5. Bhaddālisuttaṃ
134. Evaṃ
T2.163V2.109 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , bhikkhave , ekāsanabhojanaṃ bhuñjāmi ;
ekāsanabhojanaṃ kho , ahaṃ , bhikkhave , bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi
M2.101 appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca .Etha , tumhepi , bhikkhave , ekāsanabhojanaṃ bhuñjatha ;
ekāsanabhojanaṃ kho , bhikkhave , tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcā ’’ ti .
Evaṃ vutte , āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , bhante , na ussahāmi ekāsanabhojanaṃ bhuñjituṃ ;
ekāsanabhojanañhi me , bhante , bhuñjato siyā kukkuccaṃ , siyā vippaṭisāro ’’ ti .
‘‘ Tena hi tvaṃ , bhaddāli , yattha nimantito assasi tattha ekadesaṃ bhuñjitvā ekadesaṃ nīharitvāpi bhuñjeyyāsi .
Evampi kho
P1.438 tvaṃ , bhaddāli , bhuñjamāno ekāsano yāpessasī ’’ ti [ bhuñjamāno yāpessasīti ( sī . syā . kaṃ . pī .)].‘‘ Evampi kho ahaṃ , bhante , na ussahāmi bhuñjituṃ ;
evampi hi me , bhante , bhuñjato siyā kukkuccaṃ , siyā vippaṭisāro ’’ ti .
Atha kho āyasmā bhaddāli bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi .
Atha
T2.164 kho āyasmā bhaddāli sabbaṃ taṃ temāsaṃ na bhagavato sammukhībhāvaṃ adāsi , yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī . 135. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatīti .
Atha kho āyasmā bhaddāli yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddāliṃ te bhikkhū etadavocuṃ –
‘‘ idaṃ kho , āvuso bhaddāli , bhagavato cīvarakammaṃ karīyati [ karaṇīyaṃ ( ka .)].
Niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissati .
Iṅghāvuso bhaddāli , etaṃ dosakaṃ sādhukaṃ manasi karohi , mā te pacchā dukkarataraṃ ahosī ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho āyasmā
V2.110 bhaddāli tesaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ accayo maṃ , bhante , accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ .
Tassa me , bhante , bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā ’’ ti .
‘‘ Taggha
M2.102 tvaṃ , bhaddāli , accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃT2.165 yathāakusalaṃ , yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi .Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ bhagavā kho sāvatthiyaṃ viharati , bhagavāpi maṃ jānissati – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho
P1.439 bhikkhu sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā , tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho bhikkhuniyo sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā , tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho upāsakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti , tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho upāsikā sāvatthiyaṃ paṭivasanti , tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli
T2.166 , samayo appaṭividdho ahosi .Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā , tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu samaṇassa gotamassa sāvako theraññataro bhikkhu sāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosī ’’ ti .
‘‘ Accayo
V2.111 maṃ , bhante , accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ .Tassa me , bhante , bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā ’’ ti .
‘‘ Taggha tvaṃ , bhaddāli , accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade
M2.103 paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi ’’. 136.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , bhaddāli , idhassa bhikkhu ubhatobhāgavimutto , tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ –
‘ ehi me tvaṃ , bhikkhu , paṅke saṅkamo hohī ’ ti , api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya ,‘ no ’ ti vā vadeyyā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , bhaddāli , idhassa bhikkhu paññāvimutto … kāyasakkhi … diṭṭhippatto … saddhāvimutto … dhammānusārī … saddhānusārī , tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ –
‘ ehi me tvaṃ , bhikkhu , paṅke saṅkamo hohī ’ ti , api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya ,‘ no ’ ti vā vadeyyā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ
T2.167 maññasi , bhaddāli , api nu tvaṃ , bhaddāli , tasmiṃ samaye ubhatobhāgavimutto vā hosi paññāvimuttoP1.440 vā kāyasakkhi vā diṭṭhippatto vā saddhāvimutto vā dhammānusārī vā saddhānusārī vā ’’ ti ?‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Nanu tvaṃ , bhaddāli , tasmiṃ samaye ritto tuccho aparaddho ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ
V2.112 , bhante .Accayo maṃ , bhante , accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ .
Tassa me , bhante , bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā ’’ ti .
‘‘ Taggha tvaṃ , bhaddāli , accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi .
Yato ca kho tvaṃ , bhaddāli , accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi , taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma .
Vuddhihesā , bhaddāli , ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti , āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati ’’.
137.‘‘ Idha , bhaddāli , ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī hoti .
Tassa evaṃ hoti –
‘ yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ
T2.168 palālapuñjaṃ .Appeva nāmāhaṃ uttari [ uttariṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyan ’ ti .
So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ
M2.104 kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ .Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi upavadati , anuviccapi viññū sabrahmacārī upavadanti , devatāpi upavadanti , attāpi attānaṃ upavadati .
So satthārāpi upavadito , anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi upavadito , devatāhipi upavadito , attanāpi attānaṃ upavadito na uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārissa .
138.‘‘ Idha pana , bhaddāli , ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya paripūrakārī hoti .
Tassa evaṃ hoti –
‘ yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ
P1.441 palālapuñjaṃ .Appeva nāmāhaṃ uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyan ’ ti .
So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ .
Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi na upavadati , anuviccapi viññū sabrahmacārī na upavadanti , devatāpi na upavadanti , attāpi attānaṃ na upavadati .
So satthārāpi anupavadito
V2.113 , anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi anupavadito , devatāhipi anupavadito , attanāpi attānaṃ anupavadito uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti .So vivicceva kāmehi vivicca
T2.169 akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
139.‘‘ Puna caparaṃ , bhaddāli , bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ Puna caparaṃ , bhaddāli , bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati , sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti , yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti –
‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ ti tatiyaṃ jhānaṃ
M2.105 upasampajja viharati .Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ Puna caparaṃ , bhaddāli , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .
So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi
P1.442 taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe
T2.170 vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti –
‘ ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā … pe … vinipātaṃ nirayaṃ upapannā ;
ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā … pe … sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ’ ti iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena … pe … yathākammūpage satte pajānāti .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ So
V2.114 evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ;
‘ ime āsavā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ
M2.106 āsavasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavanirodho ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati , bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati , avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ
T2.171 brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāti .Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissā ’’ ti .
140. Evaṃ vutte , āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ko nu kho , bhante , hetu , ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha [ pavayha pavayha ( sī . syā . kaṃ . pī .)] kāraṇaṃ karonti ?
Ko pana , bhante , hetu , ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī ’’ ti ?
‘‘ Idha , bhaddāli , ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti nāha .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu
V2.115 abhiṇhāpattiko āpattibahulo .So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti
P1.443 taṃ karomī ’ ti nāha .Sādhu vatāyasmanto imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ [ yathayidaṃ ( syā . kaṃ . ka .)] adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti .
Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhū
T2.172 tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati . 141.‘‘ Idha pana , bhaddāli , ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ na apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano
M2.107 hoti taṃ karomī ’ ti āha .Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ na apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti āha .
Sādhu vatāyasmanto , imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti .
Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati .
142.‘‘ Idha , bhaddāli , ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti nāha .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo
T2.173 .So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti nāha .
Sādhu vatāyasmanto , imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ
V2.116 adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti .Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ
P1.444 na khippameva vūpasammati . 143.‘‘ Idha pana , bhaddāli , ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , na bahiddhā kathaṃ apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti āha .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , na bahiddhā kathaṃ apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho
M2.108 attamano hoti taṃ karomī ’ ti āha .Sādhu vatāyasmanto , imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti .
Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati .
144.‘‘ Idha
T2.174 , bhaddāli , ekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti –
‘ ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .
Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī ’ ti .
Seyyathāpi , bhaddāli , purisassa ekaṃ cakkhuṃ , tassa mittāmaccā ñātisālohitā taṃ ekaṃ cakkhuṃ rakkheyyuṃ –
‘ mā yampissa taṃ ekaṃ cakkhuṃ tamhāpi parihāyī ’ ti ;
evameva kho , bhaddāli , idhekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti –
‘ ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .
Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī ’ ti .
Ayaṃ kho , bhaddāli , hetu ayaṃ paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karonti .
Ayaṃ pana , bhaddāli , hetu ayaṃ paccayo , yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī ’’ ti .
145.‘‘‘ Ko
V2.117 nu kho , bhante , hetu , ko paccayo yena pubbe appatarāniP1.445 ceva sikkhāpadāni ahesuṃ bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu ?Ko pana , bhante , hetu , ko paccayo yena etarahi bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī ’ ti ?
‘‘ Evametaṃ , bhaddāli , hoti sattesu hāyamānesu , saddhamme
T2.175 antaradhāyamāne , bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantīti .Na tāva , bhaddāli , satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti yāva na idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti .
Yato ca kho , bhaddāli , idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti , atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya .
Na tāva , bhaddāli , idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho mahattaṃ patto hoti .
Yato ca kho , bhaddāli , saṅgho mahattaṃ patto hoti , atha idhekacce
M2.109 āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti .Atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya .
Na tāva , bhaddāli , idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho lābhaggaṃ patto hoti , yasaggaṃ patto hoti , bāhusaccaṃ patto hoti , rattaññutaṃ patto hoti .
Yato ca kho , bhaddāli , saṅgho rattaññutaṃ patto hoti , atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti , atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya .
146.‘‘ Appakā kho tumhe , bhaddāli , tena samayena ahuvattha yadā vo ahaṃ ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desesiṃ .
Taṃ sarasi [ sarasi tvaṃ ( sī . pī .), sarasi taṃ (?)] bhaddālī ’’ ti
T2.176 ?‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Tatra , bhaddāli , kaṃ hetuṃ paccesī ’’ ti ?
‘‘ So hi nūnāhaṃ , bhante , dīgharattaṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ahosin ’’ ti .
‘‘ Na kho , bhaddāli , eseva hetu , esa paccayo .
Api ca me tvaṃ , bhaddāli , dīgharattaṃ cetasā
V2.118 cetoparicca vidito –‘ na cāyaṃ moghapuriso mayā dhamme desiyamāne aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetaso [ sabbaṃ cetaso ( ka .)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇātī ’ ti .
Api ca te ahaṃ , bhaddāli , ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desessāmi .
Taṃ suṇāhi , sādhukaṃ manasi karohi
P1.446 ;bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā bhaddāli bhagavato paccassosi .
Bhagavā etadavoca –
147.‘‘ Seyyathāpi , bhaddāli , dakkho assadamako bhadraṃ assājānīyaṃ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṃ kāreti .
Tassa mukhādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici , yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa .
So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati .
Yato kho , bhaddāli , bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti , tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti yugādhāne .
Tassa yugādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici , yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa .
So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ
T2.177 ṭhāne parinibbāyatiM2.110 .Yato kho , bhaddāli , bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti , tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti anukkame maṇḍale khurakāse [ khurakāye ( sī . pī .)] dhāve davatte [ ravatthe ( sī . syā . kaṃ . pī .)] rājaguṇe rājavaṃse uttame jave uttame haye uttame sākhalye .
Tassa uttame jave uttame haye uttame sākhalye kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici , yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa .
So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati .
Yato kho , bhaddāli , bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti , tamenaṃ assadamako uttari vaṇṇiyañca pāṇiyañca [ valiyañca ( sī . pī .), baliyañca ( syā . kaṃ .)] anuppavecchati .
Imehi kho , bhaddāli , dasahaṅgehi samannāgato bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati .
‘‘ Evameva kho , bhaddāli , dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa .
Katamehi dasahi ?
Idha , bhaddāli , bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti , asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti , asekhāya
V2.119 sammāvācāya samannāgato hoti , asekhena sammākammantena samannāgato hoti , asekhena sammāājīvena samannāgato hoti , asekhena sammāvāyāmena samannāgato hotiT2.178 , asekhāya sammāsatiyāP1.447 samannāgato hoti , asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti , asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti , asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti – imehi kho , bhaddāli , dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā ’’ ti .Idamavoca bhagavā .
Attamano āyasmā bhaddāli bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Bhaddālisuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ .