3. Opammavaggo

1. Kakacūpamasuttaṃ

222. EvaṃT1.248M1.173V1.174 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Tena kho pana samayena āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharati .

Evaṃ saṃsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati – sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati , tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamano adhikaraṇampi karoti .

Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṃ bhāsati , tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti .

Evaṃ saṃsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati .

Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –

‘‘ āyasmā , bhante , moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharati .

Evaṃ saṃsaṭṭho , bhante , āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati – sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati , tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamanoT1.249 adhikaraṇampi karoti .

Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṃ bhāsati , tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti .

Evaṃ saṃsaṭṭho , bhante , āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharatī ’’ ti .

223. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi –

‘‘ ehi tvaṃP1.123 , bhikkhu , mama vacanena moḷiyaphaggunaṃ bhikkhuṃ āmantehi –

‘ satthā taṃ , āvuso phagguna , āmantetī ’’’ ti .

‘‘ EvaṃV1.175 , bhante ’’ ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā moḷiyaphagguno tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā āyasmantaṃ moḷiyaphaggunaṃ etadavoca –

‘‘ satthā taṃ , āvuso phagguna , āmantetī ’’ ti .

‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho āyasmā moḷiyaphagguno tassaM1.174 bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ moḷiyaphaggunaṃ bhagavā etadavoca –

‘‘ Saccaṃ kira tvaṃ , phagguna , bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharasi ?

Evaṃ saṃsaṭṭho kira tvaṃ , phagguna , bhikkhunīhi saddhiṃ viharasi – sace koci bhikkhu tuyhaṃ sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati , tena tvaṃ kupito anattamano adhikaraṇampi karosi .

Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā tuyhaṃ avaṇṇaṃ bhāsati , tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti .

Evaṃ saṃsaṭṭho kira tvaṃ , phagguna , bhikkhunīhi saddhiṃ viharasī ’’ ti ?

‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti .

‘‘ Nanu tvaṃ , phagguna , kulaputto saddhāT1.250 agārasmā anagāriyaṃ pabbajito ’’ ti ?

‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti .

224.‘‘ Na kho te etaṃ , phagguna , patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa , yaṃ tvaṃ bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho vihareyyāsi .

Tasmātiha , phagguna , tava cepi koci sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāseyya , tatrāpi tvaṃ , phagguna , ye gehasitā [ gehassitā (?)] chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi .

Tatrāpi te , phagguna , evaṃ sikkhitabbaṃ –

‘ na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati , na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi , hitānukampī ca viharissāmi mettacitto , na dosantaro ’ ti .

Evañhi te , phagguna , sikkhitabbaṃ .

‘‘ Tasmātiha , phagguna , tava cepi koci sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ pāṇinā pahāraṃ dadeyya , leḍḍunā pahāraṃ dadeyya , daṇḍena pahāraṃ dadeyya , satthena pahāraṃ dadeyya .

Tatrāpi tvaṃ , phagguna , ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi .

Tatrāpi te , phagguna , evaṃ sikkhitabbaṃ ‘ na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati , na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi , hitānukampī ca viharissāmi mettacitto , na dosantaro ’ ti .

Evañhi te , phagguna , sikkhitabbaṃ .

‘‘ Tasmātiha , phagguna , tava cepi koci sammukhā avaṇṇaṃ bhāseyya , tatrāpi tvaṃ , phaggunaV1.176 , ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā teM1.175 pajaheyyāsi .

EvañhiT1.251 te , phagguna , sikkhitabbaṃ .

‘‘ Tasmātiha , phagguna , tava cepi koci pāṇinā pahāraṃ dadeyya , leḍḍunā pahāraṃ dadeyya , daṇḍena pahāraṃ dadeyya , satthena pahāraṃP1.124 dadeyya , tatrāpi tvaṃ , phagguna , ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi .

Evañhi te , phagguna , sikkhitabban ’’ ti .

225. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –

‘‘ ārādhayiṃsu vata me , bhikkhave , bhikkhū ekaṃ samayaṃ cittaṃ .

Idhāhaṃ , bhikkhave , bhikkhū āmantesiṃ – ahaṃ kho , bhikkhave , ekāsanabhojanaṃ bhuñjāmi .

Ekāsanabhojanaṃ kho ahaṃ , bhikkhave , bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca .

Etha tumhepi , bhikkhave , ekāsanabhojanaṃ bhuñjatha .

Ekāsanabhojanaṃ kho , bhikkhave , tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti .

Na me , bhikkhave , tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi ;

satuppādakaraṇīyameva me , bhikkhave , tesu bhikkhūsu ahosi .

‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , subhūmiyaṃ catumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo .

Tamenaṃ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā , vāmena hatthena rasmiyo gahetvā , dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā , yenicchakaṃ yadicchakaṃT1.252 sāreyyapi paccāsāreyyapi .

Evameva kho , bhikkhave , na me tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi , satuppādakaraṇīyameva me , bhikkhave , tesu bhikkhūsu ahosi .

Tasmātiha , bhikkhave , tumhepi akusalaṃ pajahatha , kusalesu dhammesu āyogaṃ karotha .

Evañhi tumhepi imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatha .

‘‘ SeyyathāpiM1.176V1.177 , bhikkhave , gāmassa vā nigamassa vā avidūre mahantaṃ sālavanaṃ .

Tañcassa eḷaṇḍehi sañchannaṃ .

Tassa kocideva puriso uppajjeyya atthakāmo hitakāmo yogakkhemakāmo .

So yā tā sālalaṭṭhiyo kuṭilā ojāpaharaṇiyo [ ojaharaṇiyo ( ka .)] tā chetvā [ tacchetvā ( sī . syā . pī .)] bahiddhā nīhareyya , antovanaṃ suvisodhitaṃ visodheyya .

Yā pana tā sālalaṭṭhiyo ujukā sujātā tā sammā parihareyya .

Evañhetaṃ , bhikkhave , sālavanaṃ aparena samayena vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya .

Evameva kho , bhikkhave , tumhepi akusalaṃ pajahatha , kusalesu dhammesu āyogaṃ karotha .

EvañhiP1.125 tumhepi imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatha .

226.‘‘ Bhūtapubbaṃ , bhikkhave , imissāyeva sāvatthiyā vedehikā nāma gahapatānī ahosi .

Vedehikāya , bhikkhave , gahapatāniyā evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –

‘ soratā vedehikā gahapatānī , nivātā vedehikā gahapatānī , upasantā vedehikā gahapatānī ’ ti .

Vedehikāya kho pana , bhikkhave , gahapatāniyā kāḷī nāma dāsī ahosi dakkhā analasāT1.253 susaṃvihitakammantā .

‘‘ Atha kho , bhikkhave , kāḷiyā dāsiyā etadahosi –

‘ mayhaṃ kho ayyāya evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –

‘‘ soratā vedehikā gahapatānī , nivātā vedehikā gahapatānī , upasantā vedehikā gahapatānī ’’ ti .

Kiṃ nu kho me ayyā santaṃyeva nu kho ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti udāhu asantaṃ udāhu mayhamevete [ mayhevete ( sī . pī .)] kammantā susaṃvihitā yena me ayyā santaṃyeva ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti , no asantaṃ ?

Yaṃnūnāhaṃ ayyaṃ vīmaṃseyyan ’ ti .

Atha kho , bhikkhave , kāḷī dāsī divā uṭṭhāsi .

Atha kho , bhikkhave , vedehikā gahapatānī kāḷiṃ dāsiṃ etadavoca –

‘ he je kāḷī ’ ti .

‘ Kiṃ , ayye ’ ti ?

‘ Kiṃ , je , divā uṭṭhāsī ’ ti ?

‘ Na khvayye [ na kho ayye ( sī . pī .)], kiñcī ’ ti .

‘ No vata re kiñci , pāpi dāsi [ pāpadāsi ( syā . ka .)], divā uṭṭhāsī ’ ti kupitā anattamanā bhākuṭiṃ [ bhūkuṭiṃ ( sī . pī .), bhakuṭīṃ ( syā .)] akāsi .

Atha kho , bhikkhave , kāḷiyā dāsiyāM1.177 etadahosi –

‘ santaṃyeva kho me ayyā ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti , no asantaṃ ;

mayhamevete kammantā susaṃvihitā , yena me ayyā santaṃyeva ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti , no asantaṃ .

Yaṃnūnāhaṃ bhiyyosomattāya ayyaṃ vīmaṃseyyan ’’’ ti .

‘‘ AthaV1.178 kho , bhikkhave , kāḷī dāsī divātaraṃyeva uṭṭhāsi .

Atha kho , bhikkhave , vedehikā gahapatānī kāḷiṃ dāsiṃ etadavoca –

‘ he je , kāḷī ’ ti .

‘ Kiṃ , ayye ’ ti ?

‘ Kiṃ , je , divātaraṃ uṭṭhāsī ’ ti ?

‘ Na khvayye , kiñcī ’ ti .

‘ No vata re kiñci , pāpi dāsi , divātaraṃT1.254 uṭṭhāsī ’ ti kupitā anattamanā anattamanavācaṃ nicchāresi .

Atha kho , bhikkhave , kāḷiyā dāsiyā etadahosi –

‘ santaṃyeva kho me ayyā ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti , no asantaṃ .

Mayhamevete kammantā susaṃvihitā , yena me ayyā santaṃyeva ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti , no asantaṃ .

Yaṃnūnāhaṃ bhiyyosomattāya ayyaṃ vīmaṃseyyan ’ ti .

‘‘ Atha kho , bhikkhave , kāḷī dāsī divātaraṃyeva uṭṭhāsi .

Atha kho , bhikkhave , vedehikā gahapatānī kāḷiṃ dāsiṃ etadavocaP1.126 –

‘ he je , kāḷī ’ ti .

‘ Kiṃ , ayye ’ ti ?

‘ Kiṃ , je , divā uṭṭhāsī ’ ti ?

‘ Na khvayye , kiñcī ’ ti .

‘ No vata re kiñci , pāpi dāsi , divā uṭṭhāsī ’ ti kupitā anattamanā aggaḷasūciṃ gahetvā sīse pahāraṃ adāsi , sīsaṃ vobhindi [ vi + ava + bhindi = vobhindi ].

Atha kho , bhikkhave , kāḷī dāsī bhinnena sīsena lohitena galantena paṭivissakānaṃ ujjhāpesi –

‘ passathayye , soratāya kammaṃ ;

passathayye , nivātāya kammaṃ , passathayye , upasantāya kammaṃ !

Kathañhi nāma ekadāsikāya divā uṭṭhāsīti kupitā anattamanā aggaḷasūciṃ gahetvā sīse pahāraṃ dassati , sīsaṃ vobhindissatī ’ ti .

‘‘ Atha kho , bhikkhave , vedehikāya gahapatāniyā aparena samayena evaṃ pāpako kittisaddo abbhuggacchi –

‘ caṇḍī vedehikā gahapatānī , anivātā vedehikā gahapatānī , anupasantā vedehikā gahapatānī ’ ti .

‘‘ Evameva kho , bhikkhave , idhekacco bhikkhu tāvadeva soratasorato hoti nivātanivātoT1.255 hoti upasantūpasanto hoti yāva na amanāpā vacanapathā phusanti .

Yato ca , bhikkhave , bhikkhuṃM1.178 amanāpā vacanapathā phusanti , atha bhikkhu ‘ sorato ’ ti veditabbo ,‘ nivāto ’ ti veditabbo ,‘ upasanto ’ ti veditabbo .

Nāhaṃ taṃ , bhikkhave , bhikkhuṃ ‘ suvaco ’ ti vadāmi yo cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu suvaco hoti , sovacassataṃ āpajjati .

Taṃ kissa hetu ?

Tañhi so , bhikkhave , bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃV1.179 alabhamāno na suvaco hoti , na sovacassataṃ āpajjati .

Yo ca kho , bhikkhave , bhikkhu dhammaṃyeva sakkaronto , dhammaṃ garuṃ karonto , dhammaṃ mānento , dhammaṃ pūjento , dhammaṃ apacāyamāno [ dhammaṃ yeva sakkaronto dhammaṃ garukaronto dhammaṃ apacāyamāno ( sī . syā . pī .)] suvaco hoti , sovacassataṃ āpajjati , tamahaṃ ‘ suvaco ’ ti vadāmi .

Tasmātiha , bhikkhave ,‘ dhammaṃyeva sakkarontā , dhammaṃ garuṃ karontā , dhammaṃ mānentā , dhammaṃ pūjentā , dhammaṃ apacāyamānā suvacā bhavissāma , sovacassataṃ āpajjissāmā ’ ti .

Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .

227.‘‘ Pañcime , bhikkhave , vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ – kālena vā akālena vā ;

bhūtena vā abhūtena vā ;

saṇhena vā pharusena vā ;

atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā ;

mettacittā vā dosantarā vā .

Kālena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ akālena vā ;

bhūtena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ abhūtena vā ;

saṇhena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ pharusena vā ;

atthasaṃhitena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ anatthasaṃhitenaP1.127 vāT1.256 ;

mettacittā vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ dosantarā vā .

Tatrāpi vo , bhikkhave , evaṃ sikkhitabbaṃ –

‘ na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati , na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma , hitānukampī ca viharissāma mettacittā , na dosantarā .

Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma , tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cittena vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena [ abyāpajjhena ( sī . syā . pī .), abyāpajjena ( ka .) aṅguttaratikanipātaṭīkā oloketabbā ] pharitvā viharissāmā ’ ti .

Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .

228.‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , puriso āgaccheyya kudālapiṭakaṃ [ kuddālapiṭakaṃ ( sī . syā . pī .)] ādāya .

So evaṃ vadeyya –

‘ ahaṃ imaṃ mahāpathaviṃ apathaviṃ karissāmī ’ tiM1.179 .

So tatra tatra vikhaṇeyya [ khaṇeyya ( sī . syā . pī .)], tatra tatra vikireyya , tatra tatra oṭṭhubheyya , tatra tatra omutteyya –

‘ apathavī bhavasi , apathavī bhavasī ’ ti .

Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , api nu so puriso imaṃ mahāpathaviṃ apathaviṃ kareyyā ’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?

‘‘ Ayañhi , bhante , mahāpathavī gambhīrā appameyyā .

Sā na sukarā apathavī kātuṃ ;

yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā ’’ ti .

‘‘ Evameva kho , bhikkhave , pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ – kālena vā akālena vā ;

bhūtena vā abhūtena vā ;

saṇhena vā pharusena vā ;

atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā ;

mettacittā vā dosantarā vā .

Kālena vāV1.180 , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ akālenaT1.257 vā ;

bhūtena vā bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ abhūtena vā ;

saṇhena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ pharusena vā ;

atthasaṃhitena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ anatthasaṃhitena vā ;

mettacittā vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ dosantarā vā .

Tatrāpi vo , bhikkhave , evaṃ sikkhitabbaṃ –

‘ na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati , na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma , hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā .

Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma , tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ pathavisamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā ’ ti .

Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .

229.‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , puriso āgaccheyya lākhaṃ vā haliddiṃ vā nīlaṃ vā mañjiṭṭhaṃ vā ādāya .

So evaṃ vadeyya –

‘ ahaṃ imasmiṃ ākāse rūpaṃ likhissāmi , rūpapātubhāvaṃ karissāmī ’ ti .

Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , api nu so puriso imasmiṃ ākāse rūpaṃ likheyya , rūpapātubhāvaṃ kareyyā ’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?

‘‘ Ayañhi , bhante , ākāso arūpī anidassano .

Tattha na sukaraṃ rūpaṃ likhituṃ , rūpapātubhāvaṃ kātuṃ ;

yāvadeva ca panaP1.128 so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā ’’ ti .

‘‘ Evameva kho , bhikkhave , pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālena vāT1.258 … pe …‘ na ceva … tadārammaṇañcaM1.180 sabbāvantaṃ lokaṃ ākāsasamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā ’ ti .

Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .

230.‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , puriso āgaccheyya ādittaṃ tiṇukkaṃ ādāya .

So evaṃ vadeyya –

‘ ahaṃ imāya ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṃ nadiṃ santāpessāmi saṃparitāpessāmī ’ ti .

Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , api nu so puriso ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṃ nadiṃ santāpeyya saṃparitāpeyyā ’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?

‘‘ Gaṅgā hi , bhante , nadī gambhīrā appameyyā .

Sā na sukarā ādittāya tiṇukkāya santāpetuṃ saṃparitāpetuṃ ;

yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā ’’ ti .

‘‘ Evameva kho , bhikkhave , pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālenaV1.181 vā … pe …‘ na ceva … tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ gaṅgāsamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā ’’ ti .

Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .

231.‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , biḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā , mudukā tūlinī chinnasassarā chinnabhabbharā .

Atha puriso āgaccheyya kaṭṭhaṃ vā kathalaṃ [ kaṭhalaṃ ( sī . syā . pī .)] vā ādāya .

So evaṃ vadeyya –

‘ ahaṃ imaṃ biḷārabhastaṃ madditaṃ sumadditaṃ suparimadditaṃ , mudukaṃ tūliniṃ , chinnasassaraṃ chinnabhabbharaṃ kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṃ karissāmi bharabharaṃ karissāmī ’ tiT1.259 .

Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , api nu so puriso amuṃ biḷārabhastaṃ madditaṃ sumadditaṃ suparimadditaṃ , mudukaṃ tūliniṃ , chinnasassaraṃ chinnabhabbharaṃ kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṃ kareyya , bharabharaṃ kareyyā ’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?

‘‘ Amu hi , bhante , biḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā , mudukā tūlinī , chinnasassarā chinnabhabbharā .

Sā na sukarā kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṃ kātuṃ bharabharaṃ kātuṃ ;

yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā ’’ ti .

‘‘ Evameva kho , bhikkhave , pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vāP1.129 akālena vā ;

bhūtena vā abhūtena vā ;

saṇhenaM1.181 vā pharusena vā ;

atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā ;

mettacittā vā dosantarā vā .

Kālena vā bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṃ akālena vā ;

bhūtena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ abhūtena vā ;

saṇhena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ pharusena vā ;

atthasaṃhitena vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ anatthasaṃhitena vā ;

mettacittā vā , bhikkhave , pare vadamānā vadeyyuṃ dosantarā vā .

Tatrāpi vo , bhikkhave , evaṃ sikkhitabbaṃ –

‘ na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati , na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā .

Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma , tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ biḷārabhastāsamena cetasāT1.260 vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā ’ ti .

Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .

232.‘‘ Ubhatodaṇḍakena cepi , bhikkhave , kakacena corā ocarakā aṅgamaṅgāni okanteyyuṃ , tatrāpi yo mano padūseyya , na me so tena sāsanakaro .

Tatrāpi vo , bhikkhaveV1.182 , evaṃ sikkhitabbaṃ –

‘ na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati , na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma , hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā .

Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā ’ ti .

Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .

233.‘‘ Imañca [ imañce (?)] tumhe , bhikkhave , kakacūpamaṃ ovādaṃ abhikkhaṇaṃ manasi kareyyātha .

Passatha no tumhe , bhikkhave , taṃ vacanapathaṃ , aṇuṃ vā thūlaṃ vā , yaṃ tumhe nādhivāseyyāthā ’’ ti ?

‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.

‘‘ Tasmātiha , bhikkhave , imaṃ kakacūpamaṃ ovādaṃ abhikkhaṇaṃ manasikarotha .

Taṃ vo bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .

Idamavoca bhagavā .

Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .

Kakacūpamasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ .

Issues

Select Version

Mūlapaṇṇāsapāḷi

Mūlapaṇṇāsapāḷi

3. Opammavaggo

3. Opammavaggo

1. Kakacūpamasuttaṃ

Issues

Select Version

Mūlapaṇṇāsapāḷi

Mūlapaṇṇāsapāḷi

3. Opammavaggo

3. Opammavaggo

1. Kakacūpamasuttaṃ

Reading Settings