22. Bāvīsatimavaggo
2. Kusalacittakathāvaṇṇanā
894-895.
Purimajavanakkhaṇeti parinibbānacittato anantarātītapurimajavanavārakkhaṇe .
Kusalacittakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Āneñjakathāvaṇṇanā
896. Hetusarūpārammaṇasampayuttadhammārammaṇādito
M0.154V0.160 bhavaṅgasadisattā cuticittaṃ ‘‘ bhavaṅgacittan ’’ ti āha .Āneñjakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
5-7.Tissopikathāvaṇṇanā
898-900.
Arahattappattipi gabbheyeva atthīti maññati .
Sattavassikā hi sopākasāmaṇerādayo arahattaṃ pattā .
Sattavassikopi gabbho atthīti paravādino adhippāyo .
Ākāsena gacchanto viya supinaṃ ākāsasupinaṃ .
Taṃ abhiññānibbattaṃ maññatīti nidassanaṃ katvā dassento āha ‘‘ ākāsagamanādiabhiññā viyā ’’ ti .
Heṭṭhimānaṃ catunnaṃ vā maggānaṃ adhigamena dhammābhisamayo aggaphalādhigamena arahattappatti ca supine atthīti maññatīti yojanā .
Tissopikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Āsevanapaccayakathāvaṇṇanā
903-905.
Bījaṃ catumadhurabhāvaṃ na gaṇhātīti idaṃ sakasamayavasena vuttaṃ , parasamaye pana rūpadhammāpi arūpadhammehi samānakkhaṇā eva icchitā .
Tenevāha ‘‘ sabbe dhammā khaṇikā ’’ ti .
Khaṇikattepi vā acetanesupi anindriyabaddharūpesu bhāvanāviseso labbhati , kimaṅgaṃ pana sacetanesūti dassetuṃ ‘‘ yathā bījaṃ catumadhurabhāvaṃ na gaṇhātī ’’ ti nidassananti daṭṭhabbaṃ .
Āsevento nāma koci dhammo natthi ittaratāya anavaṭṭhānatoti adhippāyo .
Ittarakhaṇatāya eva pana āsevanaṃ labbhati .
Kusalādibhāvena hi attasadisassa payogena karaṇīyassa
V0.161 punappunaṃ karaṇappavattanaṃ attasadisatāpādanaṃ vāsanaṃ vā āsevanaṃ pure paricitagantho viya pacchimassāti .Āsevanapaccayakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Khaṇikakathāvaṇṇanā
906-907.
Pathaviyādirūpesūti
M0.155 anekakalāpasamudāyabhūtesu sasambhārapathavīādirūpesu .Tattha hi kesuci purimuppannesu ṭhitesu kesañci tadaññesaṃ uppādo , tato purimantaruppannānaṃ kesañci nirodho hoti ekekakalāparūpesu samānuppādanirodhattā tesaṃ .
Evaṃ patiṭṭhānan ti evaṃ vuttappakārena asamānuppādanirodhena pabandhena patiṭṭhānapavattīti attho .
Sā panāyaṃ yathāvuttā pavatti kasmā rūpasantatiyā evāti āha ‘‘ na hi rūpānan ’’ tiādi .
Tassattho – yadi sabbe saṅkhatadhammā samānakkhaṇā , tathā sati arūpasantatiyā viya rūpasantatiyāpi anantarādipaccayena vidhinā pavatti siyā , na cetaṃ atthi .
Yadi siyā , cittakkhaṇe cittakkhaṇe pathavīādīnaṃ uppādanirodhehi bhavitabbanti .
Khaṇikakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Bāvīsatimavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .