7. Accantaniyāmakathāvaṇṇanā
847. Yaṃ ‘‘ ekavāraṃ nimuggo tathā nimuggova hoti , etassa puna bhavato vuṭṭhānaṃ nāma natthī ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ āgataṃ , so pana ācariyavādo , na aṭṭhakathānayoti dassento ‘‘ tāya jātiyā … pe … maññamāno ’’ ti āha .
Tattha tāya jātiyāti yassaṃ jātiyaṃ puggalo kammāvaraṇādiāvaraṇehi samannāgato hoti , tāya jātiyā .
Saṃsārakhāṇukabhāvo vassabhaññādīnaṃ viya makkhaliādīnaṃ viya ca daṭṭhabbo .
So ca ahetukādimicchādassanassa phalabhāveneva veditabbo , na accantaniyāmassa nāma kassaci atthibhāvato .
Yathā hi vimuccantassa koci niyāmo nāma natthi ṭhapetvā maggena bhavaparicchedaṃ , evaṃ avimuccantassapi koci saṃsāraniyāmo nāma
V0.153 natthi .Tādisassa pana micchādassanassa balavabhāve aparimitakappaparicchede cirataraṃ saṃsārappabandho hoti , apāyūpapatti ca yattha saṃsārakhāṇusamaññā .
Yaṃ paneke vadanti ‘‘ attheva accantaṃ saṃsaritā anantattā sattanikāyassā ’’ ti , tampi apuññabahulaṃ sattasantānaṃ sandhāya vuttaṃ siyā .
Na hi mātughātakādīnaṃ tenattabhāvena sammattaniyāmokkamanantarāyabhūto micchattaniyāmo viya sattānaṃ vimuttantarāyakaro saṃsāraniyāmo nāma natthi .
Yāva pana na maggaphalassa upanissayo upalabbhati , tāva saṃsāro aparicchinno .
Yadā ca so upaladdho , tadā so paricchinno evāti daṭṭhabbaṃ .
Yathā niyatasammādassanaṃ , evaṃ niyatamicchādassanenapi savisaye ekaṃsagāhavasena ukkaṃsagatena bhavitabbanti tena samannāgatassa puggalassa sati accantaniyāme kathaṃ tasmiṃ abhinivesavisaye anekaṃsagāho uppajjeyya , abhinivesantaraṃ vā viruddhaṃ yadi uppajjeyya , accantaniyāmo eva na
M0.148 siyāti pāḷiyaṃ vicikicchuppattiniyāmantaruppatticodanā katā .Na hi vicikicchā viya sammattaniyatapuggalānaṃ yathākkamaṃ micchattasammattaniyatapuggalānaṃ sammattamicchattaniyatā dhammā kadācipi uppajjanti , aviruddhaṃ pana niyāmantarameva hotīti ānantarikantaraṃ viya micchādassanantaraṃ samānajātikaṃ na nivattetīti viruddhaṃyeva dassetuṃ pāḷiyaṃ vicikicchā viya sassatucchedadiṭṭhiyo eva uddhaṭā .
Evamettha vicikicchuppattiniyāmantaruppattīnaṃ niyāmantaruppattinivattakabhāvo veditabbo , accantaniyāmo ca nivattissatīti ca viruddhametanti pana ‘‘ vicāretvāva gahetabbā ’’ ti vuttaṃ siyā .
Accantaniyāmakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .