Issues
Chọn phiên bản
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

4. Potaliyasuttaṃ

Tác giả: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Potaliyasuttaṃ

31. EvaṃT2.33V2.24 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā aṅguttarāpesu viharati āpaṇaṃ nāma aṅguttarāpānaṃ nigamo .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya āpaṇaṃ piṇḍāya pāvisi .
Āpaṇe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yenaññataro vanasaṇḍo tenupasaṅkami divāvihārāya .
Taṃ vanasaṇḍaṃ ajjhogāhetvā [ ajjhogahetvā ( sī . syā . kaṃ .), ajjhogāhitvā ( pī . ka .)] aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi .
Potaliyopi kho gahapati sampannanivāsanapāvuraṇo [ pāpuraṇo ( sī . syā . kaṃ .)] chattupāhanāhi [ chattupāhano ( ka .)] jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ vanasaṇḍaṃ ajjhogāhetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho potaliyaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ saṃvijjanti kho , gahapati , āsanāni ;
sace ākaṅkhasi nisīdā ’’ ti .
Evaṃ vutte , potaliyo gahapati ‘‘ gahapativādena maṃ samaṇo gotamo samudācaratī ’’ ti kupito anattamano tuṇhī ahosi .
Dutiyampi kho bhagavā … pe …T2.34 tatiyampi kho bhagavā potaliyaṃ gahapatiṃ etadavoca –
‘‘ saṃvijjanti kho , gahapati , āsanāni ;
sace ākaṅkhasi nisīdā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ vutte , potaliyo gahapati gahapativādena maṃ samaṇo gotamo samudācaratī ’’ ti kupito anattamano bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ tayidaṃ , bhoP1.360 gotama , nacchannaṃ , tayidaṃ nappatirūpaṃ , yaṃ maṃ tvaṃ gahapativādena samudācarasī ’’ ti .
‘‘ Te hi te , gahapati , ākārā , te liṅgāM2.23 , te nimittā yathā taṃ gahapatissā ’’ ti .
‘‘ Tathā hi pana me , bho gotama , sabbe kammantā paṭikkhittā , sabbe vohārā samucchinnā ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana te , gahapati , sabbe kammantā paṭikkhittā , sabbe vohārā samucchinnā ’’ ti ?
‘‘ Idha me , bho gotama , yaṃ ahosi dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā sabbaṃ taṃ puttānaṃ dāyajjaṃ niyyātaṃ , tatthāhaṃ anovādī anupavādī ghāsacchādanaparamo viharāmi .
Evaṃ kho me [ evañca me ( syā .), evaṃ me ( ka .)], bho gotama , sabbe kammantā paṭikkhittā , sabbe vohārā samucchinnā ’’ ti .
‘‘ Aññathā kho tvaṃ , gahapati , vohārasamucchedaṃ vadasi , aññathā ca pana ariyassa vinaye vohārasamucchedo hotī ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana , bhante , ariyassa vinaye vohārasamucchedo hoti ?
Sādhu me , bhanteV2.25 , bhagavā tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye vohārasamucchedoT2.35 hotī ’’ ti .
‘‘ Tena hi , gahapati , suṇāhi , sādhukaṃ manasi karohi , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi .
32. Bhagavā etadavoca –
‘‘ aṭṭha kho ime , gahapati , dhammā ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṃvattanti .
Katame aṭṭha ?
Apāṇātipātaṃ nissāya pāṇātipāto pahātabbo ;
dinnādānaṃ nissāya adinnādānaṃ pahātabbaṃ ;
saccavācaṃ [ saccaṃ vācaṃ ( syā .)] nissāya musāvādo pahātabbo ;
apisuṇaṃ vācaṃ nissāya pisuṇā vācā pahātabbā ;
agiddhilobhaṃ nissāya giddhilobho pahātabbo ;
anindārosaṃ nissāya nindāroso pahātabbo ;
akkodhūpāyāsaṃ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo ;
anatimānaṃ nissāya atimāno pahātabbo .
Ime kho , gahapati , aṭṭha dhammā saṃkhittena vuttā , vitthārena avibhattā , ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṃvattantī ’’ ti .
‘‘ Ye me [ ye me pana ( syā . ka .)], bhante , bhagavatā aṭṭha dhammā saṃkhittena vuttā , vitthārena avibhattā , ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṃvattanti , sādhu me , bhante , bhagavā ime aṭṭha dhamme vitthārena [ vitthāretvā ( ka .)] vibhajatu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
‘‘ Tena hi , gahapati , suṇāhi , sādhukaṃ manasi karohi , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi .
Bhagavā etadavoca –
33.‘‘‘ ApāṇātipātaṃM2.24P1.361 nissāya pāṇātipāto pahātabbo ’ ti iti kho panetaṃ vuttaṃ kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃT2.36 ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu pāṇātipātī assaṃ , tesāhaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva [ ahañce (?)] kho pana pāṇātipātī assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya pāṇātipātapaccayā , anuviccāpi maṃ viññū [ anuvicca viññū ( sī . syā . pī .)] garaheyyuṃ pāṇātipātapaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā pāṇātipātapaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃ pāṇātipāto .
Ye ca pāṇātipātapaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Apāṇātipātaṃ nissāya pāṇātipāto pahātabbo ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
34.‘‘‘ DinnādānaṃV2.26 nissāya adinnādānaṃ pahātabban ’ ti iti kho panetaṃ vuttaṃ , kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu adinnādāyī assaṃ , tesāhaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva kho pana adinnādāyī assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya adinnādānapaccayā , anuviccāpi maṃ viññū garaheyyuṃ adinnādānapaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā adinnādānapaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃ adinnādānaṃ .
Ye ca adinnādānapaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā adinnādānāT2.37 paṭiviratassa evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Dinnādānaṃ nissāya adinnādānaṃ pahātabban ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
35.‘‘‘ Saccavācaṃ nissāya musāvādo pahātabbo ’ ti iti kho panetaṃ vuttaṃ kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu musāvādī assaṃ , tesāhaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva kho pana musāvādī assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya musāvādapaccayā , anuviccāpi maṃ viññū garaheyyuṃ musāvādapaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā musāvādapaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃM2.25 musāvādoP1.362 .
Ye ca musāvādapaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , musāvādā paṭiviratassa evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Saccavācaṃ nissāya musāvādo pahātabbo ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
36.‘‘‘ Apisuṇaṃ vācaṃ nissāya pisuṇā vācā pahātabbā ’ ti iti kho panetaṃ vuttaṃ kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu pisuṇavāco assaṃ , tesāhaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva kho pana pisuṇavāco assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya pisuṇavācāpaccayāT2.38 , anuviccāpi maṃ viññū garaheyyuṃ pisuṇavācāpaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā pisuṇavācāpaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃ pisuṇā vācā .
Ye ca pisuṇavācāpaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , pisuṇāyaV2.27 vācāya paṭiviratassa evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Apisuṇaṃ vācaṃ nissāya pisuṇā vācā pahātabbā ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
37.‘‘‘ Agiddhilobhaṃ nissāya giddhilobho pahātabbo ’ ti iti kho panetaṃ vuttaṃ , kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu giddhilobhī assaṃ , tesāhaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva kho pana giddhilobhī assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya giddhilobhapaccayā , anuviccāpi maṃ viññū garaheyyuṃ giddhilobhapaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā giddhilobhapaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃ giddhilobho .
Ye ca giddhilobhapaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , giddhilobhā paṭiviratassa evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Agiddhilobhaṃ nissāya giddhilobho pahātabbo ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
38.‘‘‘ Anindārosaṃ nissāya nindāroso pahātabbo ’ ti iti khoT2.39 panetaṃ vuttaṃ , kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu nindārosī assaṃ , tesāhaṃM2.26 saṃyojanānaṃ pahānāyaP1.363 samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva kho pana nindārosī assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya nindārosapaccayā , anuviccāpi maṃ viññū garaheyyuṃ nindārosapaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā nindārosapaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃ nindāroso .
Ye ca nindārosapaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , anindārosissa evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Anindārosaṃ nissāya nindāroso pahātabbo ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
39.‘‘‘ Akkodhūpāyāsaṃ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo ’ ti iti kho panetaṃ vuttaṃ , kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu kodhūpāyāsī assaṃ , tesāhaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva kho pana kodhūpāyāsī assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya kodhūpāyāsapaccayāV2.28 , anuviccāpi maṃ viññū garaheyyuṃ kodhūpāyāsapaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā kodhūpāyāsapaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃ kodhūpāyāso .
Ye ca kodhūpāyāsapaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , akkodhūpāyāsissaT2.40 evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Akkodhūpāyāsaṃ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
40.‘‘‘ Anatimānaṃ nissāya atimāno pahātabbo ’ ti iti kho panetaṃ vuttaṃ , kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yesaṃ kho ahaṃ saṃyojanānaṃ hetu atimānī assaṃ , tesāhaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya samucchedāya paṭipanno .
Ahañceva kho pana atimānī assaṃ , attāpi maṃ upavadeyya atimānapaccayā , anuviccāpi maṃ viññū garaheyyuṃ atimānapaccayā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā atimānapaccayā .
Etadeva kho pana saṃyojanaṃ etaṃ nīvaraṇaṃ yadidaṃ atimāno .
Ye ca atimānapaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , anatimānissa evaṃsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti ’.
‘ Anatimānaṃ nissāya atimāno pahātabbo ’ ti – iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
41.‘‘ ImeM2.27P1.364 kho , gahapati , aṭṭha dhammā saṃkhittena vuttā , vitthārena vibhattā [ avibhattā ( syā . ka .)], ye ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṃvattanti ;
na tveva tāva ariyassa vinaye sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ vohārasamucchedo hotī ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana , bhante , ariyassa vinaye sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ vohārasamucchedo hoti ?
Sādhu me , bhante , bhagavā tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassaT2.41 vinaye sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ vohārasamucchedo hotī ’’ ti .
‘‘ Tena hi , gahapati , suṇāhi , sādhukaṃ manasi karohi , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi .
Bhagavā etadavoca –
Kāmādīnavakathā
42.‘‘ SeyyathāpiV2.29 , gahapati , kukkuro jighacchādubbalyapareto goghātakasūnaṃ paccupaṭṭhito assa .
Tamenaṃ dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā aṭṭhikaṅkalaṃ sunikkantaṃ nikkantaṃ nimmaṃsaṃ lohitamakkhitaṃ upasumbheyya [ upacchubheyya ( sī . pī .), upacchūbheyya ( syā . kaṃ .), upaccumbheyya ( ka .)].
Taṃ kiṃ maññasi , gahapati , api nu kho so kukkuro amuṃ aṭṭhikaṅkalaṃ sunikkantaṃ nikkantaṃ nimmaṃsaṃ lohitamakkhitaṃ palehanto jighacchādubbalyaṃ paṭivineyyā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?
‘‘ Aduñhi , bhante , aṭṭhikaṅkalaṃ sunikkantaṃ nikkantaṃ nimmaṃsaṃ lohitamakkhitaṃ .
Yāvadeva pana so kukkuro kilamathassa vighātassa bhāgī assāti .
Evameva kho , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā [ bahūpāyāsā ( sī . syā . kaṃ . pī .)], ādīnavo ettha bhiyyo ’ ti .
Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā yāyaṃ upekkhā nānattā nānattasitā taṃ abhinivajjetvā , yāyaṃ upekkhā ekattā ekattasitā yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti tamevūpekkhaṃ bhāveti .
43.‘‘ Seyyathāpi , gahapati , gijjho vā kaṅko vā kulalo vā maṃsapesiṃT2.42 ādāya uḍḍīyeyya [ uḍḍayeyya ( syā . pī .)].
Tamenaṃ gijjhāpi kaṅkāpi kulalāpi anupatitvāM2.28 anupatitvā vitaccheyyuṃ vissajjeyyuṃ [ virājeyyuṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Taṃ kiṃ maññasi , gahapati , sace so gijjho vā kaṅko vā kulalo vā taṃ maṃsapesiṃ na khippameva paṭinissajjeyya , so tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ EvamevaV2.30 kho , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’ ti .
EvametaṃP1.365 yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā yāyaṃ upekkhā nānattā nānattasitā taṃ abhinivajjetvā yāyaṃ upekkhā ekattā ekattasitā yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti tamevūpekkhaṃ bhāveti .
44.‘‘ Seyyathāpi , gahapati , puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ ādāya paṭivātaṃ gaccheyya .
Taṃ kiṃ maññasi , gahapati , sace so puriso taṃ ādittaṃ tiṇukkaṃ na khippameva paṭinissajjeyya tassa sā ādittā tiṇukkā hatthaṃ vā daheyya bāhuṃ vā daheyya aññataraṃ vā aññataraṃ vā aṅgapaccaṅgaṃ [ daheyya . aññataraṃ vā aṅgapaccaṅga ( sī . pī .)] daheyya , so tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Evameva kho , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’ ti .
Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā … pe … tamevūpekkhaṃ bhāveti .
45.‘‘ SeyyathāpiT2.43 , gahapati , aṅgārakāsu sādhikaporisā , pūrā aṅgārānaṃ vītaccikānaṃ vītadhūmānaṃ .
Atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhappaṭikkūlo .
Tamenaṃ dve balavanto purisā nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuṃ upakaḍḍheyyuṃ .
Taṃ kiṃ maññasi , gahapati , api nu so puriso iticiticeva kāyaṃ sannāmeyyā ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?
‘‘ ViditañhiV2.31 , bhante , tassa purisassa imañcāhaṃ aṅgārakāsuṃ papatissāmi , tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchissāmi maraṇamattaṃ vā dukkhan ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’ ti .
Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā … pe … tamevūpekkhaṃ bhāveti .
46.‘‘ SeyyathāpiM2.29 , gahapati , puriso supinakaṃ passeyya ārāmarāmaṇeyyakaṃ vanarāmaṇeyyakaṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ pokkharaṇirāmaṇeyyakaṃ .
So paṭibuddho na kiñci paṭipasseyya [ passeyya ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Evameva kho , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’ ti … pe … tamevūpekkhaṃ bhāveti .
47.‘‘ Seyyathāpi , gahapati , puriso yācitakaṃ bhogaṃ yācitvā yānaṃP1.366 vā [ yānaṃ ( syā . kaṃ . pī .)] poriseyyaṃ [ poroseyyaṃ ( sī . pī . ka .), oropeyya ( syā . kaṃ .)] pavaramaṇikuṇḍalaṃ .
So tehi yācitakehi bhogehi purakkhato parivutoT2.44 antarāpaṇaṃ paṭipajjeyya .
Tamenaṃ jano disvā evaṃ vadeyya –
‘ bhogī vata , bho , puriso , evaṃ kira bhogino bhogāni bhuñjantī ’ ti .
Tamenaṃ sāmikā yattha yattheva passeyyuṃ tattha tattheva sāni hareyyuṃ .
Taṃ kiṃ maññasi , gahapati , alaṃ nu kho tassa purisassa aññathattāyā ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?
‘‘ Sāmino hi , bhante , sāni harantī ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’ ti … pe …V2.32 tamevūpekkhaṃ bhāveti .
48.‘‘ Seyyathāpi , gahapati , gāmassa vā nigamassa vā avidūre tibbo vanasaṇḍo .
Tatrassa rukkho sampannaphalo ca upapannaphalo [ uppannaphalo ( syā .)] ca , na cassu kānici phalāni bhūmiyaṃ patitāni .
Atha puriso āgaccheyya phalatthiko phalagavesī phalapariyesanaṃ caramāno .
So taṃ vanasaṇḍaṃ ajjhogāhetvā taṃ rukkhaṃ passeyya sampannaphalañca upapannaphalañca .
Tassa evamassa –
‘ ayaṃ kho rukkho sampannaphalo ca upapannaphalo ca , natthi ca kānici phalāni bhūmiyaṃ patitāni .
Jānāmi kho panāhaṃ rukkhaṃ ārohituṃ [ āruhituṃ ( sī .)].
Yaṃnūnāhaṃ imaṃ rukkhaṃ ārohitvā yāvadatthañca khādeyyaṃ ucchaṅgañca pūreyyan ’ ti .
So taṃ rukkhaṃ ārohitvā yāvadatthañca khādeyya ucchaṅgañca pūreyya .
AthaT2.45 dutiyo puriso āgaccheyya phalatthiko phalagavesī phalapariyesanaṃ caramāno tiṇhaṃ kuṭhāriṃ [ kudhāriṃ ( syā . kaṃ . ka .)] ādāya .
So taṃ vanasaṇḍaṃ ajjhogāhetvāM2.30 taṃ rukkhaṃ passeyya sampannaphalañca upapannaphalañca .
Tassa evamassa –
‘ ayaṃ kho rukkho sampannaphalo ca upapannaphalo ca , natthi ca kānici phalāni bhūmiyaṃ patitāni .
Na kho panāhaṃ jānāmi rukkhaṃ ārohituṃ .
Yaṃnūnāhaṃ imaṃ rukkhaṃ mūlato chetvā yāvadatthañca khādeyyaṃ ucchaṅgañca pūreyyan ’ ti .
So taṃ rukkhaṃ mūlatova chindeyya .
Taṃ kiṃ maññasi , gahapati , amuko [ asu ( sī . pī .)] yo so puriso paṭhamaṃ rukkhaṃ ārūḷho sace so na khippameva oroheyya tassa so rukkho papatanto hatthaṃ vā bhañjeyya pādaṃ vā bhañjeyya aññataraṃ vā aññataraṃ vā aṅgapaccaṅgaṃ bhañjeyya , so tatonidānaṃP1.367 maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Evameva kho , gahapati , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’ ti .
Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā yāyaṃ upekkhā nānattā nānattasitā taṃ abhinivajjetvā yāyaṃ upekkhā ekattā ekattasitā yattha sabbaso lokāmisūpādānā aparisesā nirujjhanti tamevūpekkhaṃ bhāveti .
49.‘‘ SaV2.33 kho so , gahapati , ariyasāvako imaṃyeva anuttaraṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ āgamma anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃT2.46 – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
‘‘ Sa kho so , gahapati , ariyasāvako imaṃyeva anuttaraṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ āgamma dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate … pe … yathākammūpage satte pajānāti .
‘‘ Sa kho so , gahapati , ariyasāvako imaṃyeva anuttaraṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ āgamma āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .
Ettāvatā kho , gahapati , ariyassa vinaye sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ vohārasamucchedo hoti .
50.‘‘ TaṃM2.31 kiṃ maññasi , gahapati , yathā ariyassa vinaye sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ vohārasamucchedo hoti , api nu tvaṃ evarūpaṃ vohārasamucchedaṃ attani samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ Ko cāhaṃ , bhante , ko ca ariyassa vinaye sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ vohārasamucchedo !
Ārakā ahaṃ , bhante , ariyassa vinaye sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ vohārasamucchedā .
Mayañhi , bhante , pubbe aññatitthiye paribbājake anājānīyeva samāne ājānīyāti amaññimha , anājānīyeva samāne ājānīyabhojanaṃ bhojimha , anājānīyeva samāne ājānīyaṭhāne ṭhapimha ;
bhikkhū pana mayaṃ , bhante , ājānīyeva samāne anājānīyāti amaññimha , ājānīyevaT2.47 samāne anājānīyabhojanaṃ bhojimha , ājānīyeva samāne anājānīyaṭhāne ṭhapimha ;
idāni pana mayaṃ , bhante , aññatitthiyeP1.368 paribbājake anājānīyeva samāne anājānīyāti jānissāma , anājānīyeva samāne anājānīyabhojanaṃ bhojessāma , anājānīyeva samāne anājānīyaṭhāne ṭhapessāma .
Bhikkhū pana mayaṃ , bhante , ājānīyeva samāne ājānīyāti jānissāma ājānīyeva samāne ājānīyabhojanaṃ bhojessāma , ājānīyeva samāne ājānīyaṭhāne ṭhapessāma .
Ajanesi vata me , bhante , bhagavā samaṇesu samaṇappemaṃ , samaṇesu samaṇappasādaṃ , samaṇesu samaṇagāravaṃ .
Abhikkantaṃ , bhante , abhikkantaṃ , bhanteV2.34 !
Seyyathāpi , bhante , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya , cakkhumanto rūpāni dakkhantīti ;
evamevaṃ kho , bhante , bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ , bhante , bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Potaliyasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .