1. Paṭhamasamuddasuttavaṇṇanā
228. Samuddavaggassa paṭhame cakkhu , bhikkhave , purisassa samuddoti yadi duppūraṇaṭṭhena yadi vā samuddanaṭṭhena samuddo , cakkhumeva samuddo .
Tassa hi pathavito yāva akaniṭṭhabrahmalokā nīlādiārammaṇaṃ samosarantaṃ paripuṇṇabhāvaṃ kātuṃ na sakkoti , evaṃ duppūraṇaṭṭhenapi samuddo .
Cakkhu ca tesu tesu nīlādīsu ārammaṇesu samuddati , asaṃvutaṃ hutvā osaramānaṃ kilesuppattiyā kāraṇabhāvena sadosagamanena gacchatīti samuddanaṭṭhenapi samuddo .
Tassa rūpamayo vegoti samuddassa appamāṇo ūmimayo vego viya tassāpi cakkhusamuddassa samosarantassa nīlādibhedassa ārammaṇassa vasena appameyyo rūpamayo vego veditabbo .
Yo taṃ rūpamayaṃ vegaṃ sahatīti yo taṃ cakkhusamudde samosaṭaṃ rūpamayaṃ vegaṃ , manāpe rūpe rāgaṃ , amanāpe dosaṃ , asamapekkhite mohanti evaṃ rāgādikilese
P3.3 anuppādento upekkhakabhāvena sahati .Saūmin tiādīsu kilesaūmīhi saūmiṃ .
Kilesāvaṭṭehi sāvaṭṭaṃ .
Kilesagāhehi sagāhaṃ
V3.50 .Kilesarakkhasehi sarakkhasaṃ .
Kodhūpāyāsassa ca vasena saūmiṃ .
Vutañhetaṃ ‘‘ ūmibhayanti kho , bhikkhave , kodhūpāyāsassetaṃ adhivacanan ’’ ti ( itivu .109; ma . ni .2.162; a . ni .4.122).
Kāmaguṇavasena sāvaṭṭaṃ .
Vutañhetaṃ ‘‘ āvaṭṭaggāhoti kho , bhikkhave , pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanan ’’ ti ( saṃ . ni .4.241).
Mātugāmavasena sagāhaṃ sarakkhasaṃ .
Vuttañhetaṃ ‘‘ gāharakkhasoti kho , bhikkhave , mātugāmassetaṃ adhivacanan ’’ ti ( itivu .109).
Sesavāresupi eseva
M3.50 nayo .Sabhayaṃ duttaraṃ accatarīti ūmibhayena sabhayaṃ duratikkamaṃ atikkami .
Lokantagūti saṅkhāralokassa antaṃ gato .
Pāragatoti vuccatīti nibbānaṃ gatoti kathīyati .