3. Mātugāmasaṃyuttaṃ
1. Paṭhamapeyyālavaggo
1-2.Mātugāmasuttādivaṇṇanā
280-281.
Mātugāmasaṃyuttassa
V3.123M3.125P3.86 paṭhame aṅgehīti aguṇaṅgehi .Na ca rūpavāti na rūpasampanno virūpo duddasiko .
Na ca bhogavāti na bhogasampanno niddhano .
Na ca sīlavāti na sīlasampanno dussīlo .
Alaso cāti kantanapacanādīni kammāni kātuṃ na sakkoti , kusīto ālasiyo nisinnaṭṭhāne nisinnova , ṭhitaṭhāne ṭhitova niddāyati eva .
Pajañcassa na labhatīti assa purisassa kulavaṃsapatiṭṭhāpakaṃ puttaṃ na labhati , vañjhitthī nāma hoti .
Sukkapakkho vuttavipariyāyena veditabbo .
Dutiyaṃ paṭhame vuttanayeneva parivattetabbaṃ .
3. Āveṇikadukkhasuttavaṇṇanā
282. Tatiye āveṇikānīti pāṭipuggalikāni purisehi asādhāraṇāni .
Pāricariyan ti paricārikabhāvaṃ .
4. Tīhidhammehisuttādivaṇṇanā
283-303.
Catutthe maccheramalapariyuṭṭhitenāti pubbaṇhasamayasmiñhi mātugāmo khīradadhisaṅgopanarandhanapacanādīni kātuṃ āraddho , puttakehipi yāciyamāno kiñci dātuṃ na icchati .
Tenetaṃ vuttaṃ ‘‘ pubbaṇhasamayaṃ maccheramalapariyuṭṭhitena cetasā ’’ ti .
Majjhanhikasamaye pana mātugāmo kodhābhibhūtova hoti , antoghare kalahaṃ alabhanto
P3.87 paṭivissakagharampi gantvā kalahaṃV3.124 karoti , sāmikassa ca ṭhitanisinnaṭṭhānāni vilokento vicarati .Tena vuttaṃ ‘‘ majjhanhikasamayaṃ issāpariyuṭṭhitena cetasā ’’ ti .
Sāyanhe panassā asaddhammapaṭisevanāya cittaṃ namati .
Tena vuttaṃ ‘‘ sāyanhasamayaṃ kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā ’’ ti .
Pañcamādīni uttānatthāneva .
3. Balavaggo
1. Visāradasuttavaṇṇanā
304. Dasame
M3.126 rūpabalan tiādīsu rūpasampatti rūpabalaṃ , bhogasampatti bhogabalaṃ , ñātisampatti ñātibalaṃ , puttasampatti puttabalaṃ , sīlasampatti sīlabalaṃ .Pañcasīladasasīlāni akhaṇḍāni katvā rakkhantassa hi sīlasampattiyeva sīlabalaṃ nāma hoti .
Imāni kho bhikkhave pañca balānīti imāni pañca upatthambhanaṭṭhena balāni nāma vuccanti .
2-10.Pasayhasuttādivaṇṇanā
305-313.
Pasayhāti abhibhavitvā .
Abhibhuyya vattatīti abhibhavati ajjhottharati .
Neva rūpabalaṃ tāyatīti neva rūpabalaṃ tāyituṃ rakkhituṃ sakkoti .
Nāsenteva naṃ , kule na vāsentīti ‘‘ dussīlā saṃbhinnācārā atikkantamariyādā ’’ ti gīvāyaṃ gahetvā nīharanti , na tasmiṃ kule vāsenti .
Vāsenteva naṃ kule , na nāsentīti ‘‘ kiṃ rūpena bhogādīhi vā , parisuddhasīlā esā ācārasampannā ’’ ti ñatvā ñātakā tasmiṃ kule vāsentiyeva , na nāsenti .
Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .
Mātugāmasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .