7. Sattamavaggo
1. Saṅgahitakathāvaṇṇanā
471-472.
Saṅgahitāti
M0.117V0.118 saṅgahaṇādivasena saddhiṃ gahitā .Te pana yasmā ekavidhatādisāmaññena bandhā viya honti , tasmā āha ‘‘ sambandhā ’’ ti .
Saṅgahitakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Sampayuttakathāvaṇṇanā
473-474.
Anuppavisitabbānuppavisanabhāvo tesaṃ bhede sati yujjeyya , nāññathāti upamābhindanena upameyyassa bhinnataṃ dassento ‘‘ nānattavavatthā … pe … dassetī ’’ ti āha .
Sampayuttakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Cetasikakathāvaṇṇanā
475-477.
Phassikādayoti ettha ādi -saddo vavatthāvācī .
Tena cittuppādadesanāyaṃ dassitappabhedā vedanādayo gayhanti , na taṃsamuṭṭhānā rūpadhammāti āha ‘‘ ekuppādatādivirahitā sahajātatā natthī ’’ ti .
Cetasikakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Dānakathāvaṇṇanā
479. Phaladānabhāvadīpanatthan ti
V0.119 phaladānasabbhāvadīpanatthaṃ .Phaladānaṃ vuttaṃ viya hotīti cittena phaladānaṃ padhānabhāve vuttaṃ viya hotīti attho .
Aññathā dānabhāvoti na sakkā vattuṃ .
Dānabhāvopi hi ‘‘ dānaṃ aniṭṭhaphalan ’’ tiādinā vuttoyevāti .
Tannivāraṇatthan ti phaladānanivāraṇatthaṃ .
Etan ti ‘‘ dānaṃ aniṭṭhaphalan ’’ tiādivacanaṃ .
Bhesajjādivasena ābādhāniṭṭhatā deyyadhammassa aniṭṭhaphalatāpariyāyo daṭṭhabbo .
Kathaṃ
M0.118 tatheva suttaṃ sakavādiparavādivādesu yujjatīti codanāya ‘‘ na pana ekenatthenā ’’ ti vuttaṃ vibhāvetuṃ ‘‘ deyyadhammova dānan ’’ tiādi vuttaṃ .Tattha nivattanapakkheyeva eva-kāro yutto , na sādhanapakkhe dvinnampi dānabhāvassa icchitattā .
Tenāha ‘‘ cetasikovāti attho daṭṭhabbo , deyyadhammovā ’’ ti ca .
Tenevāha ‘‘ dvinnañhi dānānan tiādi .
Saṅkarabhāvamocanatthan ti satipi dānabhāve sabhāvasaṅkaramocanatthaṃ .
Tenāha ‘‘ cetasikassā ’’ tiādi .
Dānakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Paribhogamayapuññakathāvaṇṇanā
485. Tassā laddhiyāti pañcannaṃ viññāṇānaṃ samodhānaṃ hotīti laddhiyā .
Etesan ti vattamānacittaparibhogamayapuññānaṃ .
486. Ayaṃ vādo hīyati paribhogasseva abhāvato .
Cāgacetanāya eva puññabhāvo , na cittavippayuttassa .
Evan ti iminā pakārena , aparibhutte deyyadhamme puññabhāvenāti attho .
Aparibhutte deyyadhamme puññabhāvato eva hi puthujjanakāle dinnaṃ arahā hutvā paribhuñjante tampi puthujjane dānamevāti nicchitaṃ .
Paravādīpaṭikkhepamukhena sakavādaṃ patiṭṭhāpeti paṭhamo atthavikappo , dutiyo pana ujukameva sakavādaṃ patiṭṭhāpetīti ayametesaṃ viseso .
Paribhogamayapuññakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Itodinnakathāvaṇṇanā
488-491.
Teneva
V0.120 cīvarādidānenāti anumodanaṃ vinā dāyakena pavattitacīvarādidānena .Tenāha ‘‘ sayaṃkatena kammunā vināpī ’’ ti .
Iminā kāraṇenāti anumoditattāva tesaṃ tattha bhogā uppajjantīti etena kāraṇena .
Yadi yan tiādi paravādino laddhipatiṭṭhāpanākāradassanaṃ .
Tattha yadi na yāpeyyuṃ , kathaṃ anumodeyyuṃ , cittaṃ pasādeyyuṃ
M0.119 , pītiṃ uppādeyyuṃ , somanassaṃ paṭilabheyyun ti ekacce aññe pete anumodanādīni katvā yāpente disvā anumodanādīni karonti , tasmā te ito dinnena yāpentīti adhippāyo .Itodinnakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Pathavīkammavipākotikathāvaṇṇanā
492. Attavajjehīti phassavajjehi .
Na hi so eva tena sampayutto hoti .
Soti phassameva paccāmasati .
Sāvajjaneti āvajjanasahite , āvajjanaṃ purecārikaṃ katvā eva pavattanaketi attho .
Kammūpanissayabhūtamevāti yena kammunā yathāvuttā phassādayo nibbattitā , tassa kammassa upanissayabhūtameva .
Dukkhassāti āyatiṃ uppajjanakadukkhassa .
‘‘ Mūlataṇhā ’’ ti dassetīti yojanā , tathā ‘‘ upanissayabhūtan ’’ ti etthāpi .
Kammāyūhanassa kāraṇabhūtā purimasiddhā taṇhā kammassa upanissayo , katūpacite kamme bhavādīsu namanavasena pavattā hi vipākassa upanissayo .
493. Okāsakatuppannaṃ akhepetvā parinibbānabhāvo sakasamayavasena codanāya yujjamānatā .
494. Kamme satīti iminā kammassa pathavīādīnaṃ paccayatāmattamāha , na janakattaṃ .
Tenāha ‘‘ taṃsaṃvattanikaṃ nāma hotī ’’ ti .
Pathavīkammavipākotikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Jarāmaraṇaṃvipākotikathāvaṇṇanā
495. Ekārammaṇāti
V0.121 idaṃ anārammaṇatāsādhanavasena sampayogalakkhaṇābhāvassa uddhaṭattā vuttaṃ , na tasseva sampayogalakkhaṇattā . 496. Abyākatānan ti vipākābyākatānaṃ .
Itarattha vattabbameva natthi .
497. Tan ti ‘‘ aparisuddhavaṇṇatā jarāyevā ’’ ti vacanaṃ .
Jarāmaraṇaṃvipākotikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Vipākovipākadhammadhammotikathāvaṇṇanā
501. Vipāko
M0.120 vipākassa paccayo honto aññamaññapaccayo hotīti adhippāyenāha ‘‘ yassa vipākassa vipāko aññamaññapaccayo hotī ’’ ti .‘‘ Tappaccayāpi aññassa vipākassa uppattiṃ sandhāyā ’’ tiādivacanato pana jātijarāmaraṇādīnaṃ upanissayapaccayoti sakkā viññātuṃ .
Purimapaṭiññāyāti ‘‘ vipāko vipākadhammadhammo ’’ ti paṭiññāya .
Imassa codanassāti ‘‘ vipāko ca vipākadhammadhammo cā ’’ tiādinā pavattassa codanassa .
Vipākovipākadhammadhammotikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Sattamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .