3. Cūḷamālukyasuttaṃ

122. EvaṃT2.143V2.97 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Atha kho āyasmato mālukyaputtassa [ māluṅkyaputtassa ( sī . syā . kaṃ . pī .)] rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi –

‘‘ yānimāni diṭṭhigatāni bhagavatā abyākatāni ṭhapitāni paṭikkhittāni –

‘ sassato loko ’ tipi ,‘ asassato loko ’ tipi ,‘ antavā loko ’ tipi ,‘ anantavā loko ’ tipi ,‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ tipi ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ tipi ,‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi – tāni me bhagavā na byākaroti .

Yāni me bhagavā na byākaroti taṃ me na ruccati , taṃ me nakkhamati .

Sohaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ pucchissāmi .

Sace me bhagavā byākarissati –

‘ sassato loko ’ ti vā ‘ asassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā – evāhaṃ bhagavati brahmacariyaṃM2.90 carissāmi ;

no ce me bhagavā byākarissati –

‘ sassato loko ’ ti vā ‘ asassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgatoT2.144 paraṃ maraṇā ’ ti vā – evāhaṃ sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī ’’ ti .

123. AthaP1.427 kho āyasmā mālukyaputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mālukyaputto bhagavantaṃ etadavoca –

124.‘‘ Idha mayhaṃ , bhante , rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – yānimāni diṭṭhigatāni bhagavatā abyākatāni ṭhapitāni paṭikkhittāni –

‘ sassato loko ’ tipi ,‘ asassato loko ’ tipi … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi – tāni me bhagavā na byākaroti .

Yāni me bhagavā na byākaroti taṃ meV2.98 na ruccati , taṃ me nakkhamati .

Sohaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ pucchissāmi .

Sace me bhagavā byākarissati –

‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā … pe …T2.145 ‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā – evāhaṃ bhagavati , brahmacariyaṃ carissāmi .

No ce me bhagavā byākarissati –

‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā – evāhaṃ sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmīti .

Sace bhagavā jānāti –

‘ sassato loko ’ ti ,‘ sassato loko ’ ti me bhagavā byākarotu ;

sace bhagavā jānāti –

‘ asassato loko ’ ti ,‘ asassato loko ’ ti me bhagavā byākarotu .

No ce bhagavā jānāti –

‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā , ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ –

‘ na jānāmi , na passāmī ’ ti .

Sace bhagavā jānāti –

‘ antavā loko ’ ti ,‘ anantavā loko ’ ti me bhagavā byākarotu ;

sace bhagavā jānāti –

‘ anantavā loko ’ ti ,‘ anantavā loko ’ ti me bhagavā byākarotu .

No ce bhagavā jānāti –

‘ antavā loko ’ ti vā ,‘ anantavā loko ’ ti vā , ajānato kho pana apassato etadevaM2.91 ujukaṃ hoti yadidaṃ –

‘ na jānāmi , na passāmī ’ ti .

Sace bhagavā jānāti –

‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti ,‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti me bhagavā byākarotu ;

sace bhagavā jānāti –

‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti me bhagavā byākarotu .

No ce bhagavā jānāti –

‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti vā ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti vā , ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ –

‘ naT2.146 jānāmi , na passāmī ’ ti .

Sace bhagavā jānāti –

‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti ,‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti me bhagavāP1.428 byākarotu ;

sace bhagavā jānāti –

‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti me bhagavā byākarotu .

No ce bhagavā jānāti –

‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā , ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ –

‘ na jānāmi na passāmī ’ ti .

Sace bhagavā jānāti –

‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti me bhagavā byākarotu ;

sace bhagavā jānāti –

‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti me bhagavā byākarotu .

No ce bhagavā jānāti –

‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ neva hoti naV2.99 na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā , ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ –

‘ na jānāmi , na passāmī ’’’ ti .

125.‘‘ Kiṃ nu [ kiṃ nu kho ( syā . kaṃ . ka .)] tāhaṃ , mālukyaputta , evaṃ avacaṃ –

‘ ehi tvaṃ , mālukyaputta , mayi brahmacariyaṃ cara , ahaṃ te byākarissāmi –

‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā ,‘ antavā loko ’ ti vā ,‘ anantavā loko ’ ti vā ,‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti vā ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti vā ,‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ na hotiT2.147 tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Tvaṃ vā pana maṃ evaṃ avaca – ahaṃ , bhante , bhagavati brahmacariyaṃ carissāmiM2.92 , bhagavā me byākarissati –

‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā ,‘ antavā loko ’ ti vā ,‘ anantavā loko ’ ti vā ,‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti vā ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti vā ,‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Iti kira , mālukyaputta , nevāhaṃ taṃ vadāmi – ehi tvaṃ , mālukyaputta , mayi brahmacariyaṃ cara , ahaṃ te byākarissāmi –

‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā ’ ti ;

napi kira maṃ tvaṃ vadesi – ahaṃ , bhante , bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi , bhagavā me byākarissati –

‘ sassato loko ’ ti vā ‘ asassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti .

Evaṃ sante , moghapurisa , ko santo kaṃ paccācikkhasi ?

126.‘‘ Yo kho , mālukyaputta , evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi yāva me bhagavā na byākarissati –

‘‘ sassato loko ’’ ti vā ,‘‘ asassato loko ’’ ti vā … pe …T2.148 ‘‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti vāti , abyākatamevaP1.429 taṃ , mālukyaputta , tathāgatena assa , atha so puggalo kālaṃ kareyya .

Seyyathāpi , mālukyaputta , puriso sallena viddho assa savisena gāḷhapalepanena .

Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṃ sallakattaṃ upaṭṭhapeyyuṃ .

So evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃV2.100 sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho , khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho , evaṃnāmo evaṃgotto iti vā ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho , dīgho vā rasso vā majjhimo vā ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho , kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho , amukasmiṃ gāmeM2.93 vā nigame vā nagare vā ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ dhanuṃ jānāmi yenamhi viddho , yadi vā cāpo yadi vā kodaṇḍo ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ jiyaṃ jānāmi yāyamhi viddhoT2.149 , yadi vā akkassa yadi vā saṇhassa [ saṇṭhassa ( sī . syā . kaṃ . pī .)] yadi vā nhārussa yadi vā maruvāya yadi vā khīrapaṇṇino ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ kaṇḍaṃ jānāmi yenamhi viddho , yadi vā gacchaṃ yadi vā ropiman ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ kaṇḍaṃ jānāmi yenamhi viddho , yassa pattehi vājitaṃ [ vākhittaṃ ( ka .)] yadi vā gijjhassa yadi vā kaṅkassa yadi vā kulalassa yadi vā morassa yadi vā sithilahanuno ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ kaṇḍaṃ jānāmi yenamhi viddho , yassa nhārunā parikkhittaṃ yadi vā gavassa yadi vā mahiṃsassa yadi vā bheravassa [ roruvassa ( sī . syā . kaṃ . pī .)] yadi vā semhārassā ’ ti ;

so evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ sallaṃ jānāmi yenamhi viddho , yadi vā sallaṃ yadi vā khurappaṃ yadi vā vekaṇḍaṃ yadi vā nārācaṃ yadi vā vacchadantaṃ yadi vā karavīrapattan ’ tiP1.430 – aññātameva taṃ , mālukyaputta , tena purisena assa , atha so puriso kālaṃ kareyya .

Evameva kho , mālukyaputta , yo evaṃ vadeyya –

‘ na tāvāhaṃ bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi yāva me bhagavā na byākarissati –

‘‘ sassato loko ’’ ti vā ‘‘ asassato loko ’’ tiT2.150 vā … pe …‘‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti vāti – abyākatameva taṃ , mālukyaputta , tathāgatena assa , atha so puggalo kālaṅkareyya .

127.‘‘‘ Sassato loko ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissātiV2.101 , evaṃ ‘ no asassato loko ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evampi ‘ no sassato loko ’ ti vā , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati ,‘ asassato loko ’ ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti , atthi jarā , atthi maraṇaṃ , santi sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ;

yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemiM2.94 .

‘ Antavā loko ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evaṃ ‘ no anantavā loko ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evampi ‘ no antavā loko ’ ti vā , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati ,‘ anantavā loko ’ ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti , atthi jarā , atthi maraṇaṃ , santi sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ;

yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemi .

‘ Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāsoT2.151 abhavissāti , evaṃ ‘ no aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evampi ‘ no taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti vā , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti … pe … nighātaṃ paññapemi .

‘ Hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evaṃ ‘ no na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evampi ‘ no hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti … pe …P1.431 yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemi .

‘ Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evaṃ ‘ no neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti , evampi ‘ no hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti , mālukyaputta , diṭṭhiyā sati ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti … pe … yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemi .

128.‘‘ Tasmātiha , mālukyaputta , abyākatañca me abyākatatoT2.152 dhāretha ;

byākatañca me byākatato dhāretha .

Kiñca , mālukyaputta , mayā abyākataṃ ?

‘ Sassato loko ’ ti mālukyaputta , mayā abyākataṃ ;

‘ asassato loko ’ ti – mayā abyākataṃ ;

‘ antavā loko ’ ti – mayā abyākataṃ ;

‘ anantavā loko ’ ti – mayā abyākataṃ ;

‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ tiV2.102 – mayā abyākataṃ ;

‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti – mayā abyākataṃ ;

‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti – mayā abyākataṃ ;

‘ na hoti tathāgato paraṃM2.95 maraṇā ’ ti – mayā abyākataṃ ;

‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti – mayā abyākataṃ ;

‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti – mayā abyākataṃ .

Kasmā cetaṃ , mālukyaputta , mayā abyākataṃ ?

Na hetaṃ , mālukyaputta , atthasaṃhitaṃ na ādibrahmacariyakaṃ na [ netaṃ ( sī .)] nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati .

Tasmā taṃ mayā abyākataṃ .

Kiñca , mālukyaputta , mayā byākataṃ ?

‘ Idaṃ dukkhan ’ ti , mālukyaputta , mayā byākataṃ ;

‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti – mayā byākataṃ ;

‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti – mayā byākataṃ ;

‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti – mayā byākataṃ .

Kasmā cetaṃ , mālukyaputta , mayā byākataṃ ?

Etañhi , mālukyaputta , atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati .

Tasmā taṃ mayā byākataṃ .

Tasmātiha , mālukyaputtaP1.432 , abyākatañca meT2.153 abyākatato dhāretha ;

byākatañca me byākatato dhārethā ’’ ti .

Idamavoca bhagavā .

Attamano āyasmā mālukyaputto bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .

Cūḷamālukyasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ .

Issues

Select Version

Majjhimapaṇṇāsapāḷi

Majjhimapaṇṇāsapāḷi