Issues
Select Version
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

9. Cūḷasakuludāyisuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Cūḷasakuludāyisuttaṃ

269. EvaṃT2.352M2.221V2.231 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .
Tena kho pana samayena sakuludāyī paribbājako moranivāpe paribbājakārāme paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi .
Atha kho bhagavato etadahosi –
‘‘ atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ .
Yaṃnūnāhaṃ yena moranivāpo paribbājakārāmo yena sakuludāyī paribbājako tenupasaṅkameyyan ’’ ti .
Atha kho bhagavā yena moranivāpo paribbājakārāmo tenupasaṅkami .
Tena kho pana samayena sakuludāyī paribbājako mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāyaP2.30 anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentiyā , seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ mālākathaṃ gandhakathaṃ ñātikathaṃ yānakathaṃ gāmakathaṃ nigamakathaṃ nagarakathaṃ janapadakathaṃ itthikathaṃ sūrakathaṃ visikhākathaṃ kumbhaṭṭhānakathaṃ pubbapetakathaṃ nānattakathaṃ lokakkhāyikaṃ samuddakkhāyikaṃ itibhavābhavakathaṃ iti vā .
Addasā kho sakuludāyī paribbājako bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ .
Disvāna sakaṃ parisaṃ saṇṭhāpesi –
‘‘ appasaddā bhonto hontu , mā bhonto saddamakattha .
Ayaṃ samaṇo gotamo āgacchati ;
appasaddakāmo kho pana so āyasmā appasaddassa vaṇṇavādī .
Appeva nāma appasaddaṃ parisaṃ viditvā upasaṅkamitabbaṃ maññeyyā ’’ ti .
Atha kho te paribbājakā tuṇhī ahesuṃT2.353 .
270. Atha kho bhagavā yena sakuludāyī paribbājako tenupasaṅkami .
Atha kho sakuludāyī paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ etu kho , bhante , bhagavā .
Svāgataṃ , bhante , bhagavato .
Cirassaṃ kho , bhante , bhagavā imaṃ pariyāyamakāsi yadidaṃ idhāgamanāya .
Nisīdatu , bhante , bhagavā ;
idamāsanaṃ paññattan ’’ ti .
Nisīdi bhagavā paññatte āsane .
Sakuludāyīpi khoV2.232 paribbājako aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sakuludāyiṃ paribbājakaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ kāya nuttha , udāyi , etarahiM2.222 kathāya sannisinnā , kā ca pana vo antarākathā vippakatā ’’ ti ?
‘‘ Tiṭṭhatesā , bhante , kathā yāya mayaṃ etarahi kathāya sannisinnā .
Nesā , bhante , kathā bhagavato dullabhā bhavissati pacchāpi savanāya .
Yadāhaṃ , bhante , imaṃ parisaṃ anupasaṅkanto homi athāyaṃ parisā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentī nisinnā hoti ;
yadā ca kho ahaṃ , bhante , imaṃ parisaṃ upasaṅkanto homi athāyaṃ parisā mamaññeva mukhaṃ ullokentī nisinnā hoti –
‘ yaṃ no samaṇo udāyī dhammaṃ bhāsissati taṃ [ taṃ no ( sī . syā . kaṃ . pī .)] sossāmā ’ ti ;
yadā panaP2.31 , bhante , bhagavā imaṃ parisaṃ upasaṅkanto hoti athāhañceva ayañca parisā bhagavato mukhaṃ ullokentā [ olokentī ( syā . kaṃ . ka .)] nisinnā homa –
‘ yaṃ no bhagavā dhammaṃ bhāsissati taṃ sossāmā ’’’ ti .
271.‘‘ Tenahudāyi , taṃyevettha paṭibhātu yathā maṃ paṭibhāseyyā ’’ si .
‘‘ PurimāniT2.354 , bhante , divasāni purimatarāni sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānamāno ‘ carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhitan ’ ti .
So mayā [ paccupaṭṭhitan ’’ ti mayā (?)] pubbantaṃ ārabbha pañhaṃ puṭṭho samāno aññenaññaṃ paṭicari , bahiddhā kathaṃ apanāmesi , kopañca dosañca appaccayañca pātvākāsi .
Tassa mayhaṃ , bhante , bhagavantaṃyeva ārabbha sati udapādi –
‘ aho nūna bhagavā , aho nūna sugato !
Yo imesaṃ dhammānaṃ sukusalo ’’’ ti .
‘‘ Ko pana so , udāyi , sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānamāno ‘ carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhitan ’ ti , yo tayā pubbantaṃ ārabbha pañhaṃ puṭṭho samāno aññenaññaṃ paṭicari , bahiddhā kathaṃ apanāmesi kopañca dosañca appaccayañca pātvākāsī ’’ ti ?
‘ Nigaṇṭho , bhante , nāṭaputto ’ ti .
‘‘ Yo kho , udāyi , anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya , so vā maṃ pubbantaṃ ārabbha pañhaṃ puccheyya , taṃ vāhaṃ pubbantaṃ ārabbha pañhaṃ puccheyyaṃ ;
so vā me pubbantaṃ ārabbha pañhassaM2.223 veyyākaraṇena cittaṃ ārādheyya , tassa vāhaṃ pubbantaṃ ārabbha pañhassa veyyākaraṇena cittaṃT2.355 ārādheyyaṃ .
‘‘ YoV2.233 [ so ( sī . pī .)] kho , udāyi , dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyya cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyya , so vā maṃ aparantaṃ ārabbha pañhaṃP2.32 puccheyya , taṃ vāhaṃ aparantaṃ ārabbha pañhaṃ puccheyyaṃ ;
so vā me aparantaṃ ārabbha pañhassa veyyākaraṇena cittaṃ ārādheyya , tassa vāhaṃ aparantaṃ ārabbha pañhassa veyyākaraṇena cittaṃ ārādheyyaṃ .
‘‘ Api ca , udāyi , tiṭṭhatu pubbanto , tiṭṭhatu aparanto .
Dhammaṃ te desessāmi – imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjati ;
imasmiṃ asati idaṃ na hoti , imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī ’’ ti .
‘‘ Ahañhi , bhante , yāvatakampi me iminā attabhāvena paccanubhūtaṃ tampi nappahomi sākāraṃ sauddesaṃ anussarituṃ , kuto panāhaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarissāmi , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarissāmi , seyyathāpi bhagavā ?
Ahañhi , bhante , etarahi paṃsupisācakampi na passāmi , kuto panāhaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passissāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānissāmi , seyyathāpi bhagavā ?
Yaṃ pana maṃ , bhante , bhagavā evamāha –
‘ api ca , udāyi , tiṭṭhatu pubbanto , tiṭṭhatuT2.356 aparanto ;
dhammaṃ te desessāmi – imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjati ;
imasmiṃ asati idaṃ na hoti , imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī ’ ti tañca pana me bhiyyosomattāya na pakkhāyati .
Appeva nāmāhaṃ , bhante , sake ācariyake bhagavato cittaṃ ārādheyyaṃ pañhassa veyyākaraṇenā ’’ ti .
272.‘‘ Kinti pana te , udāyi , sake ācariyake hotī ’’ ti ?
‘‘ Amhākaṃ , bhante , sake ācariyake evaṃ hoti –
‘ ayaṃ paramo vaṇṇo , ayaṃ paramo vaṇṇo ’’’ ti .
‘‘ YaṃM2.224 pana te etaṃ , udāyi , sake ācariyake evaṃ hoti –
‘ ayaṃ paramo vaṇṇo , ayaṃV2.234 paramo vaṇṇo ’ ti , katamo so paramo vaṇṇo ’’ ti ?
‘‘ Yasmā , bhante , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’’ ti .
‘‘ Katamo pana so paramo vaṇṇo yasmā vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthī ’’ ti ?
‘‘ YasmāP2.33 , bhante , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’’ ti .
‘‘ Dīghāpi kho te esā , udāyi , phareyya –
‘ yasmā , bhante , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’ ti vadesi , tañca vaṇṇaṃ na paññapesi .
Seyyathāpi , udāyi , puriso evaṃ vadeyya –
‘ ahaṃ yā imasmiṃ janapade janapadakalyāṇī taṃ icchāmi , taṃ kāmemī ’ ti .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ambhoT2.357 purisa , yaṃ tvaṃ janapadakalyāṇiṃ icchasi kāmesi , jānāsi taṃ janapadakalyāṇiṃ – khattiyī vā brāhmaṇī vā vessī vā suddī vā ’’ ti ?
Iti puṭṭho ‘ no ’ ti vadeyya .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ambho purisa , yaṃ tvaṃ janapadakalyāṇiṃ icchasi kāmesi , jānāsi taṃ janapadakalyāṇiṃ – evaṃnāmā evaṃgottāti vāti … pe … dīghā vā rassā vā majjhimā vā kāḷī vā sāmā vā maṅguracchavī vāti … amukasmiṃ gāme vā nigame vā nagare vā ’ ti ?
Iti puṭṭho ‘ no ’ ti vadeyya .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ambho purisa , yaṃ tvaṃ na jānāsi na passasi , taṃ tvaṃ icchasi kāmesī ’’’ ti ?
Iti puṭṭho ‘ āmā ’ ti vadeyya .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi – nanu evaṃ sante , tassa purisassa appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatī ’’ ti ?
‘‘ Addhā kho , bhante , evaṃ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatī ’’ ti .
‘‘ Evameva kho tvaṃ , udāyi ,‘ yasmā , bhante , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’ ti vadesi , tañca vaṇṇaṃ na paññapesī ’’ ti .
‘‘ Seyyathāpi , bhante , maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato paṇḍukambaleV2.235 nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca , evaṃ vaṇṇo attā hoti arogo paraṃ maraṇā ’’ ti .
273.‘‘ TaṃM2.225 kiṃ maññasi , udāyi , yo vā maṇi veḷuriyo subhoT2.358 jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsateP2.34 ca tapate ca virocati ca , yo vā rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako – imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bhante , rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako – ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yo vā rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako , yo vā rattandhakāratimisāya telappadīpo – imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bhante , rattandhakāratimisāya telappadīpo – ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yo vā rattandhakāratimisāya telappadīpo , yo vā rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho – imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bhante , rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho – ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yo vā rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho , yā vā rattiyā paccūsasamayaṃ viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā – imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataroT2.359 ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bhante , rattiyā paccūsasamayaṃ viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā – ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yā vā rattiyā paccūsasamayaṃ viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā , yo vā tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhido [ abhide ( ka . sī .), abhidosaṃ ( ka .) abhidoti abhisaddena samānatthanipātapadaṃ ( chakkaṅguttaraṭīkā mahāvagga aṭṭhamasuttavaṇṇanā )] aḍḍharattasamayaṃ candoV2.236 – imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bhante , tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhidoM2.226 aḍḍharattasamayaṃ cando – ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ TaṃP2.35 kiṃ maññasi , udāyi , yo vā tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhido aḍḍharattasamayaṃ cando , yo vā vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve abhido majjhanhikasamayaṃ sūriyo – imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bhante , vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve abhido majjhanhikasamayaṃ sūriyo – ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Ato kho te , udāyi , bahū hi bahutarā devā ye imesaṃ candimasūriyānaṃ ābhā nānubhonti , tyāhaṃT2.360 pajānāmi .
Atha ca panāhaṃ na vadāmi –
‘ yasmā vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthī ’ ti .
Atha ca pana tvaṃ , udāyi ,‘ yvāyaṃ vaṇṇo kiminā khajjopanakena nihīnataro [ hīnataro ( sī . pī .)] ca patikiṭṭhataro ca so paramo vaṇṇo ’ ti vadesi , tañca vaṇṇaṃ na paññapesī ’’ ti .
‘‘ Acchidaṃ [ acchira ( ka .), acchida (?)] bhagavā kathaṃ , acchidaṃ sugato kathan ’’ ti !
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , udāyi , evaṃ vadesi –
‘ acchidaṃ bhagavā kathaṃ , acchidaṃ sugato kathaṃ ’’’ ti ?
‘‘ Amhākaṃ , bhante , sake ācariyake evaṃ hoti –
‘ ayaṃ paramo vaṇṇo , ayaṃ paramo vaṇṇo ’ ti .
Te mayaṃ , bhante , bhagavatā sake ācariyake samanuyuñjiyamānā samanuggāhiyamānā samanubhāsiyamānā rittā tucchā aparaddhā ’’ ti .
274.‘‘ Kiṃ panudāyi , atthi ekantasukho loko , atthi ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti ?
‘‘ Amhākaṃ , bhante , sake ācariyake evaṃ hoti –
‘ atthi ekantasukho loko , atthi ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’’ ti .
‘‘ KatamāV2.237 pana sā , udāyi , ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti ?
‘‘ Idha , bhante , ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti , adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratoM2.227 hoti , kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭiviratoP2.36 hoti , musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti , aññataraṃ vā pana tapoguṇaṃ samādāya vattati .
Ayaṃ kho sā , bhante , ākāravatīT2.361 paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yasmiṃ samaye pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti , ekantasukhī vā tasmiṃ samaye attā hoti sukhadukkhī vā ’’ ti ?
‘‘ Sukhadukkhī , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yasmiṃ samaye adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti , ekantasukhī vā tasmiṃ samaye attā hoti sukhadukkhī vā ’’ ti ?
‘‘ Sukhadukkhī , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yasmiṃ samaye kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti , ekantasukhī vā tasmiṃ samaye attā hoti sukhadukkhī vā ’’ ti ?
‘‘ Sukhadukkhī , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yasmiṃ samaye musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti , ekantasukhī vā tasmiṃ samaye attā hoti sukhadukkhī vā ’’ ti ?
‘‘ Sukhadukkhī , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , yasmiṃ samaye aññataraṃ tapoguṇaṃ samādāya vattati , ekantasukhī vā tasmiṃ samaye attā hoti sukhadukkhī vā ’’ ti ?
‘‘ Sukhadukkhī , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , udāyi , api nu kho vokiṇṇasukhadukkhaṃ paṭipadaṃ āgamma ekantasukhassaV2.238 lokassa sacchikiriyā hotī ’’ ti [ sacchikiriyāyāti ( ka .)]?
‘‘ Acchidaṃ bhagavā kathaṃ , acchidaṃ sugato kathan ’’ ti !
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , udāyi , vadesi –
‘ acchidaṃ bhagavā kathaṃ , acchidaṃ sugato kathaṃ ’’’ ti ?
‘‘ Amhākaṃ , bhante , sake ācariyake evaṃ hoti –
‘ atthi ekantasukho loko , atthi ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassaT2.362 sacchikiriyāyā ’ ti .
Te mayaṃ , bhante , bhagavatā sake ācariyake samanuyuñjiyamānā samanuggāhiyamānā samanubhāsiyamānā rittā tucchā aparaddhā ’’ ti [ aparaddhā ( sī .), aparaddhāpi ( syā . kaṃ . pī .)].
275.‘‘ KiṃM2.228 pana , bhante , atthi ekantasukho loko , atthi ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti ?
‘‘ AtthiP2.37 kho , udāyi , ekantasukho loko , atthi ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti .
‘‘ Katamā pana sā , bhante , ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti ?
‘‘ Idhudāyi , bhikkhu vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati ;
vitakkavicārānaṃ vūpasamā … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati ;
pītiyā ca virāgā … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati – ayaṃ kho sā , udāyi , ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti .
‘‘ Na [ kiṃ nu ( syā . kaṃ . ka .)] kho sā , bhante , ākāravatī paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāya , sacchikato hissa , bhante , ettāvatā ekantasukho loko hotī ’’ ti .
‘‘ Na khvāssa , udāyi , ettāvatā ekantasukho loko sacchikato hoti ;
ākāravatītveva sā paṭipadā ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāyā ’’ ti .
EvaṃV2.239 vutte , sakuludāyissa paribbājakassa parisā unnādinī uccāsaddamahāsaddā ahosi –
‘‘ ettha mayaṃ anassāma sācariyakā , ettha mayaṃ anassāma [ panassāma ( sī .)] sācariyakā !
Na mayaṃ ito bhiyyo uttaritaraṃ pajānāmā ’’ ti .
Atha kho sakuludāyī paribbājako te paribbājake appasaddeT2.363 katvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kittāvatā panāssa , bhante , ekantasukho loko sacchikato hotī ’’ ti ?
‘‘ Idhudāyi , bhikkhu sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ … upasampajja viharati .
Yā tā devatā ekantasukhaṃ lokaṃ upapannā tāhi devatāhi saddhiṃ santiṭṭhati sallapati sākacchaṃ samāpajjati .
Ettāvatā khvāssa , udāyi , ekantasukho loko sacchikato hotī ’’ ti .
276.‘‘ Etassa nūna , bhante , ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṃ carantī ’’ ti ?
‘‘ Na kho , udāyi , ekantasukhassa lokassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti .
Atthi kho , udāyiM2.229 , aññeva dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca yesaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ carantī ’’ ti .
‘‘ KatameP2.38 pana te , bhante , dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca yesaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṃ carantī ’’ ti ?
‘‘ Idhudāyi , tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā … pe … so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Ayampi kho , udāyi , dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti ’’.
‘‘ Puna caparaṃ , udāyi , bhikkhu vitakkavicārānaṃT2.364 vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … tatiyaṃ jhānaṃ … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Ayampi kho , udāyi , dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti .
‘‘ SoV2.240 evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .
So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
Ayampi kho , udāyi , dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti .
‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate … pe … yathākammūpage satte pajānāti .
Ayampi kho , udāyi , dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti .
‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāyaM2.230 cittaṃ abhininnāmetiT2.365 .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti …‘ ime āsavā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavasamudayo ’ ti …P2.39 ‘ ayaṃ āsavanirodho ’ ti …‘ ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati , bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati , avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāti .
Ayampi kho , udāyi , dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti .
Ime kho , udāyi , dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca yesaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ carantī ’’ ti .
277. Evaṃ vutte , sakuludāyī paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantaṃ , bhanteV2.241 , abhikkantaṃ , bhante !
Seyyathāpi , bhante , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya –
‘ cakkhumanto rūpāni dakkhantī ’ ti ;
evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ , bhante , bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Labheyyāhaṃ , bhante , bhagavato santike pabbajjaṃ , labheyyaṃ upasampadan ’’ ti .
EvaṃT2.366 vutte , sakuludāyissa paribbājakassa parisā sakuludāyiṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ –
‘‘ mā bhavaṃ , udāyi , samaṇe gotame brahmacariyaṃ cari ;
mā bhavaṃ , udāyi , ācariyo hutvā antevāsīvāsaṃ vasi .
Seyyathāpi nāma udakamaṇiko [ maṇiko ( sī . pī . ka .)] hutvā udañcaniko [ uddekaniko ( sī . syā . kaṃ . pī .)] assa , evaṃ sampadamidaṃ [ evaṃ sampadametaṃ ( sī . pī .)] bhoto udāyissa bhavissati .
Mā bhavaṃ , udāyi , samaṇe gotame brahmacariyaṃ cari ;
mā bhavaṃ , udāyi , ācariyo hutvā antevāsīvāsaṃ vasī ’’ ti .
Iti hidaṃ sakuludāyissa paribbājakassa parisā sakuludāyiṃ paribbājakaṃ antarāyamakāsi bhagavati brahmacariyeti .
Cūḷasakuludāyisuttaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ .