2. Parihānikathā
1. Vādayuttiparihānikathāvaṇṇanā
239. Idaṃ
M0.84V0.82 suttan ti idaṃ lakkhaṇamattaṃ daṭṭhabbaṃ .‘‘ Pañcime , bhikkhave , dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattantī ’’ ti ( a . ni .5.149-150) idampi hi suttaṃ anāgāmiādīnaṃyeva parihāninissayo , na arahato .
Samayavimuttoti aṭṭhasamāpattilābhino sekkhassetaṃ nāmaṃ .
Yathāha –
‘‘ Katamo ca puggalo samayavimutto ?
Idhekacco puggalo kālena kālaṃ samayena samayaṃ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati , paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti .
Ayaṃ vuccati puggalo samayavimutto ’’ ti ( pu . pa .1).
‘‘ Parihānidhammo ’’ ti ca puthujjano ca ekacco ca sekkho adhippeto , na arahāti .
Tasmāti yasmā yathādassitāni suttāni anāgāmiādīnaṃ parihāniladdhiyā nissayo , na arahato , tasmā .
Taṃ nissāya taṃ apekkhitvā yasmā ‘‘ arahatopī ’’ ti ettha arahatopi parihāni , ko pana vādo anāgāmiādīnanti ayamattho labbhati , tasmā pi-saddasampiṇḍitamatthaṃ dassento ‘‘ arahatopi … pe … yojetabban ’’ ti āha .
Yasmā vā kāmañcettha dutiyasuttaṃ sekkhavasena āgataṃ , paṭhamatatiyasuttāni pana asekkhavasenapi āgatānīti tesaṃ laddhi , tasmā ‘‘ arahatopī ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ .
Tenāha ‘‘ idaṃ suttaṃ arahato ’’ tiādi .
Tatiyasmin ti ‘‘ sabbesaññeva arahantānaṃ parihānī ’’ ti etasmiṃ pañhe .
So hi ‘‘ sabbeva arahanto ’’ tiādinā
V0.83 āgatesu tatiyo pañho .Tesan ti mudindriyānaṃ .
Tatiyasmimpīti pi -saddo vuttatthasamuccayo .
Tena paṭhamapañhaṃ samuccinoti ‘‘ tatthapi tikkhindriyā adhippetā ’’ ti .
Soyeva na parihāyatīti sotāpannoyeva sotāpannabhāvato na parihāyatīti attho .
Na cettha sakadāgāmibhāvāpattiyā sotāpannabhāvāpagamo parihāni hoti visesādhigamabhāvato .
Pattavisesato
M0.85 hi parihānīti .Itareti sakadāgāmiādikā .
Uparimaggatthāyāti uparimaggattayapaṭilābhatthāya ‘‘ niyato ’’ ti vuttamatthaṃ aggahetvā .
Vādayuttiparihānikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Ariyapuggalasaṃsandanaparihānikathāvaṇṇanā
241. Tatoti arahattato .
Tatthāti dassanamaggaphale .
Vāyāmenāti vipassanussāhanena .
Tadanantaran ti sotāpattiphalānantaraṃ .
Paṭhamaṃ dassanamaggaphalānantaraṃ arahattaṃ pāpuṇāti , tato parihīno puna vāyamanto tadanantaraṃ na arahattaṃ pāpuṇātīti kā ettha yuttīti adhippāyo .
Paravādī nāma yuttampi vadati ayuttampīti kiṃ tassa vāde yuttigavesanāyāti pana daṭṭhabbaṃ .
Aparihānasabhāvo bhāvanāmaggo ariyamaggattā dassanādassanamaggo viya .
Na cettha asiddhatāsaṅkā lokuttaramaggassa parassapi ariyamaggabhāvassa siddhattā , nāpi lokiyamaggena anekantikatā ariyasaddena visesitattā .
Tathā na viruddhatā dutiyamaggādīnaṃ bhāvanāmaggabhāvassa oḷārikakilesappahānādīnañca parassapi āgamato siddhattā .
Ariyapuggalasaṃsandanaparihānikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Suttasādhanaparihānikathāvaṇṇanā
265. Puggalapaññattiaṭṭhakathāyaṃ
V0.84 ‘‘ patti , phusanā ’’ ti ca paccakkhato adhigamo adhippetoti vuttaṃ ‘‘ pattabbaṃ vadatīti āha phusanārahan ’’ ti . 267. Katasanniṭṭhānassāti imasmiṃ sattāhe māse utumhi antovasse vā aññaṃ ārādhessāmīti katanicchayassa .
Suttasādhanaparihānikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Parihānikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .