Issues
Select Version
Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

9-10.

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9-10.
Paṭhamadvayasuttādivaṇṇanā

92-93.
Navame dvayan ti dve dve koṭṭhāse .
Dasame itthetaṃ dvayan ti evametaṃ dvayaṃ .
Calañceva byathañcāti attano sabhāvena asaṇṭhahanato calati ceva byathati ca .
Yopi hetu yopi paccayoti cakkhuviññāṇassa vatthārammaṇaṃ hetu ceva paccayo ca .
Kuto niccaṃ bhavissatīti kena kāraṇena niccaṃ bhavissati .
Yathā pana dāsassa dāsiyā kucchismiṃ jāto putto parova dāso hoti , evaṃ aniccameva hotīti attho .
Saṅgatīti sahagati .
Sannipātoti ekato sannipatanaṃ .
Samavāyoti ekato samāgamo .
Ayaṃ vuccati cakkhusamphassoti iminā saṅgatisannipātasamavāyasaṅkhātena paccayena uppannattā paccayanāmeneva saṅgati sannipāto samavāyoti ayaṃ vuccati cakkhusamphasso .
Sopi hetūti phassassa vatthu ārammaṇaṃ sahajātā tayo khandhāti ayaṃ hetu .
Phuṭṭhoti upayogatthe paccattaṃ , phassena phuṭṭhameva gocaraṃ vedanā vedeti , cetanā ceteti , saññā sañjānātīti attho .
Phuṭṭhoti vā phassasamaṅgīpuggaloP2.381 , phassena phuṭṭhārammaṇameva vedanādīhi vedeti ceteti sañjānātītipi vuttaṃ hoti .
Iti imasmiṃ sutte samatiṃsakkhandhā kathitā honti .
Kathaṃ ?
Cakkhudvāre tāva vatthu ceva ārammaṇañca rūpakkhandho , phuṭṭho vedetīti vedanākkhandho , cetetīti saṅkhārakkhandho , sañjānātīti saññākkhandho , vijānātīti viññāṇakkhandhoti .
Sesadvāresupi eseva nayo .
Manodvārepi hi vatthurūpaṃ ekantato rūpakkhandho , rūpe pana ārammaṇe sati ārammaṇampi rūpakkhandhoti cha pañcakātiṃsa honti .
Saṅkhepena panete chasupi dvāresu pañcevaM3.27 khandhāti sapaccaye pañcakkhandhe aniccāti vitthāretvā vuccamāne bujjhanakānaṃ ajjhāsayena idaṃ suttaṃ desitanti .
Channavaggo navamo .