10. Saṃvarakathāvaṇṇanā
379. Āṭānāṭiyasutte
M0.111 ‘‘ santi , bhikkhave , yakkhā yebhuyyena pāṇātipātā appaṭiviratā ’’ ti ( dī . ni .3.276,286) āgatattā cātumahārājikānaṃ saṃvarāsaṃvarasabbhāvo avivādasiddho .Yattha pana vivādo , tameva dassentena tāvatiṃsādayo gahitāti imamatthaṃ dassetuṃ ‘‘ cātumahārājikānan ’’ ti vuttaṃ .
Evaṃ satīti yadi tāvatiṃsesu saṃvarāsaṃvaro natthi , evaṃ sante .
Surāpānan ti etthāpi ‘‘ suyyatī ’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ .
Kathaṃ suyyatīti ?
Vuttañhetaṃ kumbhajātake –
‘‘ Yaṃ ve pivitvā pubbadevā pamattā ,
Tidivā cutā sassatiyā samāyā ;
Taṃ tādisaṃ majjamimaṃ niratthaṃ ,
Jānaṃ mahārāja kathaṃ piveyyā ’’ ti .( jā .1.16.58);
Tattha pubbadevā nāma asurā .
Te hi tāvatiṃsānaṃ uppattito pubbadevāti paññāyiṃsu .
Pamattāti surāpānena pamādaṃ āpannā .
Tidivāti manussacātumahārājikaloke upādāya tatiyalokabhūtā devaṭṭhānā , nāmameva vā etaṃ tassa devaṭṭhānassa .
Sassatiyāti kevalaṃ dīghāyukataṃ
V0.111 sandhāya vadati .Samāyā saha attano asuramāyāya , asuramantehi saddhiṃ cutāti attho .
Aṭṭhakathāyañca vuttaṃ ‘‘ āgantukadevaputtā āgatāti nevāsikā gandhapānaṃ sajjayiṃsu .
Sakko sakaparisāya saññamadāsī ’’ ti .
Tenāha ‘‘ tesaṃ surāpānaṃ asaṃvaro na hotīti vattabbaṃ hotī ’’ ti .
Ettha ca tāvatiṃsānaṃ pātubhāvato paṭṭhāya surāpānampi tattha nāhosi , pageva pāṇātipātādayoti viramitabbābhāvato eva tāvatiṃsato paṭṭhāya upari devalokesu samādānasampattavirativasena puretabbā saṃvarā na santi , lokuttarā pana santiyeva .
Tathā tehi pahātabbā asaṃvarā .
Na hi appahīnānusayānaṃ maggavajjhā kilesā na santīti .
Saṃvarakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .