Issues
Select Version
Mūlapaṇṇāsapāḷi
Mūlapaṇṇāsapāḷi

5. Cūḷadhammasamādānasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Cūḷadhammasamādānasuttaṃ

468. EvaṃT1.556V1.387 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ cattārimāni , bhikkhave , dhammasamādānāni .
Katamāni cattāri ?
Atthi , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannasukhaṃ āyatiṃ dukkhavipākaṃ ;
atthi , bhikkhaveM1.380 , dhammasamādānaṃ paccuppannadukkhañceva āyatiñca dukkhavipākaṃ ;
atthi , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannadukkhaṃ āyatiṃ sukhavipākaṃ ;
atthi , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannasukhañceva āyatiñca sukhavipākaṃ ’’.
469.‘‘ Katamañca , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannasukhaṃ āyatiṃ dukkhavipākaṃ ?
Santi , bhikkhave , eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –
‘ natthi kāmesu doso ’ ti .
Te kāmesu pātabyataṃ āpajjanti .
Te kho moḷibaddhāhi [ moḷibandhāhi ( syā . kaṃ . ka .)] paribbājikāhi paricārenti .
Te evamāhaṃsu –
‘ kiṃsu nāma te bhonto samaṇabrāhmaṇā kāmesu anāgatabhayaṃ sampassamānā kāmānaṃ pahānamāhaṃsu , kāmānaṃ pariññaṃ paññapenti ?
Sukho imissā paribbājikāya taruṇāya mudukāya lomasāya bāhāya samphasso ’ ti te kāmesu pātabyataṃ āpajjanti .
Te kāmesu pātabyataṃ āpajjitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃT1.557 duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti .
Te tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti .
Te evamāhaṃsu –
‘ idaṃ kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā kāmesu anāgatabhayaṃ sampassamānā kāmānaṃ pahānamāhaṃsu , kāmānaṃ pariññaṃ paññapenti , ime hi mayaṃ kāmahetu kāmanidānaṃP1.306 dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayāmā ’ ti .
Seyyathāpi , bhikkhave , gimhānaṃ pacchime māse māluvāsipāṭikā phaleyya .
Atha kho taṃ , bhikkhave , māluvābījaṃ aññatarasmiṃ sālamūle nipateyya .
Atha kho , bhikkhave , yā tasmiṃ sāle adhivatthā devatā sā bhītā saṃviggā santāsaṃ āpajjeyya .
Atha kho , bhikkhave , tasmiṃ sāle adhivatthāya devatāya mittāmaccā ñātisālohitā ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā saṅgamma samāgamma evaṃ samassāseyyuṃ –
‘ mā bhavaṃ bhāyi , mā bhavaṃ bhāyi ;
appeva nāmetaṃ māluvābījaṃV1.388 moro vā gileyya [ moro vā gileyya , godhā vā khādeyya ( ka .)], mago vā khādeyya , davaḍāho [ vanadāho ( ka .)] vā ḍaheyya , vanakammikā vā uddhareyyuṃ , upacikā vā uṭṭhaheyyuṃ [ udrabheyyuṃ ( sī . pī . ka .)], abījaṃ vā panassā ’ ti .
Atha kho taṃ , bhikkhave , māluvābījaṃ neva moro gileyya , na mago khādeyya , na davaḍāho ḍaheyya , na vanakammikā uddhareyyuṃ , na upacikā uṭṭhaheyyuṃ , bījañca panassa taṃ pāvussakena meghena abhippavuṭṭhaṃM1.381 sammadeva viruheyya .
Sāssa māluvālatā taruṇā mudukā lomasā vilambinī , sā taṃ sālaṃ upaniseveyya .
Atha kho , bhikkhave , tasmiṃ sāle adhivatthāya devatāya evamassa –
‘ kiṃsu nāma teT1.558 bhonto mittāmaccā ñātisālohitā ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā māluvābīje anāgatabhayaṃ sampassamānā saṅgamma samāgamma evaṃ samassāsesuṃ [ samassāseyyuṃ ( ka .)]–
‘‘ mā bhavaṃ bhāyi mā bhavaṃ bhāyi , appeva nāmetaṃ māluvābījaṃ moro vā gileyya , mago vā khādeyya , davaḍāho vā ḍaheyya , vanakammikā vā uddhareyyuṃ , upacikā vā uṭṭhaheyyuṃ , abījaṃ vā panassā ’’ ti ;
sukho imissā māluvālatāya taruṇāya mudukāya lomasāya vilambiniyā samphasso ’ ti .
Sā taṃ sālaṃ anuparihareyya .
Sā taṃ sālaṃ anupariharitvā upari viṭabhiṃ [ viṭapaṃ ( syā . ṭṭha .)] kareyya .
Upari viṭabhiṃ karitvā oghanaṃ janeyya .
Oghanaṃ janetvā ye tassa sālassa mahantā mahantā khandhā te padāleyya .
Atha kho , bhikkhave , tasmiṃ sāle adhivatthāya devatāya evamassa –
‘ idaṃ kho te bhonto mittāmaccā ñātisālohitā ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā māluvābīje anāgatabhayaṃ sampassamānā saṅgamma samāgamma evaṃ samassāsesuṃ [ samassāseyyuṃ ( ka .)]–
‘‘ mā bhavaṃ bhāyi mā bhavaṃ bhāyi , appeva nāmetaṃ māluvābījaṃ moro vā gileyya , magoP1.307 vā khādeyya , davaḍāho vā ḍaheyya , vanakammikā vā uddhareyyuṃ , upacikā vā uṭṭhaheyyuṃ abījaṃ vā panassā ’’ ti .
Yañcāhaṃ [ yaṃ vāhaṃ ( ka .), svāhaṃ ( syā . kaṃ .)] māluvābījahetu dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayāmī ’ ti .
Evameva kho , bhikkhave , santi eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘ natthi kāmesu doso ’ tiT1.559 .
Te kāmesu pātabyataṃ āpajjanti .
Te moḷibaddhāhi paribbājikāhi paricārenti .
Te evamāhaṃsu –
‘ kiṃsu nāma te bhonto samaṇabrāhmaṇā kāmesu anāgatabhayaṃ sampassamānā kāmānaṃ pahānamāhaṃsu , kāmānaṃ pariññaṃ paññapenti ?
Sukho imissā paribbājikāya taruṇāya mudukāya lomasāya bāhāya samphasso ’ ti .
Te kāmesu pātabyataṃ āpajjanti .
Te kāmesu pātabyataṃ āpajjitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti .
Te tattha dukkhā tibbā kharāM1.382 kaṭukā vedanā vedayanti .
Te evamāhaṃsu –
‘ idaṃ kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā kāmesu anāgatabhayaṃ sampassamānā kāmānaṃ pahānamāhaṃsu , kāmānaṃ pariññaṃ paññapenti .
Ime hiV1.389 mayaṃ kāmahetu kāmanidānaṃ dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayāmā ’ ti .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannasukhaṃ āyatiṃ dukkhavipākaṃ .
470.‘‘ Katamañca , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannadukkhañceva āyatiñca dukkhavipākaṃ ?
Idha , bhikkhave , ekacco acelako hoti muttācāro hatthāpalekhano , naehibhaddantiko , natiṭṭhabhaddantiko , nābhihaṭaṃ , na uddissakataṃ , na nimantanaṃ sādiyati , so na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti , na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti , na eḷakamantaraṃ , na daṇḍamantaraṃ , na musalamantaraṃ , na dvinnaṃ bhuñjamānānaṃ , na gabbhiniyā , na pāyamānāya , na purisantaragatāya , na saṅkittīsu , na yattha sā upaṭṭhitoT1.560 hoti , na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī , na macchaṃ , na maṃsaṃ , na suraṃ , na merayaṃ , na thusodakaṃ pivati .
So ekāgāriko vā hoti ekālopiko , dvāgāriko vā hoti dvālopiko … pe … sattāgāriko vā hoti sattālopiko .
Ekissāpi dattiyā yāpeti , dvīhipi dattīhi yāpeti … sattahipi dattīhi yāpeti .
Ekāhikampi āhāraṃ āhāreti , dvīhikampi āhāraṃ āhāreti … sattāhikampi āhāraṃ āhāreti .
Iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati .
So sākabhakkho vā hotiP1.308 , sāmākabhakkho vā hoti , nīvārabhakkho vā hoti , daddulabhakkho vā hoti , haṭabhakkho vā hoti , kaṇabhakkho vā hoti , ācāmabhakkho vā hoti , piññākabhakkho vā hoti , tiṇabhakkho vā hoti , gomayabhakkho vā hoti , vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī .
So sāṇānipi dhāreti , masāṇānipi dhāreti , chavadussānipi dhāreti , paṃsukūlānipi dhāreti , tirīṭānipi dhāreti , ajinampi dhāreti , ajinakkhipampi dhāreti , kusacīrampi dhāreti , vākacīrampi dhāreti , phalakacīrampi dhāreti , kesakambalampi dhāreti , vāḷakambalampi dhāreti , ulūkapakkhampi dhāreti , kesamassulocakopi hoti , kesamassulocanānuyogamanuyutto , ubbhaṭṭhakopi hoti , āsanapaṭikkhitto , ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto , kaṇṭakāpassayikopi hoti , kaṇṭakāpassaye seyyaṃM1.383 kappeti [ passa ma . ni .1.155 mahāsīhanādasutte ], sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati .
Iti evarūpaṃ anekavihitaṃ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto viharatiT1.561 .
So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannadukkhañceva āyatiñca dukkhavipākaṃ .
471.‘‘ Katamañca , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannadukkhaṃ āyatiṃ sukhavipākaṃ ?
IdhaV1.390 , bhikkhave , ekacco pakatiyā tibbarāgajātiko hoti , so abhikkhaṇaṃ rāgajaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti ;
pakatiyā tibbadosajātiko hoti , so abhikkhaṇaṃ dosajaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti ;
pakatiyā tibbamohajātiko hoti , so abhikkhaṇaṃ mohajaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti .
So sahāpi dukkhena , sahāpi domanassena , assumukhopi rudamāno paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati .
So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannadukkhaṃ āyatiṃ sukhavipākaṃ .
472.‘‘ Katamañca , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannasukhañceva āyatiñca sukhavipākaṃ ?
Idha , bhikkhave , ekacco pakatiyā na tibbarāgajātiko hoti , so na abhikkhaṇaṃ rāgajaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti ;
pakatiyā na tibbadosajātiko hoti , so na abhikkhaṇaṃ dosajaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti ;
pakatiyā na tibbamohajātiko hotiP1.309 , so na abhikkhaṇaṃ mohajaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti .
So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃT1.562 pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati .
Idaṃ vuccati , bhikkhave , dhammasamādānaṃ paccuppannasukhañceva āyatiñca sukhavipākaṃ .
Imāni kho , bhikkhave , cattāri dhammasamādānānī ’’ ti .
IdamavocaM1.384 bhagavā .
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .
Cūḷadhammasamādānasuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ .