Issues
Select Version
Mūlapaṇṇāsapāḷi
Mūlapaṇṇāsapāḷi

8. Kosambiyasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Kosambiyasuttaṃ

491. EvaṃT1.581V1.403 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme .
Tena kho pana samayena kosambiyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti .
Te na ceva aññamaññaṃ saññāpenti na ca saññattiṃ upenti , na ca aññamaññaṃ nijjhāpenti , na ca nijjhattiṃ upenti .
Atha kho aññataroP1.321 bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idha , bhante , kosambiyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti , te na ceva aññamaññaṃ saññāpenti , na ca saññattiṃ upenti , na ca aññamaññaṃ nijjhāpenti , na ca nijjhattiṃ upentī ’’ ti .
Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi –
‘‘ ehi tvaṃ , bhikkhu , mama vacanena te bhikkhū āmantehi –
‘ satthā vo āyasmante āmantetī ’’’ ti .
‘‘ EvaṃM1.396 , bhante ’’ ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ satthā āyasmante āmantetī ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
EkamantaṃT1.582 nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca –
‘‘ saccaṃ kira tumhe , bhikkhave , bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharatha , te na ceva aññamaññaṃ saññāpetha , na ca saññattiṃ upetha , na ca aññamaññaṃ nijjhāpetha , na ca nijjhattiṃ upethā ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññatha , bhikkhave , yasmiṃ tumhe samaye bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃP1.322 mukhasattīhi vitudantā viharatha , api nu tumhākaṃ tasmiṃ samaye mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca , mettaṃ vacīkammaṃ … pe … mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho cā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Iti kira , bhikkhave , yasmiṃ tumhe samaye bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharatha , neva tumhākaṃV1.404 tasmiṃ samaye mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca , na mettaṃ vacīkammaṃ … pe … na mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca .
Atha kiñcarahi tumhe , moghapurisā , kiṃ jānantā kiṃ passantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharatha , te na ceva aññamaññaṃ saññāpetha , na ca saññattiṃ upetha , na ca aññamaññaṃ nijjhāpetha , na ca nijjhattiṃ upethaT1.583 ?
Tañhi tumhākaṃ , moghapurisā , bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā ’’ ti .
492. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ chayime , bhikkhave , dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattanti .
Katame cha ?
Idha , bhikkhave , bhikkhuno mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca .
Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhuno mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca .
Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇoM1.397 garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekibhāvāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhuno mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca .
Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi , tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī .
Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāniT1.584 aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni tathārūpesu sīlesu sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca .
Ayampi dhammoV1.405 sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca .
Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati .
‘‘ Ime kho , bhikkhave , cha sāraṇīyā dhammā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattanti .
Imesaṃ kho , bhikkhave , channaṃ sāraṇīyānaṃ dhammānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ [ saṅgāhakaṃ (?)] etaṃ saṅghāṭanikaṃ – yadidaṃ yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya .
Seyyathāpi , bhikkhave , kūṭāgārassa etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghāṭanikaṃ yadidaṃ kūṭaṃ ;
evameva kho , bhikkhaveP1.323 , imesaṃ channaṃ sāraṇīyānaṃ dhammānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghāṭanikaṃM1.398 yadidaṃ yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya .
493.‘‘ Kathañca , bhikkhave , yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati –
‘ atthi nuT1.585 kho me taṃ pariyuṭṭhānaṃ ajjhattaṃ appahīnaṃ , yenāhaṃ pariyuṭṭhānena pariyuṭṭhitacitto yathābhūtaṃ nappajāneyyaṃ na passeyyan ’ ti ?
Sace , bhikkhave , bhikkhu kāmarāgapariyuṭṭhito hoti , pariyuṭṭhitacittova hoti .
Sace , bhikkhave , bhikkhu byāpādapariyuṭṭhito hoti , pariyuṭṭhitacittova hoti .
Sace , bhikkhave , bhikkhu thīnamiddhapariyuṭṭhito hoti , pariyuṭṭhitacittova hoti .
Sace , bhikkhave , bhikkhu uddhaccakukkuccapariyuṭṭhito hoti , pariyuṭṭhitacittova hoti .
Sace , bhikkhave , bhikkhu vicikicchāpariyuṭṭhito hoti , pariyuṭṭhitacittova hoti .
Sace , bhikkhave , bhikkhu idhalokacintāya pasuto hoti , pariyuṭṭhitacittova hoti .
Sace , bhikkhave , bhikkhu paralokacintāya pasuto hoti , pariyuṭṭhitacittova hoti .
Sace , bhikkhave , bhikkhu bhaṇḍanajāto kalahajāto vivādāpanno aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudanto viharati , pariyuṭṭhitacittova hotiV1.406 .
So evaṃ pajānāti –
‘ natthi kho me taṃ pariyuṭṭhānaṃ ajjhattaṃ appahīnaṃ , yenāhaṃ pariyuṭṭhānena pariyuṭṭhitacitto yathābhūtaṃ nappajāneyyaṃ na passeyyaṃ .
Suppaṇihitaṃ me mānasaṃ saccānaṃ bodhāyā ’ ti .
Idamassa paṭhamaṃ ñāṇaṃ adhigataṃ hoti ariyaṃ lokuttaraṃ asādhāraṇaṃ puthujjanehi .
494.‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ imaṃ nu kho ahaṃ diṭṭhiṃ āsevanto bhāvento bahulīkaronto labhāmi paccattaṃ samathaṃ , labhāmi paccattaṃ nibbutin ’ ti ?
So evaṃ pajānāti –
‘ imaṃ kho ahaṃ diṭṭhiṃ āsevanto bhāvento bahulīkaronto labhāmi paccattaṃT1.586 samathaṃ , labhāmi paccattaṃ nibbutin ’ ti .
Idamassa dutiyaṃ ñāṇaṃ adhigataṃ hoti ariyaṃ lokuttaraṃ asādhāraṇaṃ puthujjanehi .
495.‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yathā rūpāyāhaṃ diṭṭhiyā samannāgato , atthi nu kho ito bahiddhā añño samaṇoM1.399 vā brāhmaṇo vāP1.324 tathārūpāya diṭṭhiyā samannāgato ’ ti ?
So evaṃ pajānāti –
‘ yathārūpāyāhaṃ diṭṭhiyā samannāgato , natthi ito bahiddhā añño samaṇo vā brāhmaṇo vā tathārūpāya diṭṭhiyā samannāgato ’ ti .
Idamassa tatiyaṃ ñāṇaṃ adhigataṃ hoti ariyaṃ lokuttaraṃ asādhāraṇaṃ puthujjanehi .
496.‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yathārūpāya dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato , ahampi tathārūpāya dhammatāya samannāgato ’ ti .
Kathaṃrūpāya ca , bhikkhave , dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ?
Dhammatā esā , bhikkhave , diṭṭhisampannassa puggalassa –
‘ kiñcāpi tathārūpiṃ āpattiṃ āpajjati , yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṃ paññāyati , atha kho naṃ khippameva satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu deseti vivarati uttānīkaroti ;
desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati ’.
Seyyathāpi , bhikkhave , daharo kumāro mando uttānaseyyako hatthena vā pādena vā aṅgāraṃ akkamitvā khippameva paṭisaṃharati ;
evameva kho , bhikkhave , dhammatā esā diṭṭhisampannassa puggalassa –
‘ kiñcāpi tathārūpiṃT1.587 āpattiṃ āpajjati yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṃ paññāyati , atha kho naṃ khippameva satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu deseti vivaratiV1.407 uttānīkaroti ;
desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati ’.
So evaṃ pajānāti –
‘ yathārūpāya dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato , ahampi tathārūpāya dhammatāya samannāgato ’ ti .
Idamassa catutthaṃ ñāṇaṃ adhigataṃ hoti ariyaṃ lokuttaraṃ asādhāraṇaṃ puthujjanehi .
497.‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yathārūpāya dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato , ahampi tathārūpāya dhammatāya samannāgato ’ ti .
Kathaṃrūpāya ca , bhikkhave , dhammatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ?
Dhammatā esā , bhikkhave , diṭṭhisampannassa puggalassa –
‘ kiñcāpi yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni tattha ussukkaṃ āpanno hoti , atha khvāssa tibbāpekkhā hoti adhisīlasikkhāya adhicittasikkhāya adhipaññāsikkhāya ’.
Seyyathāpi , bhikkhave , gāvī taruṇavacchā thambañca ālumpati vacchakañca apacinati ;
evameva kho , bhikkhaveM1.400 , dhammatā esā diṭṭhisampannassa puggalassa –
‘ kiñcāpi yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni tattha ussukkaṃ āpanno hoti , atha khvāssa tibbāpekkhā hoti adhisīlasikkhāya adhicittasikkhāya adhipaññāsikkhāya ’.
So evaṃ pajānāti –
‘ yathārūpāya dhammatāya diṭṭhisampanno puggaloT1.588 samannāgato , ahampi tathārūpāya dhammatāya samannāgato ’ ti .
Idamassa pañcamaṃ ñāṇaṃ adhigataṃ hoti ariyaṃ lokuttaraṃ asādhāraṇaṃ puthujjanehi .
498.‘‘ PunaP1.325 caparaṃ , bhikkhave , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yathārūpāya balatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato , ahampi tathārūpāya balatāya samannāgato ’ ti .
Kathaṃrūpāya ca , bhikkhave , balatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ?
Balatā esā , bhikkhave , diṭṭhisampannassa puggalassa yaṃ tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṃkatvā manasikatvā sabbacetasā [ sabbacetaso ( sī . syā . kaṃ . pī .), sabbaṃ cetasā ( ka .)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti .
So evaṃ pajānāti –
‘ yathārūpāya balatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato , ahampi tathārūpāya balatāya samannāgato ’ ti .
Idamassa chaṭṭhaṃ ñāṇaṃ adhigataṃ hoti ariyaṃ lokuttaraṃ asādhāraṇaṃ puthujjanehi .
499.‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ yathārūpāya balatāyaV1.408 diṭṭhisampanno puggalo samannāgato , ahampi tathārūpāya balatāya samannāgato ’ ti .
Kathaṃrūpāya ca , bhikkhave , balatāya diṭṭhisampanno puggalo samannāgato ?
Balatā esā , bhikkhave , diṭṭhisampannassa puggalassa yaṃ tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne labhati atthavedaṃ , labhati dhammavedaṃ , labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ .
So evaṃ pajānāti –
‘ yathārūpāya balatāya diṭṭhisampanno puggaloT1.589 samannāgato , ahampi tathārūpāya balatāya samannāgato ’ ti .
Idamassa sattamaṃ ñāṇaṃ adhigataṃ hoti ariyaṃ lokuttaraṃ asādhāraṇaṃ puthujjanehi .
500.‘‘ Evaṃ sattaṅgasamannāgatassa kho , bhikkhave , ariyasāvakassa dhammatā susamanniṭṭhā hoti sotāpattiphalasacchikiriyāya .
Evaṃ sattaṅgasamannāgatoM1.401 kho , bhikkhave , ariyasāvako sotāpattiphalasamannāgato hotī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .
Kosambiyasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .