8. Rāhulovādasuttavaṇṇanā
121. Aṭṭhame vimuttiparipācaniyāti vimuttiṃ paripācentīti vimuttiparipācaniyā .
Dhammāti pannarasa dhammā , te saddhindriyādīnaṃ visuddhikaraṇavasena veditabbā .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ Assaddhe puggale parivajjayato , saddhe puggale sevato bhajato payirupāsato , pasādanīye suttante paccavekkhato , imehi tīhākārehi saddhindriyaṃ visujjhati .
Kusīte puggale parivajjayato , āraddhavīriye puggale sevato bhajato payirupāsato , sammappadhāne paccavekkhato , imehi tīhākārehi vīriyindriyaṃ visujjhati .
Muṭṭhassatī puggale parivajjayato , upaṭṭhitassatī puggale sevato bhajato payirupāsato
P2.392 , satipaṭṭhāne paccavekkhato , imehi tīhākārehi satindriyaṃ visujjhati .Asamāhite puggale parivajjayato , samāhite puggale sevato bhajato payirupāsato , jhānavimokkhe paccavekkhato , imehi tīhākārehi samādhindriyaṃ visujjhati .
Duppaññe puggale parivajjayato , paññavante puggale sevato bhajato payirupāsato , gambhīrañāṇacariyaṃ paccavekkhato , imehi tīhākārehi paññindriyaṃ visujjhati .
Iti ime pañca puggale parivajjayato , pañca puggale sevato bhajato payirupāsato
M3.37 , pañca suttante paccavekkhato , imehi pannarasahi ākārehi imāni pañcindriyāni visujjhantī ’’ ti ( paṭi . ma .1.184).Aparepi pannarasa dhammā vimuttiparipācaniyā – saddhāpañcamāni indriyāni , aniccasaññā , anicce dukkhasaññā , dukkhe anattasaññā , pahānasaññā , virāgasaññāti imā
V3.37 pañca nibbedhabhāgiyā saññā , meghiyattherassa kathitā kalyāṇamittatādayo pañca dhammāti ( udā .31).Kāya pana velāya bhagavato etadahosīti ?
Paccūsasamaye lokaṃ volokentassa .
Anekāni devatāsahassānīti āyasmatā rāhulena padumuttarassa bhagavato pādamūle pālitanāgarājakāle patthanaṃ paṭṭhapentena saddhiṃ patthanaṃ paṭṭhapitadevatāsu pana kāci bhūmaṭṭhakā devatā , kāci antalikkhaṭṭhakā , kāci cātumahārājikā , kāci devaloke , kāci brahmaloke nibbattā .
Imasmiṃ pana divase sabbāpi tā ekaṭṭhāne andhavanasmiṃyeva sannipatitā , tā sandhāyāha –
‘‘ anekāni devatāsahassānī ’’ ti .
Dhammacakkhun ti imasmiṃ sutte cattāro ca maggā cattāri ca phalāni dhammacakkhunti veditabbāni .
Tattha hi kāci devatā sotāpannā ahesuṃ , kāci sakadāgāmī , anāgāmī , khīṇāsavā .
Tāsañca pana devatānaṃ ettakāti gaṇanavasena paricchedo natthi .
Sesaṃ sabbattha uttānameva .