4. Pātālasuttavaṇṇanā
252. Catutthe pātāloti pātassa alaṃ pariyatto , natthi ettha patiṭṭhāti pātālo .
Asantaṃ avijjamānan ti asambhūtattaṃ apaññāyamānattaṃ .
Evaṃ vācaṃ bhāsatīti atthi mahāsamudde pātāloti evaṃ vācaṃ .
So hi yaṃ taṃ balavāmukhaṃ mahāsamuddassa udakaṃ vegena pakkhanditvā
P3.76 cakkavāḷaṃ vā sineruṃ vā āhacca yojanadviyojanadasayojanappamāṇampi uggantvā puna mahāsamuddeV3.114 patati , yassa patitaṭṭhāne mahānarakapapāto viya hoti , yaṃ loke balavāmukhanti vuccati .Taṃ sandhāya evaṃ vadati .
Yasmā pana tattha tathārūpānaṃ macchakacchapadevadānavānaṃ patiṭṭhāpi hoti sukhanivāsopi , tasmā asantaṃ asaṃvijjamānaṃ taṃ taṃ vācaṃ bhāsati nāma .
Yasmā pana sabbaputhujjanā sārīrikāya dukkhavedanāya patiṭṭhātuṃ na sakkonti , tasmā pātassa alanti atthena ayameva pātāloti dassento sārīrikānaṃ kho etaṃ bhikkhavetiādimāha .
Pātāle
M3.117 na paccuṭṭhāsīti pātālasmiṃ na patiṭṭhāsi .Gādhan ti patiṭṭhaṃ .
Akkandatīti anibaddhaṃ vippalāpaṃ vilapanto kandati .
Dubbaloti dubbalañāṇo .
Appathāmakoti ñāṇathāmassa parittatāya parittathāmako .
Imasmiṃ sutte ariyasāvakoti sotāpanno .
Sotāpanno hi ettha dhuraṃ , balavavipassako na tikkhabuddhi uppannaṃ vedanaṃ ananuvattitvā patiṭṭhātuṃ samattho yogāvacaropi vaṭṭati .