14. Devadahavaggo
1. Devadahasuttavaṇṇanā
134. Devadahavaggassa
V3.44P2.400 paṭhame devadahan ti napuṃsakaliṅgena laddhanāmo nigamo .Manoramāti manaṃ ramayantā , manāpāti attho .
Amanoramāti amanāpā .
2. Khaṇasuttavaṇṇanā
135. Dutiye chaphassāyatanikā nāmāti visuṃ chaphassāyatanikā nāma nirayā natthi .
Sabbesupi hi ekatiṃsamahānirayesu chadvāraphassāyatanapaññatti hotiyeva .
Idaṃ pana avīcimahānirayaṃ sandhāya vuttaṃ .
Saggāti idhāpi tāvatiṃsapurameva adhippetaṃ .
Kāmāvacaradevaloke pana ekasmimpi chaphassāyatanapaññattiyā abhāvo nāma natthi .
Iminā kiṃ dīpeti ?
Niraye ekantadukkhasamappitabhāvena , devaloke ca ekantasukhasamappitattā ekantakhiḍḍārativasena uppannapamādena maggabrahmacariyavāsaṃ vasituṃ na sakkā .
Manussaloko pana vokiṇṇasukhadukkho , idheva apāyopi saggopi paññāyati .
Ayaṃ maggabrahmacariyassa kammabhūmi nāma , sā tumhehi laddhā .
Tasmā ye vo ime mānussakā khandhā laddhā , te vo lābhā .
Yañca vo idaṃ manussattaṃ laddhaṃ , paṭiladdho vo brahmacariyavāsassa khaṇo samayoti .
Vuttampi hetaṃ porāṇehi –
‘‘ Ayaṃ kammabhūmi idha maggabhāvanā ,
Ṭhānāni saṃvejaniyā bahū idha ;
Saṃvegasaṃvejaniyesu vatthusu ,
Saṃvegajātova payuñca yoniso ’’ ti .
3. Paṭhamarūpārāmasuttavaṇṇanā
136. Tatiye
M3.45 rūpasammuditāti rūpe sammuditā pamoditā .Dukkhāti dukkhitā .
Sukhoti
V3.45 nibbānasukhena sukhito .Kevalāti
P2.401 sakalā .Yāvatatthīti vuccatīti yattakā atthīti vuccati .
Ete voti ettha vo-kāro nipātamattaṃ .
Paccanīkamidaṃ hoti , sabbalokena passatan ti yaṃ idaṃ passantānaṃ paṇḍitānaṃ dassanaṃ , taṃ sabbalokena paccanīkaṃ hoti viruddhaṃ .
Loko hi pañcakkhandhe niccā sukhā attā subhāti maññati , paṇḍitā aniccā dukkhā anattā asubhāti .
Sukhato āhūti sukhanti kathenti .
Sukhato vidūti sukhanti jānanti .
Sabbametaṃ nibbānameva sandhāya vuttaṃ .
Sammūḷhetthāti ettha nibbāne sammūḷhā .
Aviddasūti bālā .
Sabbepi hi channavutipāsaṇḍino ‘‘ nibbānaṃ pāpuṇissāmā ’’ ti saññino honti , te pana ‘‘ nibbānaṃ nāma idan ’’ tipi na jānanti .
Nivutānan ti kilesanīvaraṇena nivutānaṃ pariyonaddhānaṃ .
Andhakāro apassatan ti apassantānaṃ andhakāro hoti .
Kiṃ taṃ evaṃ hoti ?
Nibbānaṃ vā nibbānadassanaṃ vā apassantānañhi bālānaṃ nibbānampi nibbānadassanampi kāḷameghaavacchāditaṃ viya candamaṇḍalaṃ kaṭāhena paṭikujjitapatto viya ca niccakālaṃ tamo ceva andhakāro ca sampajjati .
Satañca vivaṭaṃ hoti , āloko passatāmivāti satañca sappurisānaṃ paññādassanena passantānaṃ nibbānaṃ āloko viya vivaṭaṃ hoti .
Santike na vijānanti , magā dhammassa akovidāti yaṃ attano sarīre kese vā lomādīsu vā aññatarakoṭṭhāsaṃ paricchinditvā anantarameva adhigantabbato attano vā khandhānaṃ nirodhamaggato santike nibbānaṃ .
Taṃ evaṃ santike samānampi maggabhūtā janā maggāmaggadhammassa catusaccadhammassa vā akovidā na jānanti .
Māradheyyānupannehīti tebhūmakavaṭṭaṃ mārassa nivāsaṭṭhānaṃ anupannehi .
Ko
P2.402 nu aññatra ariyebhīti ṭhapetvā ariye ko nu añño nibbānapadaṃ jānituṃ arahati .Sammadaññāya parinibbantīti arahattapaññāya sammā jānitvā anantarameva anāsavā hutvā kilesaparinibbānena parinibbanti .
Atha vā sammadaññāya anāsavā hutvā ante khandhaparinibbānena parinibbāyanti .
4-12.Dutiyarūpārāmasuttādivaṇṇanā
137-145.
Catutthaṃ
V3.46M3.46 suddhikaṃ katvā desiyamāne bujjhanakānaṃ ajjhāsayena vuttaṃ .Pañcamādīni tathā tathā bujjhantānaṃ ajjhāsayena vuttāni .
Attho pana tesaṃ pākaṭoyevāti .
Devadahavaggo cuddasamo .