Issues
Select Version
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

7. Cātumasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Cātumasuttaṃ

157. EvaṃT2.193V2.129 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā cātumāyaṃ viharati āmalakīvane .
Tena kho pana samayena sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṃ anuppattāni honti bhagavantaṃ dassanāya .
Te ca āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ahesuṃ .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ ke panete , ānanda , uccāsaddā mahāsaddā , kevaṭṭā maññe macchavilope ’’ ti ?
‘‘ Etāni , bhante , sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṃM2.120 anuppattāni bhagavantaṃ dassanāya .
Te āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ’’ ti .
‘‘ Tenahānanda , mama vacanena te bhikkhū āmantehi –
‘ satthā āyasmante āmantetī ’’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ satthā āyasmante āmantetī ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho te bhikkhūP1.457 āyasmato ānandassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinne kho teT2.194 bhikkhū bhagavā etadavoca –
‘‘ kiṃ nu tumhe , bhikkhave , uccāsaddā mahāsaddā , kevaṭṭā maññe macchavilope ’’ ti ?
‘‘ Imāni , bhante , sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṃ anuppattāni bhagavantaṃ dassanāya .
Teme āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ’’ ti .
‘‘ Gacchatha , bhikkhave , paṇāmemi vo , na vo mama santike vatthabban ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya pakkamiṃsu .
158. Tena kho pana samayena cātumeyyakā sakyā santhāgāre [ sandhāgāre ( ka .)] sannipatitā honti kenacidevaV2.130 karaṇīyena .
Addasaṃsu kho cātumeyyakā sakyā te bhikkhū dūratova āgacchante ;
disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavocuṃ –
‘‘ handa , kahaṃ pana tumhe āyasmanto gacchathā ’’ ti ?
‘‘ Bhagavatā kho , āvuso , bhikkhusaṅgho paṇāmito ’’ ti .
‘‘ Tenahāyasmanto muhuttaṃ nisīdatha , appeva nāma mayaṃ sakkuṇeyyāma bhagavantaṃ pasādetun ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho te bhikkhū cātumeyyakānaṃ sakyānaṃ paccassosuṃ .
Atha kho cātumeyyakā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃT2.195 abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā kho cātumeyyakā sakyā bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ abhinandatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ ;
abhivadatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ .
Seyyathāpi , bhanteM2.121 , bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito , evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghaṃ .
Santettha , bhante , bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ .
Tesaṃ bhagavantaṃ dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo .
Seyyathāpi , bhante , bījānaṃ taruṇānaṃ udakaṃ alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ siyā vipariṇāmo ;
evameva kho , bhante , santettha bhikkhūP1.458 navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ , tesaṃ bhagavantaṃ dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo .
Seyyathāpi , bhante , vacchassa taruṇassa mātaraṃ apassantassa siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo ;
evameva kho , bhante , santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ , tesaṃ bhagavantaṃ apassantānaṃ siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo .
Abhinandatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ ;
abhivadatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ .
Seyyathāpi , bhante , bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito ;
evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghan ’’ ti .
159. Atha kho brahmā sahampati bhagavato cetasā cetoparivitakkamaññāya – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ [ sammiñjitaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vā bāhaṃ pasāreyya , pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evameva – brahmalokeT2.196 antarahito bhagavato purato pāturahosi .
Atha kho brahmā sahampati ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhinandatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ ;
abhivadatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ .
Seyyathāpi , bhante , bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito ;
evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghaṃ .
Santettha , bhante , bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ , tesaṃ bhagavantaṃV2.131 dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo .
Seyyathāpi , bhante , bījānaṃ taruṇānaṃ udakaṃ alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo ;
evameva kho , bhante , santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ , tesaṃ bhagavantaṃ dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo .
Seyyathāpi bhante , vacchassa taruṇassa mātaraṃ apassantassa siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo ;
evameva kho , bhante , santettha bhikkhū navāM2.122 acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ , tesaṃ bhagavantaṃ apassantānaṃ siyā aññathattaṃ , siyā vipariṇāmo .
Abhinandatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ ;
abhivadatu , bhante , bhagavā bhikkhusaṅghaṃ .
Seyyathāpi , bhante , bhagavatā pubbe bhikkhusaṅghoP1.459 anuggahito ;
evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghan ’’ ti .
160. Asakkhiṃsu kho cātumeyyakā ca sakyā brahmā ca sahampati bhagavantaṃ pasādetuṃ bījūpamena ca taruṇūpamena ca .
AthaT2.197 kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi –
‘‘ uṭṭhethāvuso , gaṇhatha pattacīvaraṃ .
Pasādito bhagavā cātumeyyakehi ca sakyehi brahmunā ca sahampatinā bījūpamena ca taruṇūpamena cā ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā pattacīvaramādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ kinti te , sāriputta , ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ kho me , bhante , ahosi –
‘ bhagavatā bhikkhusaṅgho paṇāmito .
Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyutto viharissati , mayampi dāni appossukkā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyuttā viharissāmā ’’’ ti .
‘‘ Āgamehi tvaṃ , sāriputta , āgamehi tvaṃ , sāriputta , diṭṭhadhammasukhavihāran ’’ ti .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ āmantesi –
‘‘ kinti te , moggallāna , ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ kho me , bhante , ahosi –
‘ bhagavatā bhikkhusaṅgho paṇāmito .
Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyutto viharissati , ahañca dāni āyasmā ca sāriputto bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmā ’’’ ti .
‘‘ Sādhu sādhu , moggallāna !
Ahaṃ vā hi , moggallānaT2.198 , bhikkhusaṅghaṃ parihareyyaṃ sāriputtamoggallānā vā ’’ ti .
161. AthaV2.132 kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ cattārimāni , bhikkhave , bhayāni udakorohante pāṭikaṅkhitabbāni .
Katamāni cattāri ?
Ūmibhayaṃ [ ummībhayaṃ ( syā . kaṃ .)], kumbhīlabhayaṃ , āvaṭṭabhayaṃ , susukābhayaṃ – imāni , bhikkhave , cattāri bhayāni udakorohante pāṭikaṅkhitabbāni .
Evameva kho , bhikkhave , cattārimāni bhayāniM2.123 idhekacce puggale imasmiṃ dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajite pāṭikaṅkhitabbāni .
KatamāniP1.460 cattāri ?
Ūmibhayaṃ , kumbhīlabhayaṃ , āvaṭṭabhayaṃ , susukābhayaṃ .
162.‘‘ Katamañca , bhikkhave , ūmibhayaṃ ?
Idha , bhikkhave , ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti –
‘ otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto ;
appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā ’ ti .
Tamenaṃ tathā pabbajitaṃ samānaṃ sabrahmacārī ovadanti , anusāsanti –
‘ evaṃ te abhikkamitabbaṃ , evaṃ te paṭikkamitabbaṃ , evaṃ te ālokitabbaṃ , evaṃ te vilokitabbaṃ , evaṃ te samiñjitabbaṃ , evaṃ te pasāritabbaṃ , evaṃ te saṅghāṭipattacīvaraṃ dhāretabban ’ ti .
Tassa evaṃ hoti –
‘ mayaṃ kho pubbe agāriyabhūtā samānā aññe ovadāma , anusāsāma [ ovadāmapi anusāsāmapi ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Ime panamhākaṃ puttamattā maññe , nattamattā maññe , amhe [ evaṃ ( ka .)] ovaditabbaṃT2.199 anusāsitabbaṃ maññantī ’ ti .
So sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , ūmibhayassa bhīto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvatto .
‘ Ūmibhayan ’ ti kho , bhikkhave , kodhupāyāsassetaṃ adhivacanaṃ .
163.‘‘ Katamañca , bhikkhave , kumbhīlabhayaṃ ?
Idha , bhikkhave , ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti –
‘ otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto ;
appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā ’ ti .
Tamenaṃ tathā pabbajitaṃ samānaṃ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti –
‘ idaṃ te khāditabbaṃ , idaṃ te na khāditabbaṃ ;
idaṃ te bhuñjitabbaṃ , idaṃ te na bhuñjitabbaṃ ;
idaṃ te sāyitabbaṃ , idaṃ te na sāyitabbaṃ ;
idaṃ te pātabbaṃ , idaṃ te na pātabbaṃ ;
kappiyaṃ te khāditabbaṃ , akappiyaṃ te na khāditabbaṃ ;
kappiyaṃ te bhuñjitabbaṃ , akappiyaṃ te na bhuñjitabbaṃ ;
kappiyaṃ te sāyitabbaṃ , akappiyaṃ te na sāyitabbaṃV2.133 ;
kappiyaṃ te pātabbaṃ , akappiyaṃ te na pātabbaṃ ;
kāle te khāditabbaṃ , vikāle te na khāditabbaṃ ;
kāle te bhuñjitabbaṃ , vikāle teM2.124 na bhuñjitabbaṃ ;
kāle te sāyitabbaṃ , vikāle te na sāyitabbaṃ ;
kāle te pātabbaṃ , vikāle te na pātabban ’ ti .
Tassa evaṃP1.461 hoti –
‘ mayaṃ kho pubbe agāriyabhūtā samānā yaṃ icchāma taṃ khādāma , yaṃ na icchāma na taṃ khādāma ;
yaṃ icchāma taṃ bhuñjāma , yaṃT2.200 na icchāma na taṃ bhuñjāma ;
yaṃ icchāma taṃ sāyāma , yaṃ na icchāma na taṃ sāyāma ;
yaṃ icchāma taṃ pivāma [ pipāma ( sī . pī .)], yaṃ na icchāma na taṃ pivāma ;
kappiyampi khādāma , akappiyampi khādāma ;
kappiyampi bhuñjāma , akappiyampi bhuñjāma ;
kappiyampi sāyāma , akappiyampi sāyāma ;
kappiyampi pivāma , akappiyampi pivāma ;
kālepi khādāma , vikālepi khādāma ;
kālepi bhuñjāma vikālepi bhuñjāma ;
kālepi sāyāma , vikālepi sāyāma ;
kālepi pivāma , vikālepi pivāma .
Yampi no saddhā gahapatikā divā vikāle paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ denti tatthapime mukhāvaraṇaṃ maññe karontī ’ ti .
So sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , kumbhīlabhayassa bhīto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvatto .
‘ Kumbhīlabhayan ’ ti kho , bhikkhave , odarikattassetaṃ adhivacanaṃ .
164.‘‘ Katamañca , bhikkhave , āvaṭṭabhayaṃ ?
Idha , bhikkhave , ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti –
‘ otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto ;
appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā ’ ti .
So evaṃ pabbajito samāno pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati .
Arakkhiteneva kāyena arakkhitāyaT2.201 vācāya anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi so tattha passati gahapatiṃ vā gahapatiputtaṃ vā pañcahi kāmaguṇehi samappitaṃ samaṅgībhūtaṃ paricārayamānaṃ [ paricāriyamānaṃ ( syā . kaṃ . ka .)].
Tassa evaṃ hoti –
‘ mayaṃ kho pubbe agāriyabhūtā samānā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārimhā .
Saṃvijjanti kho pana me kule [ saṃvijjanti kho kule ( sī . syā . kaṃ . pī .)] bhogā .
Sakkā bhoge ca bhuñjituṃ puññāni ca kātun ’ ti .
So sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , āvaṭṭabhayassa bhīto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvatto .
‘ Āvaṭṭabhayan ’ ti kho , bhikkhave , pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ .
165.‘‘ KatamañcaM2.125V2.134 , bhikkhave , susukābhayaṃ ?
Idha , bhikkhave , ekaccoP1.462 kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti –
‘ otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto ;
appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā ’ ti .
So evaṃ pabbajito samāno pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati .
Arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi so tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā .
Tassa mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti .
So rāgānuddhaṃsena [ anuddhastena ( sī . pī .)] cittena sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattatiT2.202 .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , susukābhayassa bhīto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvatto .
‘ Susukābhayan ’ ti kho , bhikkhave , mātugāmassetaṃ adhivacanaṃ .
Imāni kho , bhikkhave , cattāri bhayāni , idhekacce puggale imasmiṃ dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajite pāṭikaṅkhitabbānī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .
Cātumasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ .