8. Naḷakapānasuttaṃ
166. Evaṃ
T2.203V2.135 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati naḷakapāne palāsavane .Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā kulaputtā bhagavantaṃ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā honti – āyasmā ca anuruddho , āyasmā ca bhaddiyo [ nandiyo ( sī . pī .) vinaye ca ma . ni .1 cūḷagosiṅge ca ], āyasmā ca kimilo [ kimbilo ( sī . syā . kaṃ . pī .)], āyasmā ca bhagu , āyasmā ca koṇḍañño [ kuṇḍadhāno ( sī . pī .)], āyasmā ca revato , āyasmā ca ānando , aññe ca abhiññātā abhiññātā kulaputtā .
Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhusaṅghaparivuto
P1.463 abbhokāse nisinno hoti .Atha kho bhagavā te kulaputte
M2.126 ārabbha bhikkhū āmantesi –‘‘ ye te , bhikkhave , kulaputtā mamaṃ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā , kacci te , bhikkhave , bhikkhū abhiratā brahmacariye ’’ ti ?
Evaṃ vutte , te bhikkhū tuṇhī ahesuṃ .
Dutiyampi kho bhagavā te kulaputte ārabbha bhikkhū āmantesi –
‘‘ ye te , bhikkhave , kulaputtā mamaṃ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā , kacci te , bhikkhave , bhikkhū abhiratā brahmacariye ’’ ti ?
Dutiyampi kho te bhikkhū tuṇhī ahesuṃ .
Tatiyampi kho bhagavā te kulaputte ārabbha bhikkhū āmantesi –
‘‘ ye te , bhikkhave , kulaputtā mamaṃ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā
T2.204 , kacci te , bhikkhave , bhikkhū abhiratā brahmacariye ’’ ti ?Tatiyampi kho te bhikkhū tuṇhī ahesuṃ .
167. Atha kho bhagavato etadahosi –
‘‘ yaṃnūnāhaṃ te kulaputte puccheyyan ’’ ti !
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ anuruddhaṃ āmantesi –
‘‘ kacci tumhe , anuruddhā , abhiratā brahmacariye ’’ ti ?
‘‘ Taggha mayaṃ , bhante , abhiratā brahmacariye ’’ ti .
‘‘ Sādhu sādhu , anuruddhā !
Etaṃ kho , anuruddhā , tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ yaṃ tumhe abhirameyyātha brahmacariye .
Yena tumhe anuruddhā , bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā susukāḷakesā kāme paribhuñjeyyātha tena tumhe , anuruddhā , bhadrenapi yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā susukāḷakesā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā .
Te ca kho pana tumhe , anuruddhā , neva rājābhinītā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā , na corābhinītā agārasmā
V2.136 anagāriyaṃ pabbajitā , na iṇaṭṭā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā , na bhayaṭṭā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā , nājīvikāpakatā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā .Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi , dukkhotiṇṇo dukkhapareto ;
appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti – nanu tumhe , anuruddhā , evaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Evaṃ
T2.205 pabbajitena ca pana , anuruddhā , kulaputtena kimassa karaṇīyaṃ ?Vivekaṃ , anuruddhā , kāmehi vivekaṃ akusalehi dhammehi pītisukhaṃ nādhigacchati aññaṃ vā [ aññaṃ ca ( ka .)] tato santataraṃ , tassa abhijjhāpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati , byāpādopi cittaṃ
M2.127 pariyādāya tiṭṭhati , thīnamiddhampi [ thīnamiddhampi ( sī . syā . kaṃ . pī .)] cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati uddhaccakukkuccampi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati , vicikicchāpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati , aratīpiP1.464 cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati , tandīpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati .Vivekaṃ , anuruddhā , kāmehi vivekaṃ akusalehi dhammehi pītisukhaṃ nādhigacchati aññaṃ vā tato santataraṃ ’’.
‘‘ Vivekaṃ , anuruddhā , kāmehi vivekaṃ akusalehi dhammehi pītisukhaṃ adhigacchati aññaṃ vā tato santataraṃ , tassa abhijjhāpi cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati , byāpādopi cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati , thīnamiddhampi cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati , uddhaccakukkuccampi cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati , vicikicchāpi cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati , aratīpi cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati , tandīpi cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati .
Vivekaṃ , anuruddhā , kāmehi vivekaṃ akusalehi dhammehi pītisukhaṃ adhigacchati aññaṃ vā tato santataraṃ .
168.‘‘ Kinti vo , anuruddhā , mayi hoti –
‘ ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā [ ponobhavikā ( sī . pī .)] sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā , appahīnā te tathāgatassa ;
tasmā tathāgato saṅkhāyekaṃ paṭisevati , saṅkhāyekaṃ adhivāseti , saṅkhāyekaṃ parivajjeti , saṅkhāyekaṃ vinodetī ’’’ ti ?
‘‘ Na kho
T2.206 no , bhante , bhagavati evaṃ hoti –‘ ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā , appahīnā te tathāgatassa ;
tasmā tathāgato saṅkhāyekaṃ paṭisevati , saṅkhāyekaṃ adhivāseti , saṅkhāyekaṃ parivajjeti , saṅkhāyekaṃ vinodetī ’ ti .
Evaṃ kho no , bhante , bhagavati hoti –
‘ ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā
V2.137 sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā , pahīnā te tathāgatassa ;tasmā tathāgato saṅkhāyekaṃ paṭisevati , saṅkhāyekaṃ adhivāseti , saṅkhāyekaṃ parivajjeti , saṅkhāyekaṃ vinodetī ’’’ ti .
‘‘ Sādhu sādhu , anuruddhā !
Tathāgatassa , anuruddhā , ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā , pahīnā te ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Seyyathāpi , anuruddhā , tālo matthakacchinno abhabbo punavirūḷhiyā ;
evameva kho , anuruddhā
M2.128 , tathāgatassa ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā , pahīnā te ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā ;tasmā tathāgato saṅkhāyekaṃ paṭisevati , saṅkhāyekaṃ adhivāseti , saṅkhāyekaṃ parivajjeti , saṅkhāyekaṃ vinodeti ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , anuruddhā , kaṃ atthavasaṃ sampassamāno tathāgato sāvake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti –
‘ asu amutra upapanno ;
asu amutra upapanno ’’’ ti ?
‘‘ Bhagavaṃmūlakā
P1.465 no , bhante , dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā .Sādhu vata , bhante , bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho .
Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī ’’ ti
T2.207 .‘‘ Na kho , anuruddhā , tathāgato janakuhanatthaṃ na janalapanatthaṃ na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ na ‘ iti maṃ jano jānātū ’ ti sāvake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti –
‘ asu amutra upapanno , asu amutra upapanno ’ ti .
Santi ca kho , anuruddhā , kulaputtā saddhā uḷāravedā uḷārapāmojjā .
Te taṃ sutvā tadatthāya cittaṃ upasaṃharanti .
Tesaṃ taṃ , anuruddhā , hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāya ’’.
169.‘‘ Idhānuruddhā , bhikkhu suṇāti –
‘ itthannāmo bhikkhu kālaṅkato [ kālakato ( sī . syā . kaṃ . pī .)];
so bhagavatā byākato – aññāya saṇṭhahī ’ ti .
So kho panassa āyasmā sāmaṃ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā –
‘ evaṃsīlo so āyasmā ahosi itipi , evaṃdhammo so āyasmā ahosi itipi , evaṃpañño so āyasmā ahosi itipi , evaṃvihārī so āyasmā ahosi itipi , evaṃvimutto so āyasmā ahosi itipī ’ ti .
So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , bhikkhuno phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā
V2.138 , bhikkhu suṇāti –‘ itthannāmo bhikkhu kālaṅkato ;
so bhagavatā byākato – pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā ’ ti .
So
T2.208 kho panassa āyasmā sāmaṃ diṭṭho vā hoti anussavassuto vāM2.129 –‘ evaṃsīlo so āyasmā ahosi itipi , evaṃdhammo … pe … evaṃpañño … evaṃvihārī … evaṃvimutto so āyasmā ahosi itipī ’ ti .
So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , bhikkhuno phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā , bhikkhu suṇāti –
‘ itthannāmo bhikkhu kālaṅkato ;
so bhagavatā byākato – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissatī ’ ti .
So kho panassa āyasmā sāmaṃ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā –
‘ evaṃsīlo so āyasmā ahosi itipi , evaṃdhammo … pe … evaṃpañño … evaṃvihārī … evaṃvimutto so āyasmā ahosi itipī ’ ti .
So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṃ
P1.466 upasaṃharati .Evampi kho , anuruddhā , bhikkhuno phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā , bhikkhu suṇāti –
‘ itthannāmo bhikkhu kālaṅkato ;
so bhagavatā byākato – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’ ti .
So kho panassa āyasmā sāmaṃ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā –
‘ evaṃsīlo so āyasmā ahosi itipi , evaṃdhammo … pe … evaṃpañño … evaṃvihārī … evaṃvimutto so āyasmā ahosi
T2.209 itipī ’ ti .So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , bhikkhuno phāsuvihāro hoti .
170.‘‘ Idhānuruddhā , bhikkhunī suṇāti –
‘ itthannāmā bhikkhunī kālaṅkatā ;
sā bhagavatā byākatā – aññāya saṇṭhahī ’ ti .
Sā kho panassā bhaginī sāmaṃ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā –
‘ evaṃsīlā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃdhammā sā bhaginī ahosi itipi
V2.139 , evaṃpaññā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃvihārinī sā bhaginī ahosi itipi , evaṃvimuttā sā bhaginī ahosi itipī ’ ti .Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , bhikkhuniyā phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā
M2.130 , bhikkhunī suṇāti –‘ itthannāmā bhikkhunī kālaṅkatā ;
sā bhagavatā byākatā – pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā ’ ti .
Sā kho panassā bhaginī sāmaṃ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā –
‘ evaṃsīlā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃdhammā … pe … evaṃpaññā … evaṃvihārinī … evaṃvimuttā sā bhaginī ahosi itipī ’ ti .
Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi
T2.210 kho , anuruddhā , bhikkhuniyā phāsuvihāro hoti .‘‘ Idhānuruddhā , bhikkhunī suṇāti –
‘ itthannāmā bhikkhunī kālaṅkatā ;
sā bhagavatā byākatā – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāminī sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissatī ’ ti .
Sā kho panassā bhaginī sāmaṃ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā –
‘ evaṃsīlā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃdhammā … pe … evaṃpaññā … evaṃvihārinī … evaṃvimuttā sā bhaginī ahosi itipī ’ ti .
Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , bhikkhuniyā phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā , bhikkhunī suṇāti –
‘ itthannāmā bhikkhunī kālaṅkatā ;
sā bhagavatā byākatā – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’ ti
P1.467 .Sā kho panassā bhaginī sāmaṃ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā –
‘ evaṃsīlā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃdhammā … evaṃpaññā … evaṃvihārinī … evaṃvimuttā sā bhaginī ahosi itipī ’ ti .
Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī
V2.140 tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .Evampi kho , anuruddhā , bhikkhuniyā phāsuvihāro hoti .
171.‘‘ Idhānuruddhā , upāsako suṇāti –
‘ itthannāmo upāsako kālaṅkato ;
so bhagavatā byākato – pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā
T2.211 lokā ’ ti .So kho panassa āyasmā sāmaṃ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā –
‘ evaṃsīlo so āyasmā ahosi itipi , evaṃdhammo
M2.131 so āyasmā ahosi itipi , evaṃpañño so āyasmā ahosi itipi , evaṃvihārī so āyasmā ahosi itipi , evaṃvimutto so āyasmā ahosi itipī ’ ti .So tassa saddhañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , upāsakassa phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā , upāsako suṇāti –
‘ itthannāmo upāsako kālaṅkato ;
so bhagavatā byākato – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissatī ’ ti .
So kho panassa āyasmā sāmaṃ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā –
‘ evaṃsīlo so āyasmā ahosi itipi , evaṃdhammo … evaṃpañño … evaṃvihārī … evaṃvimutto so āyasmā ahosi itipī ’ ti .
So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , upāsakassa phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā , upāsako suṇāti –
‘ itthannāmo upāsako kālaṅkato ;
so bhagavatā byākato – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’ ti .
So kho panassa āyasmā sāmaṃ diṭṭho vā hoti anussavassuto vā –
‘ evaṃsīlo so āyasmā ahosi itipi , evaṃdhammo … pe …
T2.212 evaṃpañño … evaṃvihārī … evaṃvimutto so āyasmā ahosi itipī ’ ti .So tassa saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussaranto tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā upāsakassa phāsuvihāro hoti .
172.‘‘ Idhānuruddhā
V2.141 , upāsikā suṇāti –‘ itthannāmā upāsikā kālaṅkatā ;
sā bhagavatā byākatā – pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā ’ ti .
Sā kho panassā bhaginī sāmaṃ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā –
‘ evaṃsīlā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃdhammā … evaṃpaññā … evaṃvihārinī … evaṃvimuttā
P1.468 sā bhaginī ahosi itipī ’ ti .Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya cittaṃ
M2.132 upasaṃharati .Evampi kho , anuruddhā , upāsikāya phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā , upāsikā suṇāti –
‘ itthannāmā upāsikā kālaṅkatā ;
sā bhagavatā byākatā – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāminī sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissatī ’ ti .
Sā kho panassā bhaginī sāmaṃ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā –
‘ evaṃsīlā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃdhammā … evaṃpaññā … evaṃvihārinī … evaṃvimuttā sā bhaginī ahosi itipī ’ ti .
Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya
T2.213 cittaṃ upasaṃharati .Evampi kho , anuruddhā , upāsikāya phāsuvihāro hoti .
‘‘ Idhānuruddhā , upāsikā suṇāti –
‘ itthannāmā upāsikā kālaṅkatā ;
sā bhagavatā byākatā – tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’ ti .
Sā kho panassā bhaginī sāmaṃ diṭṭhā vā hoti anussavassutā vā –
‘ evaṃsīlā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃdhammā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃpaññā sā bhaginī ahosi itipi , evaṃvihārinī sā bhaginī ahosi itipi , evaṃvimuttā sā bhaginī ahosi itipī ’ ti .
Sā tassā saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarantī tadatthāya cittaṃ upasaṃharati .
Evampi kho , anuruddhā , upāsikāya phāsuvihāro hoti .
‘‘ Iti
V2.142 kho , anuruddhā , tathāgato na janakuhanatthaṃ na janalapanatthaṃ na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ na ‘ iti maṃ jano jānātū ’ ti sāvake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti –‘ asu amutra upapanno , asu amutra upapanno ’ ti .
Santi ca kho , anuruddhā , kulaputtā saddhā uḷāravedā uḷārapāmojjā .
Te taṃ sutvā tadatthāya cittaṃ upasaṃharanti .
Tesaṃ taṃ , anuruddhā , hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamano āyasmā anuruddho bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Naḷakapānasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .