Issues
Select Version
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

5. Bhaddālisuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Bhaddālisuttaṃ

134. EvaṃT2.163V2.109 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , bhikkhave , ekāsanabhojanaṃ bhuñjāmi ;
ekāsanabhojanaṃ kho , ahaṃ , bhikkhave , bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmiM2.101 appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca .
Etha , tumhepi , bhikkhave , ekāsanabhojanaṃ bhuñjatha ;
ekāsanabhojanaṃ kho , bhikkhave , tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcā ’’ ti .
Evaṃ vutte , āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , bhante , na ussahāmi ekāsanabhojanaṃ bhuñjituṃ ;
ekāsanabhojanañhi me , bhante , bhuñjato siyā kukkuccaṃ , siyā vippaṭisāro ’’ ti .
‘‘ Tena hi tvaṃ , bhaddāli , yattha nimantito assasi tattha ekadesaṃ bhuñjitvā ekadesaṃ nīharitvāpi bhuñjeyyāsi .
Evampi khoP1.438 tvaṃ , bhaddāli , bhuñjamāno ekāsano yāpessasī ’’ ti [ bhuñjamāno yāpessasīti ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
‘‘ Evampi kho ahaṃ , bhante , na ussahāmi bhuñjituṃ ;
evampi hi me , bhante , bhuñjato siyā kukkuccaṃ , siyā vippaṭisāro ’’ ti .
Atha kho āyasmā bhaddāli bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi .
AthaT2.164 kho āyasmā bhaddāli sabbaṃ taṃ temāsaṃ na bhagavato sammukhībhāvaṃ adāsi , yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī .
135. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatīti .
Atha kho āyasmā bhaddāli yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddāliṃ te bhikkhū etadavocuṃ –
‘‘ idaṃ kho , āvuso bhaddāli , bhagavato cīvarakammaṃ karīyati [ karaṇīyaṃ ( ka .)].
Niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissati .
Iṅghāvuso bhaddāli , etaṃ dosakaṃ sādhukaṃ manasi karohi , mā te pacchā dukkarataraṃ ahosī ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho āyasmāV2.110 bhaddāli tesaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ accayo maṃ , bhante , accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ .
Tassa me , bhante , bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā ’’ ti .
‘‘ TagghaM2.102 tvaṃ , bhaddāli , accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃT2.165 yathāakusalaṃ , yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ bhagavā kho sāvatthiyaṃ viharati , bhagavāpi maṃ jānissati – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā khoP1.439 bhikkhu sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā , tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho bhikkhuniyo sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā , tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho upāsakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti , tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho upāsikā sāvatthiyaṃ paṭivasanti , tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāliT2.166 , samayo appaṭividdho ahosi .
Samayopi kho te , bhaddāli , appaṭividdho ahosi –
‘ sambahulā kho nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā , tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu samaṇassa gotamassa sāvako theraññataro bhikkhu sāsane sikkhāya aparipūrakārī ’ ti .
Ayampi kho te , bhaddāli , samayo appaṭividdho ahosī ’’ ti .
‘‘ AccayoV2.111 maṃ , bhante , accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ .
Tassa me , bhante , bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā ’’ ti .
‘‘ Taggha tvaṃ , bhaddāli , accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpadeM2.103 paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi ’’.
136.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , bhaddāli , idhassa bhikkhu ubhatobhāgavimutto , tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ –
‘ ehi me tvaṃ , bhikkhu , paṅke saṅkamo hohī ’ ti , api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya ,‘ no ’ ti vā vadeyyā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , bhaddāli , idhassa bhikkhu paññāvimutto … kāyasakkhi … diṭṭhippatto … saddhāvimutto … dhammānusārī … saddhānusārī , tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ –
‘ ehi me tvaṃ , bhikkhu , paṅke saṅkamo hohī ’ ti , api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya ,‘ no ’ ti vā vadeyyā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃT2.167 maññasi , bhaddāli , api nu tvaṃ , bhaddāli , tasmiṃ samaye ubhatobhāgavimutto vā hosi paññāvimuttoP1.440 vā kāyasakkhi vā diṭṭhippatto vā saddhāvimutto vā dhammānusārī vā saddhānusārī vā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Nanu tvaṃ , bhaddāli , tasmiṃ samaye ritto tuccho aparaddho ’’ ti ?
‘‘ EvaṃV2.112 , bhante .
Accayo maṃ , bhante , accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ .
Tassa me , bhante , bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā ’’ ti .
‘‘ Taggha tvaṃ , bhaddāli , accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ , yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi .
Yato ca kho tvaṃ , bhaddāli , accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi , taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma .
Vuddhihesā , bhaddāli , ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti , āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati ’’.
137.‘‘ Idha , bhaddāli , ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī hoti .
Tassa evaṃ hoti –
‘ yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃT2.168 palālapuñjaṃ .
Appeva nāmāhaṃ uttari [ uttariṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyan ’ ti .
So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃM2.104 kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ .
Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi upavadati , anuviccapi viññū sabrahmacārī upavadanti , devatāpi upavadanti , attāpi attānaṃ upavadati .
So satthārāpi upavadito , anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi upavadito , devatāhipi upavadito , attanāpi attānaṃ upavadito na uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārissa .
138.‘‘ Idha pana , bhaddāli , ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya paripūrakārī hoti .
Tassa evaṃ hoti –
‘ yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃP1.441 palālapuñjaṃ .
Appeva nāmāhaṃ uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyan ’ ti .
So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ .
Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi na upavadati , anuviccapi viññū sabrahmacārī na upavadanti , devatāpi na upavadanti , attāpi attānaṃ na upavadati .
So satthārāpi anupavaditoV2.113 , anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi anupavadito , devatāhipi anupavadito , attanāpi attānaṃ anupavadito uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti .
So vivicceva kāmehi viviccaT2.169 akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
139.‘‘ Puna caparaṃ , bhaddāli , bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ Puna caparaṃ , bhaddāli , bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati , sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti , yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti –
‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ ti tatiyaṃ jhānaṃM2.105 upasampajja viharati .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ Puna caparaṃ , bhaddāli , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .
So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
Taṃ kissa hetu ?
EvañhiP1.442 taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇeT2.170 vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti –
‘ ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā … pe … vinipātaṃ nirayaṃ upapannā ;
ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā … pe … sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ’ ti iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena … pe … yathākammūpage satte pajānāti .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa .
‘‘ SoV2.114 evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ;
‘ ime āsavā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃM2.106 āsavasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavanirodho ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati , bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati , avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃT2.171 brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāti .
Taṃ kissa hetu ?
Evañhi taṃ , bhaddāli , hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissā ’’ ti .
140. Evaṃ vutte , āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ko nu kho , bhante , hetu , ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha [ pavayha pavayha ( sī . syā . kaṃ . pī .)] kāraṇaṃ karonti ?
Ko pana , bhante , hetu , ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī ’’ ti ?
‘‘ Idha , bhaddāli , ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti nāha .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhuV2.115 abhiṇhāpattiko āpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hotiP1.443 taṃ karomī ’ ti nāha .
Sādhu vatāyasmanto imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ [ yathayidaṃ ( syā . kaṃ . ka .)] adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti .
Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhūT2.172 tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati .
141.‘‘ Idha pana , bhaddāli , ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ na apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamanoM2.107 hoti taṃ karomī ’ ti āha .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ na apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti āha .
Sādhu vatāyasmanto , imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti .
Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati .
142.‘‘ Idha , bhaddāli , ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti nāha .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahuloT2.173 .
So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati , bahiddhā kathaṃ apanāmeti , kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , na sammā vattati , na lomaṃ pāteti , na netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti nāha .
Sādhu vatāyasmanto , imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃV2.116 adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti .
Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃP1.444 na khippameva vūpasammati .
143.‘‘ Idha pana , bhaddāli , ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , na bahiddhā kathaṃ apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī ’ ti āha .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo .
So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati , na bahiddhā kathaṃ apanāmeti , na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti , sammā vattati , lomaṃ pāteti , netthāraṃ vattati ,‘ yena saṅghoM2.108 attamano hoti taṃ karomī ’ ti āha .
Sādhu vatāyasmanto , imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti .
Tassa kho evaṃ , bhaddāli , bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati .
144.‘‘ IdhaT2.174 , bhaddāli , ekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti –
‘ ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .
Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī ’ ti .
Seyyathāpi , bhaddāli , purisassa ekaṃ cakkhuṃ , tassa mittāmaccā ñātisālohitā taṃ ekaṃ cakkhuṃ rakkheyyuṃ –
‘ mā yampissa taṃ ekaṃ cakkhuṃ tamhāpi parihāyī ’ ti ;
evameva kho , bhaddāli , idhekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .
Tatra , bhaddāli , bhikkhūnaṃ evaṃ hoti –
‘ ayaṃ kho , āvuso , bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena .
Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī ’ ti .
Ayaṃ kho , bhaddāli , hetu ayaṃ paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karonti .
Ayaṃ pana , bhaddāli , hetu ayaṃ paccayo , yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī ’’ ti .
145.‘‘‘ KoV2.117 nu kho , bhante , hetu , ko paccayo yena pubbe appatarāniP1.445 ceva sikkhāpadāni ahesuṃ bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu ?
Ko pana , bhante , hetu , ko paccayo yena etarahi bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī ’ ti ?
‘‘ Evametaṃ , bhaddāli , hoti sattesu hāyamānesu , saddhammeT2.175 antaradhāyamāne , bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantīti .
Na tāva , bhaddāli , satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti yāva na idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti .
Yato ca kho , bhaddāli , idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti , atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya .
Na tāva , bhaddāli , idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho mahattaṃ patto hoti .
Yato ca kho , bhaddāli , saṅgho mahattaṃ patto hoti , atha idhekacceM2.109 āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti .
Atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya .
Na tāva , bhaddāli , idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho lābhaggaṃ patto hoti , yasaggaṃ patto hoti , bāhusaccaṃ patto hoti , rattaññutaṃ patto hoti .
Yato ca kho , bhaddāli , saṅgho rattaññutaṃ patto hoti , atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti , atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya .
146.‘‘ Appakā kho tumhe , bhaddāli , tena samayena ahuvattha yadā vo ahaṃ ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desesiṃ .
Taṃ sarasi [ sarasi tvaṃ ( sī . pī .), sarasi taṃ (?)] bhaddālī ’’ tiT2.176 ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Tatra , bhaddāli , kaṃ hetuṃ paccesī ’’ ti ?
‘‘ So hi nūnāhaṃ , bhante , dīgharattaṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ahosin ’’ ti .
‘‘ Na kho , bhaddāli , eseva hetu , esa paccayo .
Api ca me tvaṃ , bhaddāli , dīgharattaṃ cetasāV2.118 cetoparicca vidito –
‘ na cāyaṃ moghapuriso mayā dhamme desiyamāne aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetaso [ sabbaṃ cetaso ( ka .)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇātī ’ ti .
Api ca te ahaṃ , bhaddāli , ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desessāmi .
Taṃ suṇāhi , sādhukaṃ manasi karohiP1.446 ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā bhaddāli bhagavato paccassosi .
Bhagavā etadavoca –
147.‘‘ Seyyathāpi , bhaddāli , dakkho assadamako bhadraṃ assājānīyaṃ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṃ kāreti .
Tassa mukhādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici , yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa .
So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati .
Yato kho , bhaddāli , bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti , tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti yugādhāne .
Tassa yugādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici , yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa .
So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃT2.177 ṭhāne parinibbāyatiM2.110 .
Yato kho , bhaddāli , bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti , tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti anukkame maṇḍale khurakāse [ khurakāye ( sī . pī .)] dhāve davatte [ ravatthe ( sī . syā . kaṃ . pī .)] rājaguṇe rājavaṃse uttame jave uttame haye uttame sākhalye .
Tassa uttame jave uttame haye uttame sākhalye kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici , yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa .
So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati .
Yato kho , bhaddāli , bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti , tamenaṃ assadamako uttari vaṇṇiyañca pāṇiyañca [ valiyañca ( sī . pī .), baliyañca ( syā . kaṃ .)] anuppavecchati .
Imehi kho , bhaddāli , dasahaṅgehi samannāgato bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati .
‘‘ Evameva kho , bhaddāli , dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa .
Katamehi dasahi ?
Idha , bhaddāli , bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti , asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti , asekhāyaV2.119 sammāvācāya samannāgato hoti , asekhena sammākammantena samannāgato hoti , asekhena sammāājīvena samannāgato hoti , asekhena sammāvāyāmena samannāgato hotiT2.178 , asekhāya sammāsatiyāP1.447 samannāgato hoti , asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti , asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti , asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti – imehi kho , bhaddāli , dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamano āyasmā bhaddāli bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Bhaddālisuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ .