Issues
Editor
Settings
Kathāvatthupakaraṇa-anuṭīkā
Kathāvatthupakaraṇa-anuṭīkā

10. Dasamavaggo

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Dasamavaggo

1. Nirodhakathāvaṇṇanā

571-572.
SakasamayeV0.132 ‘‘ purimacittassa nirodhānantaraṃ pacchimacittaṃ uppajjatī ’’ ti icchitaṃ , paravādī pana ‘‘ yasmiṃ khaṇe bhavaṅgacittaṃ , tasmiṃyeva khaṇe kiriyamayacittaṃ uppajjatī ’’ ti vadati .
Evaṃ sati purimapacchimacittānaṃ sahabhāvopi anuññāto hoti .
Tenāha ‘‘ bhaṅgakkhaṇena sahevā ’’ ti .
Tathā ca sati vipākakiriyakkhandhānaṃ viya kiriyavipākakkhandhānaṃ vipākavipākakkhandhānaṃ kiriyakiriyakkhandhānañca vuttanayena sahabhāvo vattabboti imamatthaṃ dassento ‘‘ bhavaṅgacittassā ’’ tiādimāha .
Tattha upapattibhavabhāvena esiyā icchitabbāti upapattesiyā vipākakkhandhā , te ca yebhuyyena bhavaṅgapariyāyakāti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ ‘‘ upapattesiyanti saṅkhaṃ gatassa bhavaṅgacittassā ’’ ti .
Ādipariyosānamattañhi tassa paṭisandhicuticittaṃ , tadārammaṇaṃ bhavaṅgantveva vuccatīti .
Cakkhuviññāṇādīnaṃ kiriyāvemajjheM0.130 patitattā kiriyācatukkhandhaggahaṇena gahaṇaṃ yuttan ti vuttaṃ .
Cakkhuviññāṇādīnan ti hi ādi -saddena na sotaviññāṇādīnaṃyeva gahaṇaṃ , atha kho sampaṭicchanasantīraṇānampīti daṭṭhabbaṃ .
Nirodhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .

3. Pañcaviññāṇasamaṅgissamaggakathāvaṇṇanā

576. Lakkhaṇan ti pañcaviññāṇānaṃ uppannārammaṇatādiavitathekappakāratālakkhaṇaṃ .
Kāmaṃ manoviññāṇaṃ avatthukampi hoti , savatthukatte pana tampi uppannavatthukameva .
Tathā hi pāḷiyaṃ ṭhapanāyaṃ ‘‘ hañci pañcaviññāṇā uppannārammaṇā ’’ tveva vuttaṃ .
Manoviññāṇassapi uppannavatthukatāpariyāyo atthīti ‘‘ pañca viññāṇā ’’ ti avatvā ‘‘ cha viññāṇā uppannavatthukā ’’ ti vutte ‘‘ no ca vata re vattabbe pañcaviññāṇasamaṅgissa atthi maggabhāvanā ’’ ti vattuṃ na sakkāti dassento āha ‘‘ cha viññāṇā … pe … adhippetan ’’ ti .
577.‘‘ AnimittaṃV0.133 suññataṃ appaṇihitan ’’ ti nibbānassa te pariyāyā .
Cakkhuviññāṇassa animittagāhibhāve suññatārammaṇatāpi siyāti vuttaṃ ‘‘ tadeva suññatanti adhippāyo ’’ ti .
Pañcaviññāṇasamaṅgissamaggakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .

5. Pañcaviññāṇāsābhogātikathāvaṇṇanā

584-586.
Sā pana namitvā pavatti .
Ārammaṇappakāraggahaṇan ti ārammaṇassa iṭṭhāniṭṭhappakārassa gahaṇaṃ .
Yena ārammaṇappakāraggahaṇena kusalacittassa alobhādīhi sampayogo akusalacittassa lobhādīhi sampayogo hoti , so ābhogoti dasseti .
Pañcaviññāṇāsābhogātikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .

6. Dvīhisīlehītikathāvaṇṇanā

587-589.
Appavattinirodhan tiM0.131 anuppādanirodhaṃ .
Sīlassa vītikkamoyeva nirodho sīlavītikkamanirodho .
Ninnānaṃ khaṇikanirodhaṃ sallakkhento .
Dvīhisīlehītikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .

7. Sīlaṃacetasikantikathāvaṇṇanā

590-594.
Ṭhitena avinaṭṭhena .
Upacayenāti sīlabhūtena kammūpacayena .
‘‘ Dānaṃ acetasikan ’’ tiV0.134 kathāyaṃ vuttanayenāti yathā ‘‘ na vattabbaṃ cetasiko dhammo dānanti ?
Āmantā .
Dānaṃ aniṭṭhaphalanti … pe … tena hi cetasiko dhammo dānan ’’ ti pāḷi pavattā , evaṃ tadanusārena ‘‘ na vattabbaṃ cetasikaṃ sīlanti ?
Āmantā .
Sīlaṃ aniṭṭhaphalan ’’ tiādinā sīlassa cetasikabhāvasādhakāni suttapadāni ca ānetvā tadatthadassanavasena acetasiko rūpādidhammo āyatiṃ vipākaṃ deti .
Yadi so sīlaṃ bhaveyya , vinā saṃvarasamādānena vinā viratiyā sīlavā nāma siyā .
Yasmā pana samādānacetanā virati saṃvaro sīlaṃ , tasmā ‘‘ sīlaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalan ’’ tiādinā yojanā kātabbāti imamatthaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ vuttanayenā ’’ ti , vuttanayānusārenāti attho .
Yasmā pana pāḷiyaṃ yathā ‘‘ sīlaṃ acetasikan ’’ ti kathā āgatā , tathā ‘‘ dānaṃ acetasikan ’’ ti visuṃ āgatā kathā natthi , tasmā ‘‘ sā pana kathā maggitabbā ’’ ti vuttaṃ .
Sīlaṃacetasikantikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .

9. Samādānahetukathāvaṇṇanā

598-600.
Samādānahetukathāyaṃ ‘‘ phasso detī ’’ ti ārabhitvā yāva kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā sammukhībhāvaṃ āgacchantīti ārāmaropādisuttāharaṇañcāti ettakameva paribhogakathāya sadisanti āha ‘‘ samādāna … pe … daṭṭhabbā ’’ ti .
Samādānahetukathāvaṇṇanā niṭṭhitā .

11. Aviññattidussīlyantikathāvaṇṇanā

603-604.
MahābhūtāniM0.132 upādāya pavatto aññacittakkhaṇepi labbhamāno kusalākusalānubandho aviññattīti ayaṃ vādo ‘‘ cittavippayutto apuññūpacayo ’’ ti iminā saṅgahitotiV0.135 tato aññānubandhāyaṃ ‘‘ āṇattiyā ’’ tiādi vuttanti taṃ dassetuṃ ‘‘ āṇattiyā … pe … adhippāyo ’’ ti vuttaṃ .
Tattha āṇatto yadā āṇattabhāvena vihiṃsādikiriyaṃ sādheti , tadā āṇattiyā pāṇātipātādīsu aṅgabhāvo veditabbo .
Sā panāṇatti pārivāsikabhāvena viññattirahitā nāma hotīti paravādino adhippāyo , taṃ dassetuṃ ‘‘ ekasmiṃ divase ’’ tiādi vuttaṃ .
Aviññattidussīlyantikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Dasamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Dutiyo paṇṇāsako samatto .