaṃ yathā ghoso yeveso lokasmiṃ –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīno añño vaṇṇo … pe … brahmadāyādā ’’’ ti .

320.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , idhassa khattiyo pāṇātipātā paṭivirato , adinnādānā paṭivirato , kāmesumicchācārā paṭivirato , musāvādā paṭivirato , pisuṇāya vācāya paṭivirato , pharusāya vācāya paṭivirato , samphappalāpā paṭivirato , anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhiM2.274 [ sammādiṭṭhī ( syā . kaṃ . pī . ka .)] kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ Khattiyopi hi , bho kaccāna , pāṇātipātā paṭivirato , adinnādānā paṭivirato , kāmesumicchācārā paṭivirato , musāvādā paṭivirato , pisuṇāya vācāya paṭivirato , pharusāya vācāya paṭivirato , samphappalāpā paṭivirato , anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya .

Evaṃ me ettha hoti , evañca pana me etaṃ arahataṃ sutan ’’ ti .

‘‘ Sādhu sādhu , mahārāja !

Sādhu kho te etaṃ , mahārāja , evaṃ hoti , sādhu ca pana te etaṃ arahataṃ sutaṃ .

Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , idhassa brāhmaṇo , idhassa vesso , idhassa suddo pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato … pe … sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya no vā ?

Kathaṃ vāT2.435 te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ Suddopi hi , bho kaccāna , pāṇātipātā paṭivirato , adinnādānā paṭivirato … pe … sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya .

Evaṃ me ettha hoti , evañca pana me etaṃ arahataṃ sutan ’’ ti .

‘‘ Sādhu sādhu , mahārāja !

Sādhu kho te etaṃ , mahārāja , evaṃ hoti , sādhu ca pana te etaṃ arahataṃ sutaṃ .

Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , yadi evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ AddhāP2.88 kho , bho kaccāna , evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti .

Nesaṃ ettha kiñci nānākaraṇaṃ samanupassāmī ’’ tiV2.284 .

‘‘ Imināpi kho etaṃ , mahārāja , pariyāyena veditabbaṃ yathā ghoso yeveso lokasmiṃ –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīno añño vaṇṇo … pe … brahmadāyādā ’’’ ti .

321.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , idha khattiyo sandhiṃ vā chindeyya , nillopaṃ vā hareyya , ekāgārikaṃ vā kareyya , paripanthe vā tiṭṭheyya , paradāraṃ vā gaccheyya , tañce te purisā gahetvā dasseyyuṃ –

‘ ayaṃ te , deva , coro āgucārī .

Imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehī ’ ti .

KintiM2.275 naṃ kareyyāsī ’’ ti ?

‘‘ Ghāteyyāma vā , bho kaccāna , jāpeyyāma vā pabbājeyyāma vā yathāpaccayaṃ vā kareyyāma .

Taṃ kissa hetu ?

Yā hissaT2.436 , bho kaccāna , pubbe ‘ khattiyo ’ ti samaññā sāssa antarahitā ;

corotveva saṅkhyaṃ [ saṅkhaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] gacchatī ’’ ti .

‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , idha brāhmaṇo , idha vesso , idha suddo sandhiṃ vā chindeyya , nillopaṃ vā hareyya , ekāgārikaṃ vā kareyya , paripanthe vā tiṭṭheyya , paradāraṃ vā gaccheyya , tañce te purisā gahetvā dasseyyuṃ –

‘ ayaṃ te , deva , coro āgucārī .

Imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehī ’ ti .

Kinti naṃ kareyyāsī ’’ ti ?

‘‘ Ghāteyyāma vā , bho kaccāna , jāpeyyāma vā pabbājeyyāma vā yathāpaccayaṃ vā kareyyāma .

Taṃ kissa hetu ?

Yā hissa , bho kaccāna , pubbe ‘ suddo ’ ti samaññā sāssa antarahitā ;

corotveva saṅkhyaṃ gacchatī ’’ ti .

‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , yadi evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ Addhā kho , bho kaccāna , evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti .

Nesaṃ ettha kiñci nānākaraṇaṃ samanupassāmī ’’ ti .

‘‘ Imināpi kho etaṃ , mahārāja , pariyāyena veditabbaṃ yathā ghoso yeveso lokasmiṃ –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīnoP2.89 añño vaṇṇo … pe … brahmadāyādā ’’’ ti .

322.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , mahārāja , idha khattiyo kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvāT2.437 agārasmā anagāriyaṃ pabbajito assa virato pāṇātipātā , virato adinnādānā , virato musāvādā , rattūparato , ekabhattiko , brahmacārī , sīlavā , kalyāṇadhammo ?

Kinti naṃ kareyyāsī ’’ ti ?

‘‘ Abhivādeyyāma vā [ pi ( dī . ni .1.184,187 sāmaññaphale )], bho kaccāna , paccuṭṭheyyāma vā āsanena vāV2.285 nimanteyyāma abhinimanteyyāma vā naṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikaṃ vā assa rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidaheyyāma .

Taṃ kissa hetu ?

Yā hissa , bho kaccāna , pubbe ‘ khattiyo ’ ti samaññā sāssa antarahitā ;

samaṇotveva saṅkhyaṃ gacchatī ’’ ti .

‘‘ TaṃM2.276 kiṃ maññasi , mahārāja , idha brāhmaṇo , idha vesso , idha suddo kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito assa virato pāṇātipātā , virato adinnādānā virato musāvādā , rattūparato , ekabhattiko , brahmacārī , sīlavā , kalyāṇadhammo ?

Kinti naṃ kareyyāsī ’’ ti ?

‘‘ Abhivādeyyāma vā , bho kaccāna , paccuṭṭheyyāma vā āsanena vā nimanteyyāma abhinimanteyyāma vā naṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikaṃ vā assa rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidaheyyāma .

Taṃ kissa hetu ?

Yā hissa , bho kaccāna , pubbe ‘ suddo ’ ti samaññā sāssa antarahitā ;

samaṇotveva saṅkhyaṃ gacchatī ’’ ti .

‘‘ TaṃT2.438 kiṃ maññasi , mahārāja , yadi evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti no vā ?

Kathaṃ vā te ettha hotī ’’ ti ?

‘‘ Addhā kho , bho kaccāna , evaṃ sante , ime cattāro vaṇṇā samasamā honti .

Nesaṃ ettha kiñci nānākaraṇaṃ samanupassāmī ’’ ti .

‘‘ Imināpi kho etaṃ , mahārāja , pariyāyena veditabbaṃ yathā ghoso yeveso lokasmiṃ –

‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo , hīno añño vaṇṇo ;

brāhmaṇova sukko vaṇṇo , kaṇho añño vaṇṇo ;

brāhmaṇāva sujjhanti , no abrāhmaṇā ;

brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā ’’’ ti .

323. EvaṃP2.90 vutte , rājā mādhuro avantiputto āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca –

‘‘ abhikkantaṃ , bho kaccāna , abhikkantaṃ , bho kaccāna !

Seyyathāpi , bho kaccāna , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya –

‘ cakkhumanto rūpāni dakkhantī ’ ti ;

evamevaṃ bhotā kaccānena anekapariyāyena dhammo pakāsito .

Esāhaṃ bhavantaṃ kaccānaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañcaV2.286 .

Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ kaccāno dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .

‘‘ Mā kho maṃ tvaṃ , mahārāja , saraṇaṃ agamāsi .

Tameva tvaṃT2.439 [ tametaṃ tvaṃ ( syā . kaṃ .), tametaṃ ( ka .)] bhagavantaṃ saraṇaṃ gaccha yamahaṃ saraṇaṃ gato ’’ ti .

‘‘ Kahaṃ pana , bho kaccāna , etarahi soM2.277 bhagavā viharati arahaṃ sammāsambuddho ’’ ti ?

‘‘ Parinibbuto kho , mahārāja , etarahi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho ’’ ti .

‘‘ Sacepi mayaṃ , bho kaccāna , suṇeyyāma taṃ bhagavantaṃ dasasu yojanesu , dasapi mayaṃ yojanāni gaccheyyāma taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ .

Sacepi mayaṃ , bho kaccāna , suṇeyyāma taṃ bhagavantaṃ vīsatiyā yojanesu , tiṃsāya yojanesu , cattārīsāya yojanesu , paññāsāya yojanesu , paññāsampi mayaṃ yojanāni gaccheyyāma taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ .

Yojanasate cepi mayaṃ bho kaccāna , suṇeyyāma taṃ bhagavantaṃ , yojanasatampi mayaṃ gaccheyyāma taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ .

Yato ca , bho kaccāna , parinibbuto so bhagavā , parinibbutampi mayaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca .

Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ kaccāno dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .

Madhurasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .

Issues

Select Version

Majjhimapaṇṇāsapāḷi

Majjhimapaṇṇāsapāḷi