Issues
Select Version
Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

15. Navapurāṇavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

15. Navapurāṇavaggo

1. Kammanirodhasuttavaṇṇanā

146. Navapurāṇavaggassa paṭhame navapurāṇānīti navāni ca purāṇāni ca .
Cakkhu , bhikkhave , purāṇakamman ti na cakkhu purāṇaṃ , kammameva purāṇaṃ , kammato pana nibbattattā paccayanāmena evaṃ vuttaṃ .
Abhisaṅkhatan ti paccayehi abhisamāgantvā kataṃ .
Abhisañcetayitan ti cetanāya pakappitaṃ .
Vedaniyaṃ daṭṭhabban ti vedanāya vatthūti passitabbaṃ .
Nirodhā vimuttiṃ phusatīti imassa tividhassa kammassa nirodhena vimuttiṃ phusati .
Ayaṃ vuccatīti ayaṃ tassā vimuttiyā ārammaṇabhūto nirodho kammanirodhoti vuccati .
Iti imasmiṃ sutte pubbabhāgavipassanā kathitā .

2-5.
Aniccanibbānasappāyasuttādivaṇṇanā

147-150.
Dutiye nibbānasappāyan ti nibbānassa sappāyaṃ upakārapaṭipadaṃ .
Tatiyādīsupi eseva nayo .
Paṭipāṭiyā pana catūsupi etesu suttesu saha vipassanāya cattāro maggā kathitā .

6-7.
Antevāsikasuttādivaṇṇanā

151-152.
ChaṭṭheP2.403 anantevāsikan ti anto vasanakakilesavirahitaṃ .
Anācariyakan ti ācaraṇakakilesavirahitaṃV3.47 .
Antassa vasantīti anto assa vasanti .
Te naṃ samudācarantīti te etaṃ adhibhavanti ajjhottharanti sikkhāpenti vā .
‘‘ Evaṃ vejjakammaṃ karohi , evaṃ dūtakamman ’’ ti iti sikkhāpanasaṅkhātena samudācaraṇatthenassa te ācariyā nāma honti , tehiM3.47 ācariyehi sācariyakoti vuccati .
Sesamettha vuttanayeneva veditabbaṃ .
Sattamaṃ heṭṭhā kathitanayameva .

8. Atthinukhopariyāyasuttavaṇṇanā

153. Aṭṭhame yaṃ pariyāyaṃ āgammāti yaṃ kāraṇaṃ āgamma .
Aññatreva saddhāyāti vinā saddhāya saddhaṃ apanetvā .
Ettha ca saddhāti na paccakkhā saddhā .
Yo pana parassa evaṃ kira evaṃ kirāti kathentassa sutvā uppanno saddahanākāro , taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Ruci ādīsupi rucāpetvā khamāpetvā atthetanti gahaṇākāro ruci nāma , evaṃ kira bhavissatīti anussavanaṃ anussavo , nisīditvā ekaṃ kāraṇaṃ cintentassa kāraṇaṃ upaṭṭhāti , evaṃ upaṭṭhitassa atthetanti gahaṇaṃ ākāraparivitakko nāma , kāraṇavitakkoti attho .
Kāraṇaṃ cintentassa pāpikā laddhi uppajjati , taṃ atthesāti gahaṇākāro diṭṭhinijjhānakkhanti nāma .
Aññaṃ byākareyyāti imāni pañca ṭhānāni muñcitvā arahattaṃ byākareyya .
Imasmiṃ sutte sekhāsekhānaṃ paccavekkhaṇā kathitā .

9-10.
Indriyasampannasuttādivaṇṇanā

154-155.
Navame indriyasampannoti paripuṇṇindriyo .
Tattha yena cha indriyāni sammasitvā arahattaṃ pattaṃ , so tehi nibbisevanehi indriyehi samannāgatattā , cakkhādīni vā cha indriyāniP2.404 sammasantassa uppannehi saddhādīhi indriyehi samannāgatattā paripuṇṇindriyo nāma hoti , taṃ sandhāya bhagavā cakkhundriye cetiādinā nayena desanaṃ vitthāretvā ettāvatā kho bhikkhu indriyasampanno hotīti āha .
Dasamaṃ heṭṭhā vuttanayamevāti .
Navapurāṇavaggo pañcadasamo .
Tatiyo paṇṇāsako .