7. Dukkhadhammasuttavaṇṇanā
244. Sattame
M3.96 dukkhadhammānan ti dukkhasambhavadhammānaṃ .Pañcasu hi khandhesu sati chedanavadhabandhanādibhedaṃ dukkhaṃ sambhavati , tasmā te dukkhasambhavadhammattā dukkhadhammāti vuccanti .
Tathā kho panassāti tenākārenassa .
Yathāssa kāme passatoti yenākārenassa kāme passantassa .
Yathā carantan ti yenākārena cārañca vihārañca anubandhitvā carantaṃ .
Aṅgārakāsūpamā
P3.54 kāmā diṭṭhā hontīti pariyeṭṭhimūlakassa ceva paṭisandhimūlakassa ca dukkhassa vasena aṅgārakāsu viya mahāpariḷāhāti diṭṭhā honti .Kāme pariyesantānañhi nāvāya mahāsamuddogāhanaajapathasaṅkupathapaṭipajjanaubhatobyūḷhasaṅgāmapakkhandanādivasena pariyeṭṭhimūlakampi , kāme paribhuñjantānaṃ kāmaparibhogacetanāya catūsu apāyesu dinnapaṭisandhimūlakampi mahāpariḷāhadukkhaṃ uppajjati .
Evametassa duvidhassāpi dukkhassa vasena aṅgārakāsu viya mahāpariḷāhāti diṭṭhā honti .
Dāyan ti aṭaviṃ .
Puratopi kaṇṭakoti purimapasse vijjhitukāmo viya āsannaṭṭhāneyeva ṭhitakaṇṭako .
Pacchatotiādīsupi eseva nayo .
Heṭṭhā pana pādehi akkantaṭṭhānassa santike , na akkantaṭṭhāneyeva .
Evaṃ so kaṇṭakagabbhaṃ paviṭṭho viya bhaveyya .
Mā maṃ kaṇṭakoti mā maṃ kaṇṭako vijjhīti kaṇṭakavedhaṃ rakkhamāno .
Dandho , bhikkhave , satuppādoti satiyā uppādoyeva dandho , uppannamattāya pana tāya kāci kilesā niggahitāva honti , na saṇṭhātuṃ sakkonti .
Cakkhudvārasmiñhi rāgādīsu uppannesu dutiyajavanavārena ‘‘ kilesā me uppannā ’’ ti ñatvā tatiye javanavāre saṃvarajavanaṃyeva javati .
Anacchariyañcetaṃ , yaṃ vipassako tatiyajavanavāre kilese niggaṇheyya .
Cakkhudvāre pana iṭṭhārammaṇe āpāthagate bhavaṅgaṃ āvaṭṭetvā āvajjanādīsu uppannesu voṭṭhabbanānantaraṃ sampattakilesajavanavāraṃ
V3.95 nivattetvā kusalameva uppādeti .Āraddhavipassakānañhi ayamānisaṃso bhāvanāpaṭisaṅkhāne patiṭṭhitabhāvassa .
Abhihaṭṭhuṃ
M3.97 pavāreyyun ti sudinnattherassa viya raṭṭhapālakulaputtassa viya ca kāyena vā satta ratanāni abhiharitvā vācāya vā ‘‘ amhākaṃ dhanato yattakaṃ icchasi , tattakaṃP3.55 gaṇhā ’’ ti vadantā pavāreyyuṃ .Anudahantīti sarīre paliveṭhitattā uṇhapariḷāhaṃ janetvā anudahanti .
Sañjātasede vā sarīre laggantā anusentītipi attho .
Yañhi taṃ , bhikkhave , cittan ti idaṃ yasmā citte anāvaṭṭante puggalassa āvaṭṭanaṃ nāma natthi .
Evarūpañhi cittaṃ anāvaṭṭanti , tasmā vuttaṃ .
Iti imasmiṃ sutte vipassanābalameva dīpitaṃ .