3. Odhisokathāvaṇṇanā
274. Odhisoti
V0.87 bhāgaso , bhāgenāti attho .Bhāgo nāma yasmā ekadeso hoti , tasmā ‘‘ ekadesena ekadesenā ’’ ti vuttaṃ .
Tattha yadi catunnaṃ maggānaṃ vasena samudayapakkhikassa kilesagaṇassa catubhāgehi pahānaṃ ‘‘ odhiso pahānan ’’ ti adhippetaṃ , icchitamevetaṃ sakavādissa ‘‘ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā diṭṭhigatānaṃ pahānāyā ’’ ti
M0.88 ca ādivacanato .Yasmā pana maggo catūsu saccesu nānābhisamayavasena kiccakaro , na ekābhisamayavasenāti paravādino laddhi , tasmā yathā ‘‘ maggo kālena dukkhaṃ parijānāti , kālena samudayaṃ pajahatī ’’ tiādinā nānakkhaṇavasena saccesu pavattatīti icchito , evaṃ paccekampi nānakkhaṇavasena pavatteyya .
Tathā sati dukkhādīnaṃ ekadesaekadesameva parijānāti pajahatīti dassetuṃ pāḷiyaṃ ‘‘ sotāpatti … pe … ekadese pajahatī ’’ tiādi vuttaṃ .
Sati hi nānābhisamaye paṭhamamaggādīhi pahātabbānaṃ saṃyojanattayādīnaṃ dukkhadassanādīhi ekadesaekadesappahānaṃ siyāti ekadesasotāpattimaggaṭṭhāditā , tato eva ekadesasotāpannāditā ca āpajjati anantaraphalattā lokuttarakusalānaṃ , na ca taṃ yuttaṃ .
Na hi kālabhedena vinā so eva sotāpanno , asotāpanno cāti sakkā viññātuṃ .
Tenāha ‘‘ ekadesaṃ sotāpanno , ekadesaṃ na sotāpanno ’’ tiādi .
Apicāyaṃ nānābhisamayavādī evaṃ pucchitabbo ‘‘ maggañāṇaṃ saccāni paṭivijjhantaṃ kiṃ ārammaṇato paṭivijjhati , udāhu kiccato ’’ ti .
Yadi ārammaṇatoti vadeyya , tassa vipassanāñāṇassa viya dukkhasamudayānaṃ accantaparicchedasamucchedā na yuttā tato anissaṭattā , tathā maggadassanaṃ .
Na hi sayameva attānaṃ ārabbha pavattatīti yuttaṃ , maggantaraparikappanāyaṃ anavaṭṭhānaṃ āpajjatīti , tasmā tīṇi saccāni kiccato , nirodhaṃ kiccato ārammaṇato ca paṭivijjhatīti evamasammohato paṭivijjhantassa maggañāṇassa nattheva nānābhisamayo .
Vuttañhetaṃ ‘‘ yo , bhikkhave , dukkhaṃ passati , dukkhasamudayampi so passatī ’’ tiādi .
Na cetaṃ kālantaradassanaṃ sandhāya vuttaṃ .
‘‘ Yo nu kho , āvuso , dukkhaṃ passati , dukkhasamudayampi so passati , dukkhanirodhampi … pe … dukkhanirodhagāminipaṭipadampi so passatī ’’ ti ( saṃ . ni .5.1100) ekasaccadassanasamaṅgino aññasaccadassanasamaṅgibhāvavicāraṇāyaṃ tadatthasādhanatthaṃ āyasmatā gavaṃpatittherena ābhatattā paccekañca saccattayadassanassa yojitattā .
Aññathā purimadiṭṭhassa puna adassanato samudayādidassane dukkhādidassanamayojanīyaṃ
V0.88 siyā .Na hi lokuttaramaggo lokiyamaggo viya katakāribhāvena pavattati samucchedakattā .
Tathā yojane ca sabbaṃ dassanaṃ
M0.89 dassanantaraparanti dassanānuparamo siyā .Evaṃ āgamato yuttito ca nānābhisamayassa asambhavato paccekaṃ maggānaṃ odhiso pahānaṃ natthīti niṭṭhamettha gantabbaṃ .
Odhisokathāvaṇṇanā niṭṭhitā .