4. Mahāmālukyasuttaṃ
129. Evaṃ
T2.154V2.103 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ dhāretha no tumhe , bhikkhave , mayā desitāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti ?
Evaṃ vutte , āyasmā mālukyaputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , bhante , dhāremi bhagavatā desitāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana tvaṃ , mālukyaputta , dhāresi mayā desitāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti ?
‘‘ Sakkāyadiṭṭhiṃ kho ahaṃ , bhante , bhagavatā orambhāgiyaṃ
M2.96 saṃyojanaṃ desitaṃ dhāremi ;vicikicchaṃ kho ahaṃ , bhante , bhagavatā orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ desitaṃ dhāremi ;
sīlabbataparāmāsaṃ kho ahaṃ , bhante , bhagavatā orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ desitaṃ dhāremi ;
kāmacchandaṃ kho ahaṃ , bhante , bhagavatā orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ desitaṃ dhāremi ;
byāpādaṃ kho ahaṃ , bhante , bhagavatā orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ desitaṃ dhāremi .
Evaṃ kho ahaṃ , bhante , dhāremi bhagavatā desitāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanānī ’’ ti .
‘‘ Kassa kho nāma tvaṃ , mālukyaputta , imāni evaṃ pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni desitāni dhāresi ?
Nanu , mālukyaputta
T2.155 , aññatitthiyā paribbājakā iminā taruṇūpamena upārambhena upārambhissanti ?Daharassa hi , mālukyaputta , kumārassa mandassa uttānaseyyakassa sakkāyotipi na hoti , kuto
P1.433 panassa uppajjissati sakkāyadiṭṭhi ?Anusetvevassa [ anuseti tvevassa ( sī . pī .)] sakkāyadiṭṭhānusayo .
Daharassa hi , mālukyaputta , kumārassa mandassa uttānaseyyakassa dhammātipi na hoti , kuto panassa uppajjissati dhammesu vicikicchā ?
Anusetvevassa vicikicchānusayo .
Daharassa hi , mālukyaputta , kumārassa mandassa uttānaseyyakassa sīlātipi na hoti , kuto panassa uppajjissati sīlesu sīlabbataparāmāso ?
Anusetvevassa sīlabbataparāmāsānusayo
V2.104 .Daharassa hi , mālukyaputta , kumārassa mandassa uttānaseyyakassa kāmātipi na hoti , kuto panassa uppajjissati kāmesu kāmacchando ?
Anusetvevassa kāmarāgānusayo .
Daharassa hi , mālukyaputta , kumārassa mandassa uttānaseyyakassa sattātipi na hoti , kuto panassa uppajjissati sattesu byāpādo ?
Anusetvevassa byāpādānusayo .
Nanu , mālukyaputta , aññatitthiyā paribbājakā iminā taruṇūpamena upārambhena upārambhissantī ’’ ti ?
Evaṃ vutte , āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ etassa , bhagavā , kālo , etassa , sugata , kālo yaṃ bhagavā pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni deseyya .
Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī ’’ ti .
‘‘ Tena hānanda , suṇāhi , sādhukaṃ manasi karohi ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā
T2.156 ānando bhagavato paccassosi .Bhagavā etadavoca –
130.‘‘ Idhānanda
M2.97 , assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto , sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto sakkāyadiṭṭhipariyuṭṭhitena cetasā viharati sakkāyadiṭṭhiparetena ;uppannāya ca sakkāyadiṭṭhiyā nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa sā sakkāyadiṭṭhi thāmagatā appaṭivinītā orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ .
Vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena ;
uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa sā vicikicchā thāmagatā appaṭivinītā orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ .
Sīlabbataparāmāsapariyuṭṭhitena cetasā viharati sīlabbataparāmāsaparetena ;
uppannassa ca sīlabbataparāmāsassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa so sīlabbataparāmāso thāmagato appaṭivinīto orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ .
Kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena
P1.434 ;uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa so kāmarāgo thāmagato appaṭivinīto orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ .
Byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena ;
uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa so byāpādo thāmagato appaṭivinīto orambhāgiyaṃ saṃyojanaṃ .
131.‘‘ Sutavā ca kho , ānanda , ariyasāvako
T2.157 ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovidoV2.105 ariyadhamme suvinīto , sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto na sakkāyadiṭṭhipariyuṭṭhitena cetasā viharati na sakkāyadiṭṭhiparetena ;uppannāya ca sakkāyadiṭṭhiyā nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa sā sakkāyadiṭṭhi sānusayā pahīyati .
Na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena ;
uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa sā vicikicchā sānusayā pahīyati .
Na sīlabbataparāmāsapariyuṭṭhitena cetasā viharati na sīlabbataparāmāsaparetena ;
uppannassa ca sīlabbataparāmāsassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa so sīlabbataparāmāso sānusayo pahīyati .
Na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena ;
uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa so kāmarāgo sānusayo pahīyati
M2.98 .Na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati na byāpādaparetena ;
uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa so byāpādo sānusayo pahīyati .
132.‘‘ Yo , ānanda , maggo yā paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya taṃ maggaṃ taṃ paṭipadaṃ anāgamma pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni ñassati vā dakkhati vā pajahissati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Seyyathāpi , ānanda , mahato rukkhassa tiṭṭhato
T2.158 sāravato tacaṃ acchetvā phegguṃ acchetvā sāracchedo bhavissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati ;evameva kho , ānanda , yo maggo yā paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya taṃ maggaṃ taṃ paṭipadaṃ anāgamma pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni ñassati vā dakkhati vā pajahissati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘‘ Yo ca kho , ānanda , maggo yā paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya taṃ
P1.435 maggaṃ taṃ paṭipadaṃ āgamma pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni ñassati vā dakkhati vā pajahissati vāti – ṭhānametaṃ vijjati .Seyyathāpi , ānanda , mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato tacaṃ chetvā phegguṃ chetvā sāracchedo bhavissatīti – ṭhānametaṃ vijjati ;
evameva kho , ānanda , yo maggo yā paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya taṃ maggaṃ taṃ paṭipadaṃ āgamma pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni ñassati vā dakkhati vā pajahissati vāti – ṭhānametaṃ vijjati .
Seyyathāpi , ānanda , gaṅgā nadī pūrā udakassa samatittikā
V2.106 kākapeyyā .Atha dubbalako puriso āgaccheyya –
‘ ahaṃ imissā gaṅgāya nadiyā tiriyaṃ bāhāya sotaṃ chetvā sotthinā pāraṃ gacchissāmī ’ ti [ gacchāmīti ( sī . pī .)];
so na sakkuṇeyya gaṅgāya nadiyā tiriyaṃ bāhāya sotaṃ chetvā sotthinā pāraṃ gantuṃ .
Evameva kho , ānanda , yesaṃ kesañci [ yassa kassaci ( sabbattha )] sakkāyanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati ;
seyyathāpi
T2.159 so dubbalako puriso evamete daṭṭhabbā .Seyyathāpi , ānanda , gaṅgā nadī pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā .
Atha balavā puriso āgaccheyya –
‘ ahaṃ imissā gaṅgāya nadiyā tiriyaṃ bāhāya
M2.99 sotaṃ chetvā sotthinā pāraṃ gacchissāmī ’ ti ;so sakkuṇeyya gaṅgāya nadiyā tiriyaṃ bāhāya sotaṃ chetvā sotthinā pāraṃ gantuṃ .
Evameva kho , ānanda , yesaṃ kesañci sakkāyanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati ;
seyyathāpi so balavā puriso evamete daṭṭhabbā .
133.‘‘ Katamo cānanda , maggo , katamā paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya ?
Idhānanda , bhikkhu upadhivivekā akusalānaṃ dhammānaṃ pahānā sabbaso kāyaduṭṭhullānaṃ paṭippassaddhiyā vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti rūpagataṃ vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ te dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassati .
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpeti [ paṭipāpeti ( syā .), patiṭṭhāpeti ( ka .)].
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā
P1.436 cittaṃ upasaṃharati –‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo
T2.160 taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .So tattha ṭhito āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti ;
no ce āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti , tattha parinibbāyī , anāvattidhammo tasmā lokā .
Ayampi kho , ānanda , maggo ayaṃ paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe …
T2.161 dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati …V2.107 tatiyaṃ jhānaṃ … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .So yadeva tattha hoti rūpagataṃ vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ … anāvattidhammo tasmā lokā .
Ayampi kho , ānanda , maggo ayaṃ paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti vedanāgataṃ
M2.100 saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ … pe …T2.162 anāvattidhammo tasmā lokā .Ayampi kho , ānanda , maggo ayaṃ paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ anantaṃ viññāṇan ’ ti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ … pe …
V2.108 anāvattidhammo tasmā lokā .Ayampi kho , ānanda , maggo ayaṃ paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ … pe …
P1.437 anāvattidhammo tasmā lokā .Ayampi kho , ānanda , maggo ayaṃ paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāyā ’’ ti .
‘‘ Eso ce , bhante , maggo esā paṭipadā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya , atha kiñcarahi idhekacce bhikkhū cetovimuttino ekacce bhikkhū paññāvimuttino ’’ ti ?
‘‘ Ettha kho panesāhaṃ [ ettha kho tesāhaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)], ānanda , indriyavemattataṃ vadāmī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Mahāmālukyasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .