Issues
Select Version
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

8. Abhayarājakumārasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Abhayarājakumārasuttaṃ

83. EvaṃT2.87V2.62 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .
Atha kho abhayo rājakumāro yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho abhayaṃ rājakumāraṃ nigaṇṭho nāṭaputto etadavoca –
‘‘ ehi tvaṃ , rājakumāra , samaṇassa gotamassa vādaṃM2.55 āropehi .
Evaṃ te kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchissati –
‘ abhayena rājakumārena samaṇassa gotamassa evaṃ mahiddhikassa evaṃ mahānubhāvassa vādo āropito ’’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ panāhaṃ , bhante , samaṇassa gotamassa evaṃ mahiddhikassa evaṃ mahānubhāvassa vādaṃ āropessāmī ’’ ti ?
‘‘ Ehi tvaṃ , rājakumāra , yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama ;
upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ evaṃ vadehi –
‘ bhāseyya nu kho , bhante , tathāgato taṃ vācaṃ yā sā vācā paresaṃ appiyā amanāpā ’ ti ?
Sace te samaṇo gotamo evaṃ puṭṭho evaṃ byākaroti –
‘ bhāseyya , rājakumāra , tathāgato taṃ vācaṃ yā sā vācā paresaṃ appiyā amanāpā ’ ti , tamenaṃ tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ atha kiñcarahi te , bhante , puthujjanena nānākaraṇaṃ ?
Puthujjanopi hi taṃ vācaṃ bhāseyya yā sā vācā paresaṃ appiyā amanāpā ’ ti .
SaceT2.88 pana te samaṇo gotamo evaṃ puṭṭho evaṃ byākaroti –
‘ na , rājakumāra , tathāgato taṃ vācaṃ bhāseyya yā sā vācā paresaṃP1.393 appiyā amanāpā ’ ti , tamenaṃ tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ atha kiñcarahi te , bhante , devadatto byākato –
‘‘ āpāyiko devadatto , nerayiko devadatto , kappaṭṭho devadatto , atekiccho devadatto ’’ ti ?
Tāya ca pana te vācāya devadatto kupito ahosi anattamano ’ ti .
Imaṃ kho te , rājakumāra , samaṇo gotamo ubhatokoṭikaṃ pañhaṃ puṭṭho samāno neva sakkhiti uggilituṃ na sakkhiti ogilituṃ .
Seyyathāpi nāma purisassa ayosiṅghāṭakaṃ kaṇṭhe vilaggaṃ , so neva sakkuṇeyya uggilituṃ na sakkuṇeyya ogilituṃ ;
evameva kho te , rājakumāra , samaṇo gotamo imaṃ ubhatokoṭikaṃ pañhaṃ puṭṭho samāno neva sakkhiti uggilituṃ na sakkhiti ogilitun ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho abhayo rājakumāro nigaṇṭhassa nāṭaputtassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
84. EkamantaṃV2.63 nisinnassa kho abhayassa rājakumārassa sūriyaṃ [ suriyaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] ulloketvā etadahosi –
‘‘ akālo kho ajja bhagavato vādaṃ āropetuṃM2.56 .
Sve dānāhaṃ sake nivesane bhagavato vādaṃ āropessāmī ’’ ti bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ adhivāsetu me , bhante , bhagavā svātanāya attacatuttho bhattan ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
AthaT2.89 kho abhayo rājakumāro bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena abhayassa rājakumārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Atha kho abhayo rājakumāro bhagavantaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi .
Atha kho abhayo rājakumāro bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi .
85. Ekamantaṃ nisinno kho abhayo rājakumāro bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ bhāseyya nu kho , bhante , tathāgato taṃ vācaṃ yā sā vācā paresaṃ appiyā amanāpā ’’ ti ?
‘‘ Na khvettha , rājakumāra , ekaṃsenā ’’ ti .
‘‘ Ettha , bhante , anassuṃ nigaṇṭhā ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , rājakumāra , evaṃ vadesi –
‘ etthaP1.394 , bhante , anassuṃ nigaṇṭhā ’’’ ti ?
‘‘ Idhāhaṃ , bhante , yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃ .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho maṃ , bhante , nigaṇṭho nāṭaputto etadavoca –
‘ ehi tvaṃ , rājakumāra , samaṇassa gotamassa vādaṃ āropehi .
Evaṃ te kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchissati – abhayena rājakumārena samaṇassa gotamassa evaṃ mahiddhikassa evaṃ mahānubhāvassa vādo āropito ’ ti .
Evaṃ vutte , ahaṃ , bhante , nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ etadavocaṃ –
‘ yathā kathaṃ panāhaṃT2.90 , bhante , samaṇassa gotamassa evaṃ mahiddhikassa evaṃ mahānubhāvassa vādaṃ āropessāmī ’ ti ?
‘ Ehi tvaṃ , rājakumāra , yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama ;
upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ evaṃ vadehi – bhāseyya nu kho , bhante , tathāgato taṃ vācaṃ yā sā vācā paresaṃ appiyā amanāpāti ?
Sace te samaṇo gotamo evaṃ puṭṭho evaṃ byākaroti – bhāseyya , rājakumāra , tathāgato taṃ vācaṃ yā sā vācā paresaṃ appiyā amanāpāti , tamenaṃ tvaṃ evaṃ vadeyyāsi – atha kiñcarahi te , bhante , puthujjanena nānākaraṇaṃ ?
Puthujjanopi hi taṃ vācaṃ bhāseyyaM2.57 yā sā vācā paresaṃ appiyā amanāpāti .
Sace pana te samaṇo gotamo evaṃ puṭṭho evaṃ byākaroti – na , rājakumāra , tathāgato taṃ vācaṃ bhāseyya yā sāV2.64 vācā paresaṃ appiyā amanāpāti , tamenaṃ tvaṃ evaṃ vadeyyāsi – atha kiñcarahi te , bhante , devadatto byākato – āpāyiko devadatto , nerayiko devadatto , kappaṭṭho devadatto , atekiccho devadattoti ?
Tāya ca pana te vācāya devadatto kupito ahosi anattamanoti .
Imaṃ kho te , rājakumāra , samaṇo gotamo ubhatokoṭikaṃ pañhaṃ puṭṭho samānoT2.91 neva sakkhiti uggilituṃ na sakkhiti ogilituṃ .
Seyyathāpi nāma purisassa ayosiṅghāṭakaṃ kaṇṭhe vilaggaṃ , so neva sakkuṇeyya uggilituṃ na sakkuṇeyya ogilituṃ ;
evameva kho te , rājakumāra , samaṇo gotamo imaṃ ubhatokoṭikaṃ pañhaṃ puṭṭho samāno neva sakkhiti uggilituṃ na sakkhiti ogilitun ’’’ ti .
86. Tena kho pana samayena daharo kumāro mando uttānaseyyako abhayassa rājakumārassa aṅke nisinno hoti .
Atha kho bhagavā abhayaṃ rājakumāraṃ etadavoca –
‘‘ taṃ kiṃP1.395 maññasi , rājakumāra , sacāyaṃ kumāro tuyhaṃ vā pamādamanvāya dhātiyā vā pamādamanvāya kaṭṭhaṃ vā kaṭhalaṃ [ kathalaṃ ( ka .)] vā mukhe āhareyya , kinti naṃ kareyyāsī ’’ ti ?
‘‘ Āhareyyassāhaṃ , bhante .
Sace , bhante , na sakkuṇeyyaṃ ādikeneva āhattuṃ [ āharituṃ ( syā . kaṃ .)], vāmena hatthena sīsaṃ pariggahetvā [ paggahetvā ( sī .)] dakkhiṇena hatthena vaṅkaṅguliṃ karitvā salohitampi āhareyyaṃ .
Taṃ kissa hetu ?
Atthi me , bhante , kumāre anukampā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , rājakumāra , yaṃ tathāgato vācaṃ jānāti abhūtaṃ atacchaṃ anatthasaṃhitaṃ sā ca paresaṃ appiyā amanāpā , na taṃ tathāgato vācaṃ bhāsati .
Yampi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ anatthasaṃhitaṃ sā ca paresaṃ appiyā amanāpā , tampi tathāgato vācaṃ na bhāsati .
Yañca kho tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ atthasaṃhitaṃ sā ca paresaṃ appiyā amanāpā , tatra kālaññū tathāgato hoti tassā vācāya veyyākaraṇāya .
Yaṃ tathāgato vācaṃ jānāti abhūtaṃ atacchaṃM2.58 anatthasaṃhitaṃ sā ca paresaṃ piyā manāpā , na taṃ tathāgato vācaṃ bhāsati .
Yampi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ anatthasaṃhitaṃ sā ca paresaṃ piyā manāpā tampi tathāgato vācaṃ na bhāsati .
Yañca tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ atthasaṃhitaṃ sāT2.92 ca paresaṃ piyā manāpā , tatra kālaññū tathāgato hoti tassā vācāya veyyākaraṇāya .
Taṃ kissa hetu ?
Atthi , rājakumāra , tathāgatassa sattesu anukampā ’’ ti .
87.‘‘ Yeme , bhante , khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi samaṇapaṇḍitāpi pañhaṃ abhisaṅkharitvā tathāgataṃ upasaṅkamitvā pucchanti , pubbeva nu kho , etaṃ , bhanteV2.65 , bhagavato cetaso parivitakkitaṃ hoti ‘ ye maṃ upasaṅkamitvā evaṃ pucchissanti tesāhaṃ evaṃ puṭṭho evaṃ byākarissāmī ’ ti , udāhu ṭhānasovetaṃ tathāgataṃ paṭibhātī ’’ ti ?
‘‘ Tena hi , rājakumāra , taññevettha paṭipucchissāmi , yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi .
Taṃ kiṃ maññasi , rājakumāra , kusalo tvaṃ rathassa aṅgapaccaṅgānan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante , kusalo ahaṃ rathassa aṅgapaccaṅgānan ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , rājakumāra , ye taṃ upasaṅkamitvā evaṃ puccheyyuṃ –
‘ kiṃ nāmidaṃ rathassa aṅgapaccaṅgan ’ ti ?
Pubbeva nu kho te etaṃ cetaso parivitakkitaṃP1.396 assa ‘ ye maṃ upasaṅkamitvā evaṃ pucchissanti tesāhaṃ evaṃ puṭṭho evaṃ byākarissāmī ’ ti , udāhu ṭhānasovetaṃ paṭibhāseyyā ’’ ti ?
‘‘ Ahañhi , bhante , rathiko saññāto kusalo rathassa aṅgapaccaṅgānaṃ .
Sabbāni me rathassa aṅgapaccaṅgāni suviditāni .
Ṭhānasovetaṃ maṃ paṭibhāseyyā ’’ tiT2.93 .
‘‘ Evameva kho , rājakumāra , ye te khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi samaṇapaṇḍitāpi pañhaṃ abhisaṅkharitvā tathāgataṃ upasaṅkamitvā pucchanti , ṭhānasovetaṃ tathāgataṃ paṭibhāti .
Taṃ kissa hetu ?
Sā hi , rājakumāra , tathāgatassa dhammadhātu suppaṭividdhā yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā ṭhānasovetaṃ tathāgataṃ paṭibhātī ’’ ti .
Evaṃ vutte , abhayo rājakumāro bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantaṃ , bhante , abhikkantaṃ , bhante … pe … ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Abhayarājakumārasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .