Issues
Select Version
Mūlapaṇṇāsapāḷi
Mūlapaṇṇāsapāḷi

4. Rathavinītasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Rathavinītasuttaṃ

252. EvaṃT1.287M1.199V1.201 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .
Atha kho sambahulā jātibhūmakā bhikkhū jātibhūmiyaṃ vassaṃvuṭṭhā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca –
‘‘ Ko nu kho , bhikkhave , jātibhūmiyaṃ jātibhūmakānaṃ bhikkhūnaṃ sabrahmacārīnaṃ evaṃ sambhāvito –
‘ attanā ca appiccho appicchakathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca santuṭṭho santuṭṭhikathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca pavivitto pavivekakathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca asaṃsaṭṭho asaṃsaggakathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca āraddhavīriyo vīriyārambhakathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca sīlasampanno sīlasampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca samādhisampanno samādhisampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca paññāsampanno paññāsampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca vimuttisampanno vimuttisampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno vimuttiñāṇadassanasampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā , ovādako viññāpako sandassako samādapako samuttejakoP1.146 sampahaṃsako sabrahmacārīnan ’’’ ti ?
‘‘ Puṇṇo nāma , bhante , āyasmā mantāṇiputtoT1.288 jātibhūmiyaṃ jātibhūmakānaṃ bhikkhūnaṃ sabrahmacārīnaṃ evaṃ sambhāvito –
‘ attanā ca appiccho appicchakathañca bhikkhūnaṃ kattā , attanā ca santuṭṭho … pe … ovādako viññāpako sandassako samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnan ’’’ ti .
253. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti .
Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi –
‘‘ lābhā āyasmato puṇṇassa mantāṇiputtassa , suladdhalābhā āyasmato puṇṇassa mantāṇiputtassa , yassa viññū sabrahmacārī satthu sammukhā anumassa anumassa vaṇṇaṃ bhāsanti , tañca satthā abbhanumodati .
Appeva nāma mayampi kadāciV1.202 karahaci āyasmatā puṇṇena mantāṇiputtena saddhiṃ samāgaccheyyāma [ samāgamaṃ gaccheyya ( ka .)], appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo ’’ ti .
254. AthaM1.200 kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassaT1.289 ārāme .
Assosi kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto –
‘‘ bhagavā kira sāvatthiṃ anuppatto ;
sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme ’’ ti .
255. Atha kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ puṇṇaṃ mantāṇiputtaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .
Atha kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya .
256. Atha kho aññataro bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ yassa kho tvaṃ , āvuso sāriputta , puṇṇassa nāma bhikkhuno mantāṇiputtassa abhiṇhaṃ kittayamāno ahosi , so bhagavatāP1.147 dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena andhavanaṃ tena pakkanto divāvihārāyā ’’ ti .
AthaT1.290 kho āyasmā sāriputto taramānarūpo nisīdanaṃ ādāya āyasmantaṃ puṇṇaṃ mantāṇiputtaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi sīsānulokī .
Atha kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi .
ĀyasmāpiV1.203 kho sāriputto andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi .
AthaM1.201 kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā puṇṇo mantāṇiputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmatā puṇṇena mantāṇiputtena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ puṇṇaṃ mantāṇiputtaṃ etadavoca –
257.‘‘ Bhagavati no , āvuso , brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ Evamāvuso ’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , sīlavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ panāvuso , cittavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , diṭṭhivisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ panāvuso , kaṅkhāvitaraṇavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , maggāmaggañāṇadassanavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ NoV1.204 hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ panāvuso , paṭipadāñāṇadassanavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , ñāṇadassanavisuddhatthaṃT1.291 bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , sīlavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ no hidaṃ , āvuso ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ panāvuso , cittavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ no hidaṃ , āvuso ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ nu kho , āvuso , diṭṭhivisuddhatthaṃ … pe … kaṅkhāvitaraṇavisuddhatthaṃ … pe … maggāmaggañāṇadassanavisuddhatthaṃ … pe … paṭipadāñāṇadassanavisuddhatthaṃ … pe … kiṃ nu kho , āvuso , ñāṇadassanavisuddhatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ no hidaṃ āvuso ’ ti vadesi .
Kimatthaṃ carahāvuso , bhagavati brahmacariyaṃP1.148 vussatī ’’ ti ?
‘‘ Anupādāparinibbānatthaṃ kho , āvuso , bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , sīlavisuddhi anupādāparinibbānan ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ panāvuso , cittavisuddhi anupādāparinibbānan ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , diṭṭhivisuddhi anupādāparinibbānan ’’ ti ?
‘‘ NoV1.205 hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ panāvuso kaṅkhāvitaraṇavisuddhi anupādāparinibbānan ’’ tiM1.202 ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , maggāmaggañāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ panāvuso , paṭipadāñāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , ñāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃT1.292 , āvuso ’’.
‘‘ Kiṃ panāvuso , aññatra imehi dhammehi anupādāparinibbānan ’’ ti ?
‘‘ No hidaṃ , āvuso ’’.
‘‘‘ Kiṃ nu kho , āvuso , sīlavisuddhi anupādāparinibbānan ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ no hidaṃ , āvuso ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ panāvuso , cittavisuddhi anupādāparinibbānan ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ no hidaṃ , āvuso ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ nu kho , āvuso , diṭṭhivisuddhi anupādāparinibbānan ’ ti … pe … kaṅkhāvitaraṇavisuddhi … maggāmaggañāṇadassanavisuddhi … paṭipadāñāṇadassanavisuddhi …‘ kiṃ nu kho , āvuso , ñāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ no hidaṃ , āvuso ’ ti vadesi .
‘ Kiṃ panāvuso , aññatra imehi dhammehi anupādāparinibbānan ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ no hidaṃ , āvuso ’ ti vadesi .
Yathākathaṃ panāvuso , imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo ’’ ti ?
258.‘‘ SīlavisuddhiṃV1.206 ce , āvuso , bhagavā anupādāparinibbānaṃ paññapeyya , saupādānaṃyeva samānaṃ anupādāparinibbānaṃ paññapeyya [ paññāpessa ( sī . syā .) evamaññatthapi ].
Cittavisuddhiṃ ce , āvuso , bhagavā anupādāparinibbānaṃ paññapeyya , saupādānaṃyeva samānaṃ anupādāparinibbānaṃ paññapeyya .
Diṭṭhivisuddhiṃ ce , āvuso , bhagavā anupādāparinibbānaṃ paññapeyya , saupādānaṃyeva samānaṃ anupādāparinibbānaṃ paññapeyya .
Kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ ce , āvuso , bhagavā anupādāparinibbānaṃ paññapeyya , saupādānaṃyeva samānaṃ anupādāparinibbānaṃ paññapeyyaT1.293 .
Maggāmaggañāṇadassanavisuddhiṃ ce , āvuso , bhagavā anupādāparinibbānaṃ paññapeyya , saupādānaṃyeva samānaṃ anupādāparinibbānaṃ paññapeyya .
Paṭipadāñāṇadassanavisuddhiṃ ce , āvuso , bhagavā anupādāparinibbānaṃ paññapeyya , saupādānaṃyeva samānaṃ anupādāparinibbānaṃ paññapeyya .
Ñāṇadassanavisuddhiṃ ce , āvuso , bhagavā anupādāparinibbānaṃ paññapeyya , saupādānaṃyevaM1.203 samānaṃ anupādāparinibbānaṃ paññapeyya .
Aññatra ce , āvuso , imehi dhammehi anupādāparinibbānaṃ abhavissa , puthujjano parinibbāyeyya .
Puthujjano hi , āvuso , aññatra imehi dhammehi .
Tena hāvuso , upamaṃ te karissāmi ;
upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti .
259.‘‘ Seyyathāpi , āvuso , rañño pasenadissa kosalassa sāvatthiyaṃ paṭivasantassaP1.149 sākete kiñcideva accāyikaṃ karaṇīyaṃ uppajjeyya .
Tassa antarā ca sāvatthiṃ antarā ca sāketaṃ satta rathavinītāni upaṭṭhapeyyuṃ .
Atha kho , āvuso , rājā pasenadi kosalo sāvatthiyā nikkhamitvā antepuradvārā paṭhamaṃ rathavinītaṃ abhiruheyya , paṭhamena rathavinītena dutiyaṃ rathavinītaṃ pāpuṇeyya , paṭhamaṃ rathavinītaṃ vissajjeyya dutiyaṃ rathavinītaṃ abhiruheyya .
Dutiyena rathavinītena tatiyaṃ rathavinītaṃ pāpuṇeyya , dutiyaṃ rathavinītaṃ vissajjeyya , tatiyaṃ rathavinītaṃT1.294 abhiruheyya .
Tatiyena rathavinītena catutthaṃ rathavinītaṃ pāpuṇeyya , tatiyaṃ rathavinītaṃ vissajjeyya , catutthaṃ rathavinītaṃ abhiruheyya .
Catutthena rathavinītena pañcamaṃ rathavinītaṃ pāpuṇeyya , catutthaṃ rathavinītaṃ vissajjeyya , pañcamaṃ rathavinītaṃ abhiruheyya .
Pañcamena rathavinītena chaṭṭhaṃ rathavinītaṃ pāpuṇeyya , pañcamaṃ rathavinītaṃ vissajjeyya , chaṭṭhaṃ rathavinītaṃ abhiruheyya .
Chaṭṭhena rathavinītena sattamaṃ rathavinītaṃ pāpuṇeyya , chaṭṭhaṃ rathavinītaṃ vissajjeyya , sattamaṃ rathavinītaṃ abhiruheyya .
Sattamena rathavinītena sāketaṃ anupāpuṇeyya antepuradvāraṃ .
Tamenaṃ antepuradvāragataṃ samānaṃ mittāmaccā ñātisālohitā evaṃ puccheyyuṃ –
‘ iminā tvaṃ , mahārāja , rathavinītena sāvatthiyā sāketaṃ anuppatto antepuradvāran ’ tiV1.207 ?
Kathaṃ byākaramāno nu kho , āvuso , rājā pasenadi kosalo sammā byākaramāno byākareyyā ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ byākaramāno kho , āvuso , rājā pasenadi kosalo sammā byākaramāno byākareyya –
‘ idha me sāvatthiyaṃ paṭivasantassa sākete kiñcideva accāyikaṃ karaṇīyaṃ uppajji [ uppajjati ( ka .)].
Tassa me antarā ca sāvatthiṃ antarā ca sāketaṃ satta rathavinītāni upaṭṭhapesuṃ .
Atha khvāhaṃ sāvatthiyāM1.204 nikkhamitvā antepuradvārā paṭhamaṃ rathavinītaṃ abhiruhiṃ .
Paṭhamena rathavinītena dutiyaṃ rathavinītaṃ pāpuṇiṃ , paṭhamaṃ rathavinītaṃ vissajjiṃ dutiyaṃ rathavinītaṃ abhiruhiṃ .
Dutiyena rathavinītena tatiyaṃ rathavinītaṃ pāpuṇiṃ , dutiyaṃ rathavinītaṃ vissajjiṃ , tatiyaṃ rathavinītaṃ abhiruhiṃ .
Tatiyena rathavinītena catutthaṃ rathavinītaṃ pāpuṇiṃ , tatiyaṃ rathavinītaṃ vissajjiṃ , catutthaṃ rathavinītaṃ abhiruhiṃ .
Catutthena rathavinītena pañcamaṃ rathavinītaṃ pāpuṇiṃ , catutthaṃ rathavinītaṃ vissajjiṃ , pañcamaṃT1.295 rathavinītaṃ abhiruhiṃ .
Pañcamena rathavinītena chaṭṭhaṃ rathavinītaṃ pāpuṇiṃ , pañcamaṃ rathavinītaṃ vissajjiṃ , chaṭṭhaṃ rathavinītaṃ abhiruhiṃ .
Chaṭṭhena rathavinītena sattamaṃ rathavinītaṃ pāpuṇiṃ , chaṭṭhaṃ rathavinītaṃ vissajjiṃ , sattamaṃ rathavinītaṃ abhiruhiṃ .
Sattamena rathavinītena sāketaṃ anuppatto antepuradvāran ’ ti .
Evaṃ byākaramāno kho , āvuso , rājā pasenadi kosalo sammā byākaramāno byākareyyā ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , āvuso , sīlavisuddhi yāvadeva cittavisuddhatthā , cittavisuddhi yāvadeva diṭṭhivisuddhatthā , diṭṭhivisuddhi yāvadeva kaṅkhāvitaraṇavisuddhatthā , kaṅkhāvitaraṇavisuddhiP1.150 yāvadeva maggāmaggañāṇadassanavisuddhatthā , maggāmaggañāṇadassanavisuddhi yāvadeva paṭipadāñāṇadassanavisuddhatthā , paṭipadāñāṇadassanavisuddhi yāvadeva ñāṇadassanavisuddhatthā , ñāṇadassanavisuddhi yāvadeva anupādāparinibbānatthā .
Anupādāparinibbānatthaṃ kho , āvuso , bhagavati brahmacariyaṃ vussatī ’’ ti .
260. Evaṃ vutte , āyasmā sāriputto āyasmantaṃ puṇṇaṃ mantāṇiputtaṃ etadavoca –
‘‘ konāmo āyasmā , kathañca panāyasmantaṃ sabrahmacārī jānantī ’’ ti ?
‘‘ Puṇṇoti kho me , āvuso , nāmaṃ ;
mantāṇiputtoti ca pana maṃ sabrahmacārī jānantī ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ , āvuso , abbhutaṃ , āvuso !
Yathā taṃ sutavatā sāvakena sammadeva satthusāsanaṃ ājānantena , evameva āyasmatāV1.208 puṇṇena mantāṇiputtena gambhīrāT1.296 gambhīrapañhā anumassa anumassa byākatā .
Lābhā sabrahmacārīnaṃ , suladdhalābhā sabrahmacārīnaṃ , ye āyasmantaṃ puṇṇaṃ mantāṇiputtaṃ labhanti dassanāya , labhanti payirūpāsanāya .
Celaṇḍukena [ celaṇḍakena ( ka .), celaṇḍupekena (?)] cepi sabrahmacārī āyasmantaṃ puṇṇaṃ mantāṇiputtaṃM1.205 muddhanā pariharantā labheyyuṃ dassanāya , labheyyuṃ payirūpāsanāya , tesampi lābhā tesampi suladdhaṃ , amhākampi lābhā amhākampi suladdhaṃ , ye mayaṃ āyasmantaṃ puṇṇaṃ mantāṇiputtaṃ labhāma dassanāya , labhāma payirūpāsanāyā ’’ ti .
Evaṃ vutte , āyasmā puṇṇo mantāṇiputto āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ ko nāmo āyasmā , kathañca panāyasmantaṃ sabrahmacārī jānantī ’’ ti ?
‘‘ Upatissoti kho me , āvuso , nāmaṃ ;
sāriputtoti ca pana maṃ sabrahmacārī jānantī ’’ ti .
‘‘ Satthukappena vata kira , bho [ kho ( ka .)], sāvakena saddhiṃ mantayamānā na jānimha –
‘ āyasmā sāriputto ’ ti .
Sace hi mayaṃ jāneyyāma ‘ āyasmā sāriputto ’ ti , ettakampi no nappaṭibhāseyya [ nappaṭibheyya (?)].
Acchariyaṃ , āvuso , abbhutaṃ , āvuso !
Yathā taṃ sutavatā sāvakena sammadeva satthusāsanaṃ ājānantena , evameva āyasmatā sāriputtena gambhīrā gambhīrapañhā anumassa anumassa pucchitā .
Lābhā sabrahmacārīnaṃ suladdhalābhā sabrahmacārīnaṃ , ye āyasmantaṃ sāriputtaṃ labhanti dassanāya , labhanti payirūpāsanāya .
Celaṇḍukena cepi sabrahmacārī āyasmantaṃ sāriputtaṃ muddhanā pariharantāT1.297 labheyyuṃ dassanāya , labheyyuṃ payirūpāsanāya , tesampiP1.151 lābhā tesampi suladdhaṃ , amhākampi lābhā amhākampi suladdhaṃ , ye mayaṃ āyasmantaṃ sāriputtaṃ labhāma dassanāya , labhāma payirūpāsanāyā ’’ ti .
Itiha te ubhopi mahānāgā aññamaññassa subhāsitaṃ samanumodiṃsūti .
Rathavinītasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .