7. Catukkanayasaṃsandanavaṇṇanā
46-52.
Ekadhammatopīti
M0.76 sattapaññāsāya saccikaṭṭhesu ekadhammatopi .Etena tato sabbatopi puggalassa aññattānanujānanaṃ dasseti .
Tenāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ sakalaṃ paramatthasaccaṃ sandhāyā ’’ ti .
Rūpādiekekadhammavasena nānuyuñjitabbo avayavabyatirekena samudāyassa abhāvato .
Yasmā pana samudāyāvayavā bhinnasabhāvā , tasmā ‘‘ samudāyato … pe … niggahāraho siyā ’’ ti paravādino āsaṅkamāha .
Etaṃ vacanokāsan ti yadipi sattapaññāsadhammasamudāyato puggalassa aññattaṃ na icchati tabbinimuttassa saccikaṭṭhassa abhāvato , tadekadesato panassa anaññattampi na icchateva .
Na hi samudāyo avayavo hotīti .
Tasmā ‘‘ taṃ paṭikkhipato kiṃ niggahaṭṭhānanti vattuṃ mā labbhethā ’’ ti dassetuṃ ‘‘ ayañcā ’’ tiādi vuttaṃ .
Rūpādidhammappabhedavibhāgamukheneva anavasesato puggaloti gahaṇākāradassanavasena pavatto paṭhamavikappo , dutiyo pana avibhāgato paramatthasaccabhāvasāmaññenāti ayaṃ imesaṃ dvinnaṃ vikappānaṃ viseso .
Itīti vuttappakāraparāmasananti āha ‘‘ evan ’’ ti .
Sabhāvavinibbhogatoti sabhāvena vinibbhujjitabbato .
Sabhāvabhinno hi dhammo tadaññadhammato vinibbhogaṃ labhati .
Tenāha ‘‘ rūpato aññasabhāgattā ’’ ti .
Rūpavajjeti rūpadhammavajje
V0.74 .Tīsupīti ‘‘ rūpasmiṃ puggalo , aññatra rūpā , puggalasmiṃ rūpan ’’ ti imesu evaṃ pavattesu tīsupi anuyogesu .
Sāsaniko evāyaṃ puggalavādīti katvā āha ‘‘ na hi so sakkāyadiṭṭhiṃ icchatī ’’ ti .
‘‘ Rūpavā ’’ ti iminā rūpena sakiñcanatāva ñāpīyati , na rūpāyattavuttitāti āha ‘‘ aññatra rūpāti ettha ca rūpavā puggaloti ayamattho saṅgahito ’’ ti .
Catukkanayasaṃsandanavaṇṇanā niṭṭhitā .
Niṭṭhitā ca saṃsandanakathāvaṇṇanā .