10. Abyākatasaṃyuttaṃ
1. Khemāsuttavaṇṇanā
410. Abyākatasaṃyuttassa
V3.150P3.113M3.150 paṭhame khemāti gihikāle bimbisārassa upāsikā saddhāpabbajitā mahātherī ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā ’’ ti evaṃ bhagavatā mahāpaññatāya etadagge ṭhapitā .Paṇḍitāti paṇḍiccena samannāgatā .
Viyattāti veyyattiyena samannāgatā .
Medhāvinīti medhāya paññāya samannāgatā .
Bahussutāti pariyattibāhusaccenapi paṭivedhabāhusaccenapi samannāgatā .
Gaṇakoti acchiddakagaṇanāya kusalo .
Muddikoti aṅgulimuddāya gaṇanāya kusalo .
Saṅkhāyakoti piṇḍagaṇanāya kusalo .
Gambhīroti caturāsītiyojanasahassagambhīro .
Appameyyoti āḷhakagaṇanāya appameyyo .
Duppariyogāhoti āḷhakagaṇanāya pamāṇagahaṇatthaṃ durogāho .
Yena rūpena tathāgatan ti yena rūpena dīgho rasso sāmo odātoti sattasaṅkhātaṃ tathāgataṃ paññapeyya .
Taṃ rūpaṃ tathāgatassa pahīnan ti taṃ vuttappakārarūpaṃ samudayappahānena sabbaññutathāgatassa pahīnaṃ .
Rūpasaṅkhāya vimuttoti āyatiṃ rūpassa anuppattiyā rūpārūpakoṭṭhāsenapi evarūpo nāma bhavissatīti vohārassapi paṭipassaddhattā rūpapaṇṇattiyāpi vimutto .
Gambhīroti ajjhāsaya gambhīratāya ca guṇagambhīratāya ca gambhīro .
Tassa evaṃ guṇagambhīrassa sato sabbaññutathāgatassa yaṃ upādāya sattasaṅkhāto tathāgatoti paññatti hoti , tadabhāvena tassā paññattiyā abhāvaṃ passantassa ayaṃ sattasaṅkhāto hoti tathāgato paraṃ maraṇāti idaṃ vacanaṃ na upeti na yujjati , na hoti tathāgato paraṃ maraṇātiādivacanampi na upeti na yujjatīti attho .
Saṃsandissatīti
P3.114 ekaṃ bhavissati .Samessatīti nirantaraṃ bhavissati .
Na virodhayissatīti
V3.151 na viruddhaṃ padaṃ bhavissati .Aggapadasmin ti desanāya .
Desanā hi idha aggapadanti adhippetā .
2. Anurādhasuttavaṇṇanā
411. Dutiyaṃ
M3.151 khandhiyavagge vitthāritameva , abyākatādhikārato pana idha vuttaṃ .3-8.Paṭhamasāriputtakoṭṭhikasuttādivaṇṇanā
412-417.
Tatiye rūpagatametan ti rūpamattametaṃ .
Ettha rūpato añño koci satto nāma na upalabbhati , rūpe pana sati nāmamattaṃ etaṃ hotīti dasseti .
Vedanāgatametan tiādīsupi eseva nayo .
Ayaṃ kho āvuso hetūti ayaṃ rūpādīni muñcitvā anupalabbhiyasabhāvo hetu , yenetaṃ abyākataṃ bhagavatāti .
Catutthādīni uttānatthāneva .
9. Kutūhalasālāsuttavaṇṇanā
418. Navame kutūhalasālāyan ti kutūhalasālā nāma paccekasālā natthi , yattha pana nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā nānāvidhaṃ kathaṃ pavattenti , sā bahūnaṃ ‘‘ ayaṃ kiṃ vadati , ayaṃ kiṃ vadatī ’’ ti kutūhaluppavattiṭṭhānato kutūhalasālāti vuccati .
Dūrampi gacchatīti yāva ābhassarabrahmalokā gacchati .
Imañca kāyaṃ nikkhipatīti cuticittena nikkhipati .
Anupapanno hotīti cutikkhaṇeyeva paṭisandhicittassa anuppannattā anupapanno hoti .
10. Ānandasuttavaṇṇanā
419. Dasame
P3.115 tesametaṃ saddhiṃ abhavissāti tesaṃ laddhiyā saddhiṃ etaṃ abhavissa .Anulomaṃ abhavissa ñāṇassa uppādāya sabbe dhammā anattāti yaṃ etaṃ ‘‘ sabbe dhammā anattā ’’ ti vipassanāñāṇaṃ uppajjati , api nu me tassa anulomaṃ abhavissāti attho .
11. Sabhiyakaccānasuttavaṇṇanā
420. Ekādasame
V3.152M3.152 etamettakena ettakamevāti āvuso yassāpi etaṃ ettakena kālena ‘‘ hetumhi sati rūpītiādi paññāpanā hoti , asati na hotī ’’ ti byākaraṇaṃ bhaveyya , tassa ettakameva bahu .Ko pana vādo atikkanteti atikkante pana atimanāpe dhammadesanānaye vādoyeva ko , natthi vādo , chinnā kathāti .
Abyākatasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Iti sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
Saḷāyatanavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .