Issues
Select Version
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

10. Vekhanasasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Vekhanasasuttaṃ

278. EvaṃT2.367M2.231V2.242P2.40 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho vekhanaso [ vekhanasso ( sī . pī .)] paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho vekhanaso paribbājako bhagavato santike udānaṃ udānesi –
‘‘ ayaṃ paramo vaṇṇo , ayaṃ paramo vaṇṇo ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , kaccāna , evaṃ vadesi –
‘ ayaṃ paramo vaṇṇo , ayaṃ paramo vaṇṇo ’ ti ?
Katamo , kaccāna , so paramo vaṇṇo ’’ ti ?
‘‘ Yasmā , bho gotama , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’’ ti .
‘‘ Katamo pana so , kaccāna , vaṇṇo yasmā vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthī ’’ ti ?
‘‘ Yasmā , bho gotama , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’’ ti .
‘‘ Dīghāpi kho te esā , kaccāna , phareyya –
‘ yasmā , bho gotama , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’ ti vadesi , tañca vaṇṇaṃ na paññapesi .
Seyyathāpi , kaccāna , puriso evaṃ vadeyya –
‘ ahaṃ yā imasmiṃ janapadeT2.368 janapadakalyāṇī , taṃ icchāmi taṃ kāmemī ’ ti .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ambho purisa , yaṃ tvaṃ janapadakalyāṇiṃ icchasi kāmesi , jānāsi taṃ janapadakalyāṇiṃ – khattiyī vā brāhmaṇī vā vessīV2.243 vā suddī vā ’ ti ?
Iti puṭṭho ‘ no ’ ti vadeyya .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ambho purisa , yaṃ tvaṃ janapadakalyāṇiṃ icchasi kāmesi , jānāsi taṃ janapadakalyāṇiṃ ‘ evaṃnāmā evaṃgottāti vāti … pe … dīghā vā rassā vā majjhimā vā kāḷī vā sāmā vā maṅguracchavī vāti … amukasmiṃ gāme vā nigame vā nagare vā ’ ti ?
Iti puṭṭho ‘ no ’ ti vadeyya .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ambho purisa , yaṃ tvaṃ na jānāsi na passasi , taṃ tvaṃ icchasi kāmesī ’’’ ti ?
Iti puṭṭho ‘ āmā ’ ti vadeyya .
‘‘ Taṃ kiṃP2.41 maññasi , kaccāna , nanu evaṃ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṃ bhāsitaṃ sampajjatī ’’ ti ?
‘‘ Addhā kho , bho gotama , evaṃ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṃM2.232 bhāsitaṃ sampajjatī ’’ ti .
‘‘ Evameva kho tvaṃ , kaccāna ,‘ yasmā , bho gotama , vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro vā paṇītataro vā natthi so paramo vaṇṇo ’ ti vadesi ;
tañca vaṇṇaṃ na paññapesī ’’ ti .
‘‘ Seyyathāpi , bho gotama , maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca , evaṃ vaṇṇo attā hoti arogo paraṃ maraṇā ’’ ti .
279.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , kaccāna , yo vā maṇi veḷuriyo subhoT2.369 jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca , yo vā rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bho gotama , rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako , ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , kaccāna , yo vā rattandhakāratimisāya kimi khajjopanako , yo vā rattandhakāratimisāya telappadīpo , imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bho gotama , rattandhakāratimisāya telappadīpo , ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , kaccāna , yo vā rattandhakāratimisāya telappadīpo , yo vā rattandhakāratimisāyaV2.244 mahāaggikkhandho , imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bho gotama , rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho , ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , kaccāna , yo vā rattandhakāratimisāya mahāaggikkhandho , yā vā rattiyā paccūsasamayaṃ viddheP2.42 vigatavalāhake deve osadhitārakā , imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bho gotama , rattiyā paccūsasamayaṃT2.370 viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā , ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , kaccāna , yā vā rattiyā paccūsasamayaṃ viddhe vigatavalāhake deve osadhitārakā , yo vā tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhakeM2.233 deve abhido aḍḍharattasamayaṃ cando , imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bho gotama , tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhido aḍḍharattasamayaṃ cando , ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , kaccāna , yo vā tadahuposathe pannarase viddhe vigatavalāhake deve abhido aḍḍharattasamayaṃ cando , yo vā vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve abhido majjhanhikasamayaṃ sūriyo , imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ katamo vaṇṇo abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Yvāyaṃ , bho gotama , vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve abhido majjhanhikasamayaṃ sūriyo – ayaṃ imesaṃ ubhinnaṃ vaṇṇānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti .
‘‘ Ato kho te , kaccāna , bahū hi bahutarā devā ye imesaṃ candimasūriyānaṃ ābhā nānubhonti , tyāhaṃ pajānāmi .
Atha ca panāhaṃ na vadāmi –
‘ yasmā vaṇṇā añño vaṇṇo uttaritaro ca paṇītataroT2.371 ca natthī ’ ti .
Atha ca pana tvaṃ , kaccāna ,‘ yvāyaṃ vaṇṇo kiminā khajjopanakena nihīnataro ca patikiṭṭhataro ca so paramo vaṇṇo ’ ti vadesi ;
tañca vaṇṇaṃ na paññapesi ’’.
280.‘‘ Pañca kho ime , kaccāna , kāmaguṇā .
Katame pañca ?
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā , sotaviññeyyā saddā … pe … ghānaviññeyyā gandhā … jivhāviññeyyā rasā … kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhāP2.43 kantā manāpāV2.245 piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho , kaccāna , pañca kāmaguṇā .
Yaṃ kho , kaccāna , ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ idaṃ vuccati kāmasukhaṃ .
Iti kāmehi kāmasukhaṃ , kāmasukhā kāmaggasukhaṃ tattha aggamakkhāyatī ’’ ti .
Evaṃ vutte , vekhanaso paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ acchariyaṃ , bho gotama , abbhutaṃ , bho gotama !
Yāva subhāsitaṃ cidaṃ bhotā gotamena –
‘ kāmehi kāmasukhaṃ , kāmasukhā kāmaggasukhaṃ tattha aggamakkhāyatī ’ ti .(‘ Kāmehi , bho gotama , kāmasukhaṃ , kāmasukhā kāmaggasukhaṃ , tattha aggamakkhāyatī ’ ti )[() sī . syā . kaṃ . pī . potthakesu natthi ]–
‘‘ dujjānaṃ kho etaṃ , kaccāna , tayāM2.234 aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatrayogena aññatrācariyakena – kāmā [ kāmaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vā kāmasukhaṃ vā kāmaggasukhaṃ vā .
Ye kho te , kaccāna , bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā te khoT2.372 etaṃ jāneyyuṃ – kāmā vā kāmasukhaṃ vā kāmaggasukhaṃ vā ’’ ti .
281. Evaṃ vutte , vekhanaso paribbājako kupito anattamano bhagavantaṃyeva khuṃsento bhagavantaṃyeva vambhento bhagavantaṃyeva vadamāno ‘‘ samaṇo [ samaṇo ca ( sī . pī .)] gotamo pāpito bhavissatī ’’ ti bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ evameva panidhekacce [ panidheke ( sī . pī .), panimeke ( uparisubhasutte )] samaṇabrāhmaṇā ajānantā pubbantaṃ , apassantā aparantaṃ atha ca pana ‘ khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti – pajānāmā ’ ti – paṭijānanti [ itthattāyāti paṭijānanti ( pī .)].
Tesamidaṃ bhāsitaṃ hassakaṃyeva sampajjati , nāmakaṃyeva sampajjati , rittakaṃyeva sampajjati , tucchakaṃyeva sampajjatī ’’ ti .
‘‘ Ye kho te , kaccāna , samaṇabrāhmaṇā ajānantā pubbantaṃP2.44 , apassantā aparantaṃ ,‘ khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti – pajānāmā ’ ti – paṭijānanti ;
tesaṃ soyeva [ tesaṃ tesāyaṃ ( sī .), tesaṃyeva so (?)] sahadhammiko niggaho hoti .
Api ca , kaccāna , tiṭṭhatu pubbanto , tiṭṭhatu aparanto .
Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko , ahamanusāsāmi ahaṃ dhammaṃ desemi .
Yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno [ yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāno (?)] nacirasseva sāmaññeva ñassati sāmaṃ dakkhiti – evaṃ kira sammā [ evaṃ kirāyasmā ( syā . ka .)] bandhanā vippamokkho hoti , yadidaṃ avijjā bandhanā .
Seyyathāpi , kaccāna , daharo kumāro mando uttānaseyyako kaṇṭhapañcamehi bandhanehi baddho assa suttabandhanehi ;
tassa vuddhimanvāya indriyānaṃ paripākamanvāyaT2.373 tāni bandhanāni mucceyyuṃ ;
so mokkhomhīti kho jāneyya no ca bandhanaṃV2.246 .
Evameva kho , kaccāna , etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko , ahamanusāsāmi , ahaṃ dhammaṃ desemi ;
yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno nacirasseva sāmaññe ñassatiM2.235 , sāmaṃ dakkhiti –
‘ evaṃ kira sammā bandhanā vippamokkho hoti , yadidaṃ avijjā bandhanā ’’’ ti .
Evaṃ vutte , vekhanaso paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantaṃ , bho gotama … pe … upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Vekhanasasuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ .
Paribbājakavaggo niṭṭhito tatiyo .
Tassuddānaṃ –
Puṇḍarī-aggisaha-kathināmo , dīghanakho puna bhāradvājagotto ;
Sandakaudāyimuṇḍikaputto , maṇiko tathākaccāno varavaggo .