Issues
Select Version
Mūlapaṇṇāsapāḷi
Mūlapaṇṇāsapāḷi

4. Bhayabheravasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Bhayabheravasuttaṃ

34. EvaṃM1.20V1.22T1.28 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ [ sārāṇīyaṃ ( sī . syā . pī .)] vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ yeme , bho gotama , kulaputtā bhavantaṃ gotamaṃ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā , bhavaṃ tesaṃ gotamo pubbaṅgamo , bhavaṃ tesaṃ gotamo bahukāro , bhavaṃ tesaṃ gotamo samādapetā [ samādāpetā (?)];
bhoto ca pana gotamassa sā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjatī ’’ ti .
‘‘ Evametaṃ , brāhmaṇa , evametaṃ , brāhmaṇa !
Ye te , brāhmaṇa , kulaputtā mamaṃ uddissa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā , ahaṃ tesaṃ pubbaṅgamo , ahaṃ tesaṃ bahukāro , ahaṃ tesaṃ samādapetā ;
mama ca pana sā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjatī ’’ ti .
‘‘ Durabhisambhavāni hi kho , bho gotama , araññavanapatthāni pantāni senāsanāni , dukkaraṃ pavivekaṃ , durabhiramaṃ ekatte , haranti maññe mano vanāni samādhiṃ alabhamānassa bhikkhuno ’’ tiP1.17 .
‘‘ Evametaṃ , brāhmaṇa , evametaṃ , brāhmaṇa !
Durabhisambhavāni hi kho , brāhmaṇa , araññavanapatthāni pantāniT1.29 senāsanāni , dukkaraṃ pavivekaṃ , durabhiramaṃ ekatte , haranti maññe mano vanāni samādhiṃ alabhamānassa bhikkhuno ’’ ti .
35.‘‘ Mayhampi kho , brāhmaṇa , pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi –
‘ durabhisambhavāni hi kho araññavanapatthāni pantāni senāsanāni , dukkaraṃ pavivekaṃ , durabhiramaṃ ekatte , haranti maññe mano vanāni samādhiṃ alabhamānassa bhikkhuno ’ ti .
Tassa mayhaṃ brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā aparisuddhakāyakammantā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , aparisuddhakāyakammantasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ aparisuddhakāyakammanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
parisuddhakāyakammantohamasmi .
Ye hi vo ariyā parisuddhakāyakammantāM1.21 araññavanapatthāniV1.23 pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , parisuddhakāyakammataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
36.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā aparisuddhavacīkammantā … pe … aparisuddhamanokammantāT1.30 … pe … aparisuddhājīvā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , aparisuddhājīvasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ aparisuddhājīvo araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
parisuddhājīvohamasmi .
Ye hi vo ariyā parisuddhājīvā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , parisuddhājīvataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
37.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā abhijjhālū kāmesu tibbasārāgā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , abhijjhālukāmesutibbasārāgasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ abhijjhālu kāmesu tibbasārāgo araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
anabhijjhālūhamasmi .
Ye hi vo ariyā anabhijjhālū araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevantiP1.18 , tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , anabhijjhālutaṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
38.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā byāpannacittā paduṭṭhamanasaṅkappā araññavanapatthāniT1.31 pantāni senāsanāni paṭisevanti , byāpannacittapaduṭṭhamanasaṅkappasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ byāpannacitto paduṭṭhamanasaṅkappo araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
mettacittohamasmi .
Ye hi vo ariyā mettacittā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , mettacittataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
39.‘‘ TassaM1.22V1.24 mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā thīnamiddhapariyuṭṭhitā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , thīnamiddhapariyuṭṭhānasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ thīnamiddhapariyuṭṭhito araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
vigatathīnamiddhohamasmi .
Ye hi vo ariyā vigatathīnamiddhā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , vigatathīnamiddhataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
40.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā uddhatā avūpasantacittā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , uddhataavūpasantacittasandosahetuT1.32 have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ uddhato avūpasantacitto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
vūpasantacittohamasmi .
Ye hi vo ariyā vūpasantacittā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , vūpasantacittataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
41.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kaṅkhī vicikicchī araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , kaṅkhivicikicchisandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ kaṅkhī vicikicchī araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
tiṇṇavicikicchohamasmi .
Ye hi vo ariyā tiṇṇavicikicchā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , tiṇṇavicikicchataṃ attani sampassamānoP1.19 bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
42.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā attukkaṃsakā paravambhī araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , attukkaṃsanaparavambhanasandosahetu have te bhontoM1.23 samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyantiT1.33 .
Na kho panāhaṃ attukkaṃsako paravambhī araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmiV1.25 ;
anattukkaṃsako aparavambhīhamasmi .
Ye hi vo ariyā anattukkaṃsakā aparavambhī araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , anattukkaṃsakataṃ aparavambhitaṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
43.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā chambhī bhīrukajātikā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , chambhibhīrukajātikasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ chambhī bhīrukajātiko araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
vigatalomahaṃsohamasmi .
Ye hi vo ariyā vigatalomahaṃsā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , vigatalomahaṃsataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
44.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokaṃ nikāmayamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , lābhasakkārasilokanikāmana [ nikāmayamāna ( sī . syā .)] sandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ lābhasakkārasilokaṃ nikāmayamānoT1.34 araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
appicchohamasmi .
Ye hi vo ariyā appicchā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , appicchataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
45.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kusītā hīnavīriyā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevantiM1.24 , kusītahīnavīriyasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ kusīto hīnavīriyo araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
āraddhavīriyohamasmi .
Ye hi vo ariyā āraddhavīriyā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , āraddhavīriyataṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
46.‘‘ TassaV1.26 mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ yeP1.20 kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā muṭṭhassatī asampajānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , muṭṭhassatiasampajānasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ muṭṭhassati asampajāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
upaṭṭhitassatihamasmi .
YeT1.35 hi vo ariyā upaṭṭhitassatī araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , upaṭṭhitassatitaṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
47.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā asamāhitā vibbhantacittā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , asamāhitavibbhantacittasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ asamāhito vibbhantacitto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
samādhisampannohamasmi .
Ye hi vo ariyā samādhisampannā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃ aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , samādhisampadaṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
48.‘‘ Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ ye kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā duppaññā eḷamūgā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti , duppaññaeḷamūgasandosahetu have te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti .
Na kho panāhaṃ duppañño eḷamūgoM1.25 araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi ;
paññāsampannohamasmi .
Ye hi vo ariyā paññāsampannā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti tesamahaṃT1.36 aññataro ’ ti .
Etamahaṃ , brāhmaṇa , paññāsampadaṃ attani sampassamāno bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāya .
Soḷasapariyāyaṃ niṭṭhitaṃ .
49.‘‘ TassaV1.27 mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ yaṃnūnāhaṃ yā tā rattiyo abhiññātā abhilakkhitā – cātuddasī pañcadasī aṭṭhamī ca pakkhassa – tathārūpāsu rattīsu yāni tāni ārāmacetiyāni vanacetiyāni rukkhacetiyāni bhiṃsanakāni salomahaṃsāni tathārūpesu senāsanesu vihareyyaṃ appeva nāmāhaṃ bhayabheravaṃ passeyyan ’ ti .
So kho ahaṃ , brāhmaṇa , aparena samayena yā tā rattiyo abhiññātā abhilakkhitā – cātuddasī pañcadasī aṭṭhamī ca pakkhassa – tathārūpāsu rattīsu yāni tāni ārāmacetiyāni vanacetiyāni rukkhacetiyāni bhiṃsanakāni salomahaṃsāni tathārūpesu senāsanesu viharāmi .
Tattha ca me , brāhmaṇa , viharato mago vā āgacchati , moro vā kaṭṭhaṃP1.21 pāteti , vāto vā paṇṇakasaṭaṃ [ paṇṇasaṭaṃ ( sī . pī .)] ereti ;
tassa mayhaṃ brāhmaṇa etadahosi [ tassa mayhaṃ evaṃ hoti ( sī . syā .)]–
‘ etaṃ nūna taṃ bhayabheravaṃ āgacchatī ’ ti .
Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , etadahosi –
‘ kiṃ nu kho ahaṃ aññadatthu bhayapaṭikaṅkhī [ bhayapāṭikaṅkhī ( sī .)] viharāmi ?
Yaṃnūnāhaṃ yathābhūtaṃ yathābhūtassa [ yathābhūtassa yathābhūtassa ( sī . syā .)] me taṃ bhayabheravaṃ āgacchati , tathābhūtaṃ tathābhūtova [ yathābhūto yathābhūtova ( sī . syā .)] taṃ bhayabheravaṃ paṭivineyyan ’ ti .
Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , caṅkamantassa taṃ bhayabheravaṃ āgacchati .
So kho ahaṃ , brāhmaṇa , neva tāva tiṭṭhāmiT1.37 na nisīdāmi na nipajjāmi , yāva caṅkamantova taṃ bhayabheravaṃ paṭivinemi .
Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , ṭhitassa taṃ bhayabheravaṃ āgacchati .
So kho ahaṃ , brāhmaṇa , neva tāva caṅkamāmi na nisīdāmi na nipajjāmi .
Yāva ṭhitova taṃ bhayabheravaṃ paṭivinemi .
Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , nisinnassa taṃ bhayabheravaṃ āgacchati .
So kho ahaṃ , brāhmaṇa , neva tāva nipajjāmi na tiṭṭhāmiM1.26 na caṅkamāmi , yāva nisinnova taṃ bhayabheravaṃ paṭivinemi .
Tassa mayhaṃ , brāhmaṇa , nipannassa taṃ bhayabheravaṃ āgacchati .
So kho ahaṃ , brāhmaṇa , neva tāva nisīdāmi na tiṭṭhāmi na caṅkamāmi , yāva nipannova taṃ bhayabheravaṃ paṭivinemi .
50.‘‘ Santi kho pana , brāhmaṇa , eke samaṇabrāhmaṇā rattiṃyeva samānaṃ divāti sañjānanti , divāyeva samānaṃ rattīti sañjānanti .
Idamahaṃ tesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ sammohavihārasmiṃ vadāmi .
Ahaṃ kho pana , brāhmaṇa , rattiṃyeva samānaṃ rattīti sañjānāmi , divāyeva samānaṃ divāti sañjānāmi .
Yaṃ kho taṃ , brāhmaṇa , sammā vadamāno vadeyya –
‘ asammohadhammo satto loke uppanno bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’ ti , mameva taṃ sammā vadamāno vadeyya –
‘ asammohadhammo satto loke uppanno bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’ ti .
51.‘‘ ĀraddhaṃT1.38V1.28 kho pana me , brāhmaṇa , vīriyaṃ ahosi asallīnaṃ , upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā [ appammuṭṭhā ( syā .)], passaddho kāyo asāraddho , samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ .
So kho ahaṃ , brāhmaṇa , vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ .
Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃP1.22 avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ .
Pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsiṃ , sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedesiṃ ;
yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti –
‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ .
Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ .
52.‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ .
So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃM1.27 anussarāmi , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappeT1.39 anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe –
‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’ ti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi .
Ayaṃ kho me , brāhmaṇa , rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā , avijjā vihatā vijjā uppannā , tamo vihato āloko uppanno , yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato .
53.‘‘ So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ .
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi –
‘ ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃV1.29 upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā ;
te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā .
Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatāP1.23 vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikāT1.40 sammādiṭṭhikammasamādānā ;
te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ’ ti .
Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi .
Ayaṃ kho me , brāhmaṇa , rattiyā majjhime yāme dutiyā vijjā adhigatā , avijjā vihatā vijjā uppannā , tamo vihato āloko uppanno , yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato .
54.‘‘ SoM1.28 evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ .
‘ Ime āsavā ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ āsavasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ āsavanirodho ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ,‘ ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ .
Tassa me evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccittha , bhavāsavāpi cittaṃ vimuccittha , avijjāsavāpi cittaṃ vimuccittha .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ ahosi .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti abbhaññāsiṃ .
AyaṃT1.41 kho me , brāhmaṇa , rattiyā pacchime yāme tatiyā vijjā adhigatā , avijjā vihatā vijjā uppannā , tamo vihato āloko uppanno , yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato .
55.‘‘ Siyā kho pana te , brāhmaṇa , evamassa –
‘ ajjāpi nūna samaṇo gotamo avītarāgo avītadoso avītamoho , tasmā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevatī ’ ti .
Na kho panetaṃ , brāhmaṇa , evaṃ daṭṭhabbaṃ .
Dve kho ahaṃ , brāhmaṇa , atthavase sampassamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi – attano ca diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sampassamāno , pacchimañca janataṃ anukampamāno ’’ ti .
56.‘‘ AnukampitarūpāV1.30 vatāyaṃ bhotā gotamena pacchimā janatāP1.24 , yathā taṃ arahatā sammāsambuddhena .
Abhikkantaṃ , bho gotama !
Abhikkantaṃ , bho gotama !
Seyyathāpi , bho gotama , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya –
‘ cakkhumanto rūpāni dakkhantī ’ ti ;
evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Bhayabheravasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .