2. Rahogatavaggo
1. Rahogatasuttavaṇṇanā
259. Rahogatavaggassa
M3.119 paṭhame yaṃ kiñci vedayitaṃ , taṃ dukkhasmin ti yaṃ kiñci vedayitaṃ , taṃ sabbaṃ dukkhanti attho .Saṅkhārānaṃyeva aniccatan tiādīsu yā esā saṅkhārānaṃ aniccatā khayadhammatā vayadhammatā vipariṇāmadhammatā , etaṃ sandhāya yaṃ kiñci vedayitaṃ , taṃ dukkhanti mayā bhāsitanti dīpeti .
Yā hi saṅkhārānaṃ aniccatā , vedanānampi sā aniccatā eva .
Aniccatā ca nāmesā maraṇaṃ , maraṇato uttari dukkhaṃ nāma natthīti iminā adhippāyena sabbā vedanā dukkhāti vuttā .
Atha kho pana bhikkhu mayāti idaṃ na kevalaṃ ahaṃ vedanānaṃyeva nirodhaṃ paññāpemi , imesampi dhammānaṃ nirodhaṃ paññāpemīti dassanatthaṃ āraddhaṃ .
Vūpasamo ca passaddhiyo ca evarūpāya desanāya bujjhanakānaṃ ajjhāsayena
P3.79 vuttā .Saññāvedayitanirodhaggahaṇena cettha cattāro āruppā gahitāva hontīti veditabbā .
2-3.Paṭhamaākāsasuttādivaṇṇanā
260-261.
Dutiye puthū vāyanti mālutāti bahū vātā vāyanti .
Sesaṃ uttānatthamevāti .
Tatiyaṃ vinā gāthāhi bujjhantānaṃ ajjhāsayena vuttaṃ .
4. Agārasuttavaṇṇanā
262. Catutthe
V3.117 puratthimāti puratthimāya .Evaṃ sabbattha .
Sāmisāpi sukhā vedanātiādīsu sāmisā sukhā nāma kāmāmisapaṭisaṃyuttā vedanā .
Nirāmisā sukhā nāma paṭhamajjhānādivasena vipassanāvasena anussativasena ca uppannā vedanā .
Sāmisā dukkhā nāma kāmāmiseneva sāmisā vedanā , nirāmisā dukkhā nāma anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhāpayato pihapaccayā uppannadomanassavedanā .
Sāmisā adukkhamasukhā nāma kāmāmiseneva sāmisā vedanā .
Nirāmisā adukkhamasukhā nāma catutthajjhānavasena uppannā adukkhamasukhā vedanā .
5-8.Paṭhamaānandasuttādivaṇṇanā
263-266.
Pañcamādīni
M3.120 cattāri heṭṭhā kathitanayāneva .Purimāni panettha dve paripuṇṇapassaddhikāni , pacchimāni upaḍḍhapassaddhikāni .
Desanāya bujjhanakānaṃ ajjhāsayena vuttāni .
9-10.Pañcakaṅgasuttādivaṇṇanā
267-268.
Navame pañcakaṅgo thapatīti pañcakaṅgoti tassa nāmaṃ , vāsipharasunikhādanadaṇḍamuggarakāḷasuttanāḷisaṅkhātehi vā pañcahi aṅgehi samannāgatattā so pañcakaṅgoti paññāto .
Thapatīti vaḍḍhakījeṭṭhako .
Udāyīti paṇḍitaudāyitthero .
Pariyāyan ti kāraṇaṃ .
Dvepānandāti dvepi , ānanda , pariyāyenāti
P3.80 kāraṇena .Ettha ca kāyikacetasikavasena dve veditabbā , sukhādivasena tissopi , indriyavasena sukhindriyādikā pañca , dvāravasena cakkhusamphassajādikā cha , upavicāravasena ‘‘ cakkhunā rūpaṃ disvā somanassaṭhāniyaṃ rūpaṃ upavicaratī ’’ tiādikā aṭṭhārasa , cha gehasitāni somanassāni , cha nekkhammasitāni , cha gehasitāni domanassāni , cha nekkhammasitāni , cha gehasitā upekkhā , cha nekkhammasitāti evaṃ chattiṃsa .
Tā atīte chattiṃsa , anāgate chattiṃsa , paccuppanne chattiṃsāti evaṃ aṭṭhasataṃ vedanā veditabbā .
Pañcime
V3.118 ānanda kāmaguṇāti ayaṃ pāṭiyekko anusandhi .Na kevalañhi dve ādiṃ katvā vedanā bhagavatā paññattā , pariyāyena ekāpi vedanā kathitā , taṃ dassento pañcakaṅgassa thapatino vādaṃ upatthambhetuṃ imaṃ desanaṃ ārabhi .
Abhikkantataran ti sundarataraṃ .
Paṇītataran ti atappakataraṃ .
Ettha ca catutthajjhānato paṭṭhāya adukkhamasukhā vedanā , sāpi santaṭṭhena paṇītaṭṭhena ca sukhanti vuttā .
Nirodho avedayitasukhavasena sukhaṃ nāma jāto .
Pañcakāmaguṇavasena hi aṭṭhasamāpattivasena ca uppannaṃ vedayitaṃ sukhaṃ nāma , nirodho avedayitasukhaṃ nāma .
Iti vedayitasukhaṃ vā hotu avedayitasukhaṃ vā , niddukkhabhāvasaṅkhātena sukhaṭṭhena ekantasukhameva jātaṃ .
Yattha yatthāti yasmiṃ yasmiṃ ṭhāne .
Sukhaṃ upalabbhatīti vedayitaṃ sukhaṃ vā avedayitaṃ sukhaṃ vā upalabbhati .
Taṃ taṃ tathāgato sukhasmiṃ paññapeti , taṃ sabbaṃ tathāgato niddukkhabhāvaṃ sukhasmiṃyeva paññapetīti idha
M3.121 bhagavā nirodhasamāpattiṃ sīsaṃ katvā neyyapuggalassa vasena arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhāpesi .Dasamaṃ uttānatthamevāti .
Rahogatavaggo dutiyo .