10. Cūḷaassapurasuttaṃ
435. Evaṃ
M1.349V1.353P1.281T1.512 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā aṅgesu viharati assapuraṃ nāma aṅgānaṃ nigamo .Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ samaṇā samaṇāti vo , bhikkhave , jano sañjānāti .
Tumhe ca pana ‘ ke tumhe ’ ti puṭṭhā samānā ‘ samaṇāmhā ’ ti paṭijānātha .
Tesaṃ vo , bhikkhave , evaṃsamaññānaṃ sataṃ evaṃpaṭiññānaṃ sataṃ –
‘ yā samaṇasāmīcippaṭipadā taṃ paṭipajjissāma ;
evaṃ no ayaṃ amhākaṃ samaññā ca saccā bhavissati paṭiññā ca bhūtā ;
yesañca mayaṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjāma , tesaṃ te kārā amhesu mahapphalā bhavissanti mahānisaṃsā , amhākañcevāyaṃ pabbajjā avañjhā bhavissati saphalā saudrayā ’ ti .
Evañhi vo , bhikkhave , sikkhitabbaṃ .
436.‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na samaṇasāmīcippaṭipadaṃ paṭipanno hoti ?
Yassa kassaci , bhikkhave , bhikkhuno abhijjhālussa abhijjhā appahīnā hoti , byāpannacittassa byāpādo appahīno hoti , kodhanassa kodho appahīno hoti , upanāhissa upanāho appahīno hoti , makkhissa makkho appahīno hoti , paḷāsissa paḷāso appahīno hoti , issukissa issā appahīnā hoti , maccharissa macchariyaṃ appahīnaṃ hoti
T1.513 , saṭhassa sāṭheyyaṃ appahīnaṃ hoti , māyāvissa māyā appahīnā hoti , pāpicchassa pāpikā icchā appahīnā hoti , micchādiṭṭhikassa micchādiṭṭhi appahīnā hoti – imesaṃ kho ahaṃ , bhikkhave , samaṇamalānaṃ samaṇadosānaṃ samaṇakasaṭānaṃ āpāyikānaṃ ṭhānānaṃ duggativedaniyānaṃ appahānā ‘ na samaṇasāmīcippaṭipadaṃ paṭipanno ’ ti vadāmi .Seyyathāpi , bhikkhave , matajaṃ nāma āvudhajātaṃ ubhatodhāraṃ pītanisitaṃ .
Tadassa saṅghāṭiyā sampārutaṃ sampaliveṭhitaṃ .
Tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imassa bhikkhuno pabbajjaṃ vadāmi .
437.‘‘ Nāhaṃ , bhikkhave , saṅghāṭikassa saṅghāṭidhāraṇamattena sāmaññaṃ vadāmi .
Nāhaṃ , bhikkhave , acelakassa acelakamattena sāmaññaṃ vadāmi .
Nāhaṃ , bhikkhave , rajojallikassa rajojallikamattena sāmaññaṃ vadāmi .
Nāhaṃ , bhikkhave
M1.350V1.354 , udakorohakassa udakorohaṇamattena [ udakorohakamattena ( sī . pī .)] sāmaññaṃ vadāmi .Nāhaṃ , bhikkhave , rukkhamūlikassa rukkhamūlikamattena
P1.282 sāmaññaṃ vadāmi .Nāhaṃ , bhikkhave , abbhokāsikassa abbhokāsikamattena sāmaññaṃ vadāmi .
Nāhaṃ , bhikkhave , ubbhaṭṭhakassa ubbhaṭṭhakamattena sāmaññaṃ vadāmi .
Nāhaṃ , bhikkhave , pariyāyabhattikassa pariyāyabhattikamattena sāmaññaṃ vadāmi .
Nāhaṃ , bhikkhave , mantajjhāyakassa mantajjhāyakamattena sāmaññaṃ vadāmi .
Nāhaṃ , bhikkhave , jaṭilakassa jaṭādhāraṇamattena sāmaññaṃ vadāmi .
‘‘ Saṅghāṭikassa ce , bhikkhave , saṅghāṭidhāraṇamattena abhijjhālussa
T1.514 abhijjhā pahīyetha , byāpannacittassa byāpādo pahīyetha , kodhanassa kodho pahīyetha , upanāhissa upanāho pahīyetha , makkhissa makkho pahīyetha , paḷāsissa paḷāso pahīyetha , issukissa issā pahīyetha , maccharissa macchariyaṃ pahīyetha , saṭhassa sāṭheyyaṃ pahīyetha , māyāvissa māyā pahīyetha , pāpicchassa pāpikā icchā pahīyetha , micchādiṭṭhikassa micchādiṭṭhi pahīyetha , tamenaṃ mittāmaccā ñātisālohitā jātameva naṃ saṅghāṭikaṃ kareyyuṃ , saṅghāṭikattameva [ saṃghāṭīkatte ceva ( ka .)] samādapeyyuṃ –‘ ehi tvaṃ , bhadramukha , saṅghāṭiko hohi , saṅghāṭikassa te sato saṅghāṭidhāraṇamattena abhijjhālussa abhijjhā pahīyissati , byāpannacittassa byāpādo pahīyissati , kodhanassa kodho pahīyissati , upanāhissa upanāho pahīyissati , makkhissa makkho pahīyissati , paḷāsissa paḷāso pahīyissati , issukissa issā pahīyissati , maccharissa macchariyaṃ pahīyissati , saṭhassa sāṭheyyaṃ pahīyissati , māyāvissa māyā pahīyissati , pāpicchassa pāpikā icchā pahīyissati , micchādiṭṭhikassa micchādiṭṭhi pahīyissatī ’ ti .
Yasmā ca kho ahaṃ , bhikkhave , saṅghāṭikampi idhekaccaṃ passāmi abhijjhāluṃ byāpannacittaṃ kodhanaṃ upanāhiṃ makkhiṃ paḷāsiṃ issukiṃ macchariṃ saṭhaṃ māyāviṃ pāpicchaṃ micchādiṭṭhikaṃ , tasmā na saṅghāṭikassa saṅghāṭidhāraṇamattena sāmaññaṃ vadāmi .
‘‘ Acelakassa ce , bhikkhave … pe … rajojallikassa ce , bhikkhave … pe … udakorohakassa ce , bhikkhave … pe … rukkhamūlikassa
T1.515 ce , bhikkhave … pe … abbhokāsikassa ce , bhikkhave … pe … ubbhaṭṭhakassa ce , bhikkhave … pe … pariyāyabhattikassa ce , bhikkhave … pe … mantajjhāyakassa ce , bhikkhave … pe … jaṭilakassaM1.351 ce , bhikkhave , jaṭādhāraṇamattena abhijjhālussa abhijjhā pahīyetha , byāpannacittassa byāpādo pahīyethaV1.355 , kodhanassa kodho pahīyetha , upanāhissa upanāho pahīyetha , makkhissa makkho pahīyetha , paḷāsissa paḷāso pahīyetha , issukissa issā pahīyetha , maccharissa macchariyaṃ pahīyetha , saṭhassa sāṭheyyaṃ pahīyetha , māyāvissa māyā pahīyetha , pāpicchassa pāpikā icchā pahīyetha , micchādiṭṭhikassa micchādiṭṭhi pahīyetha , tamenaṃ mittāmaccā ñātisālohitā jātameva naṃ jaṭilakaṃ kareyyuṃ , jaṭilakattameva [ jaṭilakatte ceva ( ka .)] samādapeyyuṃ –‘ ehi tvaṃ , bhadramukha , jaṭilako hohi , jaṭilakassa te sato jaṭādhāraṇamattena abhijjhālussa abhijjhā pahīyissati byāpannacittassa
P1.283 byāpādo pahīyissati , kodhanassa kodho pahīyissati … pe … pāpicchassa pāpikā icchā pahīyissati micchādiṭṭhikassa micchādiṭṭhi pahīyissatī ’ ti .Yasmā ca kho ahaṃ , bhikkhave , jaṭilakampi idhekaccaṃ passāmi abhijjhāluṃ byāpannacittaṃ kodhanaṃ upanāhiṃ makkhiṃ palāsiṃ issukiṃ macchariṃ saṭhaṃ māyāviṃ pāpicchaṃ micchādiṭṭhiṃ , tasmā
T1.516 na jaṭilakassa jaṭādhāraṇamattena sāmaññaṃ vadāmi . 438.‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu samaṇasāmīcippaṭipadaṃ paṭipanno hoti ?
Yassa kassaci , bhikkhave , bhikkhuno abhijjhālussa abhijjhā pahīnā hoti , byāpannacittassa byāpādo pahīno hoti , kodhanassa kodho pahīno hoti , upanāhissa upanāho pahīno hoti , makkhissa makkho pahīno hoti , paḷāsissa paḷāso pahīno hoti , issukissa issā pahīnā hoti , maccharissa macchariyaṃ pahīnaṃ hoti , saṭhassa sāṭheyyaṃ pahīnaṃ hoti , māyāvissa māyā pahīnā hoti , pāpicchassa pāpikā icchā pahīnā hoti , micchādiṭṭhikassa micchādiṭṭhi pahīnā hoti – imesaṃ kho ahaṃ , bhikkhave , samaṇamalānaṃ samaṇadosānaṃ samaṇakasaṭānaṃ āpāyikānaṃ ṭhānānaṃ duggativedaniyānaṃ pahānā ‘ samaṇasāmīcippaṭipadaṃ paṭipanno ’ ti vadāmi .
So sabbehi imehi pāpakehi akusalehi dhammehi visuddhamattānaṃ samanupassati ()[( vimuttamattānaṃ samanupassati )( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Tassa sabbehi imehi pāpakehi akusalehi dhammehi visuddhamattānaṃ samanupassato
M1.352 ()[( vimuttamattānaṃ samanupassato )( sī . syā . kaṃ . pī .)] pāmojjaṃ jāyati , pamuditassa pīti jāyati , pītimanassa kāyo passambhati , passaddhakāyo sukhaṃ vedeti , sukhino cittaṃ samādhiyati .‘‘ So mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati , tathā dutiyaṃ , tathā tatiyaṃ , tathā catutthaṃ .
Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena
T1.517 averena abyābajjhena pharitvā viharati .Karuṇāsahagatena
V1.356 cetasā … pe … muditāsahagatena cetasā … pe … upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati , tathā dutiyaṃ , tathā tatiyaṃ , tathā catutthaṃ .Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati .
Seyyathāpi , bhikkhave , pokkharaṇī acchodakā sātodakā sītodakā setakā supatitthā ramaṇīyā .
Puratthimāya
P1.284 cepi disāya puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito .So taṃ pokkharaṇiṃ āgamma vineyya udakapipāsaṃ vineyya ghammapariḷāhaṃ … pe … pacchimāya cepi disāya puriso āgaccheyya … pe … uttarāya cepi disāya puriso āgaccheyya … pe … dakkhiṇāya cepi disāya puriso āgaccheyya .
Yato kuto cepi naṃ puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto , kilanto tasito pipāsito .
So taṃ pokkharaṇiṃ āgamma vineyya udakapipāsaṃ , vineyya ghammapariḷāhaṃ .
Evameva kho , bhikkhave , khattiyakulā cepi agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti , so ca tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma , evaṃ mettaṃ karuṇaṃ muditaṃ upekkhaṃ bhāvetvā labhati ajjhattaṃ [ tamahaṃ ( ka .)] vūpasamaṃ [ tamahaṃ ( ka .)].
Ajjhattaṃ vūpasamā ‘ samaṇasāmīcippaṭipadaṃ paṭipanno ’ ti vadāmi .
Brāhmaṇakulā cepi … pe … vessakulā cepi … pe … suddakulā cepi … pe … yasmā kasmā cepi kulā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti
T1.518 , so ca tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma , evaṃ mettaṃ karuṇaṃ muditaṃ upekkhaṃ bhāvetvā labhati ajjhattaṃ vūpasamaṃ .Ajjhattaṃ vūpasamā ‘ samaṇasāmīcippaṭipadaṃ paṭipanno ’ ti vadāmi .
‘‘ Khattiyakulā
M1.353 cepi agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti .So ca āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .
Āsavānaṃ khayā samaṇo hoti .
Brāhmaṇakulā cepi … pe … vessakulā cepi … suddakulā cepi … yasmā kasmā cepi kulā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti , so ca āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ
V1.357 diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .Āsavānaṃ khayā samaṇo hotī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .
Cūḷaassapurasuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ .
Mahāyamakavaggo niṭṭhito catuttho .
Tassuddānaṃ –
Giñjakasālavanaṃ pariharituṃ , paññavato puna saccakanisedho ;
Mukhavaṇṇapasīdanatāpindo , kevaṭṭaassapurajaṭilena .