6. Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ

1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ

ImeT2.514P4.175M0.227 kho panāyasmanto cattāro pāṭidesanīyā

Dhammā uddesaṃ āgacchanti .

552. TenaV0.231 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Tena kho pana samayena aññatarā bhikkhunī sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā paṭikkamanakāle aññataraṃ bhikkhuṃ passitvā etadavoca –

‘‘ handāyya , bhikkhaṃ paṭiggaṇhā ’’ ti .

‘‘ Suṭṭhu , bhaginī ’’ ti sabbeva aggahesi .

Sā upakaṭṭhe kāle nāsakkhi piṇḍāya carituṃ , chinnabhattā ahosi .

Atha kho sā bhikkhunī dutiyampi divasaṃ … pe … tatiyampi divasaṃ sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā paṭikkamanakāle taṃ bhikkhuṃ passitvā etadavoca –

‘‘ handāyya , bhikkhaṃ paṭiggaṇhā ’’ ti .

‘‘ Suṭṭhu , bhaginī ’’ ti sabbeva aggahesi .

Sā upakaṭṭhe kāle nāsakkhi piṇḍāya carituṃ , chinnabhattā ahosi .

Atha kho sā bhikkhunī catutthe divase rathikāya pavedhentī gacchati .

Seṭṭhi gahapati rathena paṭipathaṃ āgacchanto taṃ bhikkhuniṃ etadavoca –

‘‘ apehāyye ’’ ti .

Sā vokkamantī tattheva paripati .

Seṭṭhi gahapati taṃ bhikkhuniṃ khamāpesi –

‘‘ khamāhāyye , mayāsi pātitā ’’ ti .

‘‘ Nāhaṃ , gahapati , tayā pātitā .

Apica , ahameva dubbalā ’’ ti .

‘‘ Kissa pana tvaṃ , ayye , dubbalā ’’ ti ?

Atha kho sāT2.515 bhikkhunī seṭṭhissa gahapatissa etamatthaṃ ārocesi .

Seṭṭhi gahapati taṃ bhikkhuniṃ gharaṃ netvā bhojetvā ujjhāyati khiyyati vipāceti –

‘‘ kathañhi nāma bhadantā bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahessanti !

Kicchalābho mātugāmo ’’ ti !

AssosuṃV0.232 kho bhikkhū tassa seṭṭhissa gahapatissa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa .

Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –

‘‘ kathañhi nāma bhikkhu bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahessatī ’’ tiM0.228 … pe … saccaṃ kira tvaṃ , bhikkhu , bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahesītiP4.176 ?

‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .

‘‘ Ñātikā te , bhikkhu , aññātikā ’’ ti ?

‘‘ Aññātikā , bhagavā ’’ ti .

‘‘ Aññātako , moghapurisa , aññātikāya na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā .

Kathañhi nāma tvaṃ , moghapurisa , aññātikāya bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahessasi !

Netaṃ , moghapurisa , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

553.‘‘ Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā , paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā –

‘ gārayhaṃ , āvuso , dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ , taṃ paṭidesemī ’’’ ti .

554. Yo panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .

Aññātikā nāma mātito vāT2.516 .

Pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā .

Bhikkhunī nāma ubhatosaṅghe upasampannā .

Antaragharaṃ nāma rathikā byūhaṃ siṅghāṭakaṃ gharaṃ .

Khādanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma .

Bhojanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – odano , kummāso , sattu , maccho , maṃsaṃ .

‘‘ Khādissāmi bhuñjissāmī ’’ ti paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa .

555. Aññātikāya aññātikasaññī antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃV0.233 vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

Aññātikāya vematiko antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

AññātikāyaM0.229 ñātikasaññī antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa .

Ekatoupasampannāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā –

‘‘ khādissāmi bhuñjissāmī ’’ ti paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa .

Ñātikāya aññātikasaññī , āpatti dukkaṭassa .

Ñātikāya vematiko , āpatti dukkaṭassa .

ÑātikāyaT2.517 ñātikasaññī , anāpatti .

556. Anāpatti ñātikāya , dāpeti na deti , upanikkhipitvā deti antarārāme , bhikkhunupassaye , titthiyaseyyāya , paṭikkamaneP4.177 , gāmato nīharitvā deti , yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ‘‘ sati paccaye paribhuñjā ’’ ti deti , sikkhamānāya , sāmaṇeriyā , ummattakassa , ādikammikassāti .

Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ .

2. Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ

557. TenaT2.518 samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .

Tena kho pana samayena bhikkhū kulesu nimantitā bhuñjanti .

Chabbaggiyā bhikkhuniyo chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ vosāsantiyo ṭhitā honti –

‘‘ idha sūpaṃ detha , idha odanaṃ dethā ’’ ti .

Chabbaggiyā bhikkhū yāvadatthaṃ bhuñjanti .

Aññe bhikkhū na cittarūpaṃ bhuñjanti .

Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –

‘‘ kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuniyo vosāsantiyo na nivāressantī ’’ ti … pe … saccaṃ kira tumhe , bhikkhave , bhikkhuniyo vosāsantiyo na nivārethāti ?

‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .

Vigarahi buddho bhagavā … pe … kathañhi nāma tumhe , moghapurisā , bhikkhuniyo vosāsantiyo na nivāressathaV0.234 !

Netaṃ , moghapurisā , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

558.‘‘ BhikkhūM0.230 paneva kulesu nimantitā bhuñjanti , tatra ce sā [ tatra ce ( syā .)] bhikkhunī vosāsamānarūpā ṭhitā hoti –

‘ idha sūpaṃ detha , idha odanaṃ dethā ’ ti , tehi bhikkhūhi sā bhikkhunī apasādetabbā –

‘ apasakka tāva , bhagini , yāva bhikkhū bhuñjantī ’ ti .

Ekassa cepi [ ekassapi ce ( sī . syā .)] bhikkhuno na paṭibhāseyya taṃ bhikkhuniṃ apasādetuṃ –

‘ apasakka tāva , bhagini , yāva bhikkhū bhuñjantī ’ ti paṭidesetabbaṃT2.519 tehi bhikkhūhi –

‘ gārayhaṃ , āvuso , dhammaṃ āpajjimhā asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ , taṃ paṭidesemā ’’’ ti .

559. Bhikkhū paneva kulesu nimantitā bhuñjantīti kulaṃ nāma cattāri kulāni – khattiyakulaṃ , brāhmaṇakulaṃ , vessakulaṃ , suddakulaṃ .

Nimantitā bhuñjantīti pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena bhojanena nimantitā bhuñjanti .

Bhikkhunī nāma ubhatosaṅghe upasampannā .

VosāsantīP4.178 nāma yathāmittatā yathāsandiṭṭhatā yathāsambhattatā yathāsamānupajjhāyakatā yathāsamānācariyakatā –

‘‘ idha sūpaṃ detha , idha odanaṃ dethā ’’ ti .

Esā vosāsantī nāma .

Tehi bhikkhūhīti bhuñjamānehi bhikkhūhi .

Sā bhikkhunīti yā sā vosāsantī bhikkhunī .

Tehi bhikkhūhi sā bhikkhunī apasādetabbā –

‘‘ apasakka tāva , bhagini , yāva bhikkhū bhuñjantī ’’ ti .

Ekassa cepi [ ekassapi ce ( sī . syā .)] bhikkhuno anapasādito [ anapasādite ( sī . syā .)]–

‘‘ khādissāmi bhuñjissāmī ’’ ti paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa .

560. Upasampannāya upasampannasaññī vosāsantiyā na nivāreti , āpatti pāṭidesanīyassaV0.235 .

Upasampannāya vematiko vosāsantiyā na nivāreti , āpatti pāṭidesanīyassa .

Upasampannāya anupasampannasaññī vosāsantiyā na nivāreti , āpatti pāṭidesanīyassa .

EkatoupasampannāyaM0.231 vosāsantiyā na nivāreti , āpatti dukkaṭassa .

Anupasampannāya upasampannasaññī , āpatti dukkaṭassa .

AnupasampannāyaT2.520 vematiko , āpatti dukkaṭassa .

Anupasampannāya anupasampannasaññī , anāpatti .

561. Anāpatti attano bhattaṃ dāpeti na deti , aññesaṃ bhattaṃ deti na dāpeti , yaṃ na dinnaṃ taṃ dāpeti , yattha na dinnaṃ tattha dāpeti , sabbesaṃ samakaṃ dāpeti , sikkhamānā vosāsati , sāmaṇerī vosāsati , pañca bhojanāni ṭhapetvā sabbattha , anāpatti , ummattakassa , ādikammikassāti .

Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ .

3. Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ

562. TenaT2.521 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ aññataraṃ kulaṃ ubhatopasannaṃ hoti .

Saddhāya vaḍḍhati , bhogena hāyati , yaṃ tasmiṃ kule uppajjati purebhattaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā taṃ sabbaṃ bhikkhūnaṃ vissajjetvā appekadā anasitā acchanti .

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –

‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā paṭiggahessanti !

Ime imesaṃ datvā appekadā anasitā acchantī ’’ ti !!

Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāneP4.179 etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ anujānāmi , bhikkhave , yaṃ kulaṃ saddhāya vaḍḍhati , bhogena hāyati evarūpassa kulassa ñattidutiyena kammena sekkhasammutiṃ dātuṃ .

Evañca pana , bhikkhave , dātabbā .

Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –

563.‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .

Itthannāmaṃ kulaṃ saddhāya vaḍḍhati , bhogena hāyati .

Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmassa kulassa sekkhasammutiṃ dadeyya .

Esā ñatti .

‘‘ SuṇātuM0.232V0.236 me , bhante , saṅgho .

Itthannāmaṃ kulaṃ saddhāya vaḍḍhati , bhogenaT2.522 hāyati .

Saṅgho itthannāmassa kulassa sekkhasammutiṃ deti .

Yassāyasmato khamati itthannāmassa kulassa sekkhasammutiyā dānaṃ , so tuṇhassa ;

yassa nakkhamati , so bhāseyya .

‘‘ Dinnā saṅghena itthannāmassa kulassa sekkhasammuti .

Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .

Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

‘‘ Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulāni , yo pana bhikkhu tathārūpesu sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā , paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā –

‘ gārayhaṃ , āvuso , dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ taṃ paṭidesemī ’’’ ti .

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti .

564. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ ussavo hoti .

Manussā bhikkhū nimantetvā bhojenti .

Tampi kho kulaṃ bhikkhū nimantesi .

Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti –

‘‘ paṭikkhittaṃ bhagavatā sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjitun ’’ ti .

Te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –

‘‘ kiṃ nu kho nāma amhākaṃ jīvitena yaṃ ayyā amhākaṃ na paṭiggaṇhantī ’’ ti !

Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ anujānāmi , bhikkhave , nimantitena sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃT2.523 vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjituṃ .

Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

‘‘ Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulāni , yo pana bhikkhu tathārūpesu sekkhasammatesu kulesu pubbe animantitoP4.180 khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyyaV0.237 vā bhuñjeyya vāM0.233 , paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā –

‘ gārayhaṃ , āvuso , dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ , taṃ paṭidesemī ’’’ ti .

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti .

565. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tassa kulassa kulūpako hoti .

Atha kho so bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .

Tena kho pana samayena so bhikkhu gilāno hoti .

Atha kho te manussā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ –

‘‘ bhuñjatha , bhante ’’ ti .

Atha kho so bhikkhu –

‘‘ bhagavatā paṭikkhittaṃ animantitena sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjitun ’’ ti kukkuccāyanto na paṭiggahesi ;

nāsakkhi piṇḍāya carituṃ ;

chinnabhatto ahosi .

Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .

Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ anujānāmi , bhikkhave , gilānena bhikkhunā sekkhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃT2.524 bhuñjituṃ .

Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

566.‘‘ Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulāni , yo pana bhikkhu tathārūpesu sekkhasammatesu kulesu pubbe animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā , paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā –

‘ gārayhaṃ , āvuso , dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ , taṃ paṭidesemī ’’ ti .

567. Yāni kho pana tāni sekkhasammatāni kulānīti sekkhasammataṃ nāma kulaṃ yaṃ kulaṃ saddhāya vaḍḍhati , bhogena hāyati .

Evarūpassa kulassa ñattidutiyena kammena sekkhasammuti dinnā hoti .

Yo panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .

Tathārūpesu sekkhasammatesu kulesūti evarūpesu sekkhasammatesu kulesu .

AnimantitoM0.234V0.238 nāma ajjatanāya vā svātanāya vā animantito , gharūpacāraṃ okkamante nimanteti , eso animantito nāma .

NimantitoP4.181 nāma ajjatanāya vā svātanāya vā nimantito , gharūpacāraṃ anokkamante nimanteti , eso nimantito nāma .

Agilāno nāma sakkoti piṇḍāya carituṃ .

Gilāno nāma na sakkoti piṇḍāya carituṃ .

Khādanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma .

Bhojanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – odano , kummāso , sattu , maccho , maṃsaṃ .

Animantito agilāno ‘‘ khādissāmi bhuñjissāmī ’’ ti paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassaT2.525 .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa .

568. Sekkhasammate sekkhasammatasaññī animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃva sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

Sekkhasammate vematiko … pe … sekkhasammate asekkhasammatasaññī animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa .

Asekkhasammate sekkhasammatasaññī , āpatti dukkaṭassa .

Asekkhasammate vematiko , āpatti dukkaṭassa .

Asekkhasammate asekkhasammatasaññī , anāpatti .

569. Anāpatti nimantitassa , gilānassa , nimantitassa vā gilānassa vā sesakaṃ bhuñjatiV0.239 , aññesaṃ bhikkhā tattha paññattā hoti , gharato nīharitvā denti , niccabhatte , salākabhatte , pakkhike , uposathike , pāṭipadike , yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ –

‘‘ sati paccaye paribhuñjā ’’ ti deti , ummattakassa , ādikammikassāti .

Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ .

4. Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ

570. TenaT2.526M0.235 samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme .

Tena kho pana samayena sākiyadāsakā avaruddhā honti .

Sākiyāniyo icchanti āraññakesu senāsanesu bhattaṃ kātuṃ .

Assosuṃ kho sākiyadāsakā –

‘‘ sākiyāniyo kira āraññakesu senāsanesu bhattaṃ kattukāmā ’’ ti .

Te magge pariyuṭṭhiṃsu .

SākiyāniyoP4.182 paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya āraññakaṃ senāsanaṃ agamaṃsu .

Sākiyadāsakā nikkhamitvā sākiyāniyo acchindiṃsu ca dūsesuñca .

Sākiyā nikkhamitvā te core sabhaṇḍe [ saha bhaṇḍena ( ka .)] gahetvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –

‘‘ kathañhi nāma bhadantā ārāme core paṭivasante nārocessantī ’’ ti !

Assosuṃ kho bhikkhū sākiyānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ tena hi , bhikkhave , bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññapessāmi dasa atthavase paṭicca – saṅghasuṭṭhutāya … pe … evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

‘‘ Yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni , yo pana bhikkhu tathārūpesu senāsanesu [ senāsanesu viharanto ( sī . syā .)] pubbe appaṭisaṃviditaṃ khādanīyaṃT2.527 vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā , paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā –

‘ gārayhaṃ , āvuso , dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ taṃ paṭidesemī ’’’ ti .

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti .

571. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu āraññakesu senāsanesu gilāno hotiV0.240 .

Manussā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ādāya āraññakaṃ senāsanaṃ agamaṃsu .

Atha kho te manussā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ –

‘‘ bhuñjatha , bhante ’’ ti .

Atha kho so bhikkhu –

‘‘ bhagavatā paṭikkhittaṃ āraññakesu senāsanesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthāM0.236 paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjitun ’’ ti kukkuccāyanto na paṭiggahesi , nāsakkhi piṇḍāya carituṃ [ pavisituṃ ( ka .)], chinnabhatto ahosi .

Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .

Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ anujānāmi , bhikkhave , gilānena bhikkhunā āraññakesu senāsanesu pubbe appaṭisaṃviditaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjituṃ .

Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

572.‘‘ Yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni , yo pana bhikkhu tathārūpesu senāsanesuP4.183 pubbe appaṭisaṃviditaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā agilāno khādeyya vā bhuñjeyya vā , paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā –

‘ gārayhaṃ , āvuso , dhammaṃT2.528 āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ , taṃ paṭidesemī ’’’ ti .

573. Yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanānīti āraññakaṃ nāma senāsanaṃ pañcadhanusatikaṃ pacchimaṃ .

Sāsaṅkaṃ nāma ārāme ārāmūpacāre corānaṃ niviṭṭhokāso dissati , bhuttokāso dissati , ṭhitokāso dissati , nisinnokāso dissati , nipannokāso dissati .

Sappaṭibhayaṃ nāma ārāme ārāmūpacāre corehi manussā hatā dissanti , viluttā dissanti , ākoṭitā dissanti .

Yo panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .

Tathārūpesu senāsanesūti evarūpesu senāsanesu .

AppaṭisaṃviditaṃV0.241 nāma pañcannaṃ paṭisaṃviditaṃ , etaṃ appaṭisaṃviditaṃ nāma .

Ārāmaṃ ārāmūpacāraṃ ṭhapetvā paṭisaṃviditaṃ , etaṃ [ etampi ( sī .)] appaṭisaṃviditaṃ nāma .

PaṭisaṃviditaṃM0.237 nāma yo koci itthī vā puriso vā ārāmaṃ ārāmūpacāraṃ āgantvā āroceti –

‘‘ itthannāmassa , bhante , khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āharissantī ’’ ti .

Sace sāsaṅkaṃ hoti , sāsaṅkanti ācikkhitabbaṃ ;

sace sappaṭibhayaṃ hoti , sappaṭibhayanti ācikkhitabbaṃ ;

sace –

‘‘ hotu , bhante , āhariyissatī ’’ ti bhaṇati , corā vattabbā –

‘‘ manussā idhūpacaranti apasakkathā ’’ ti .

Yāguyā paṭisaṃvidite tassā parivāro āhariyyati , etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma .

Bhattena paṭisaṃvidite tassa parivāro āhariyyati , etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāmaT2.529 .

Khādanīyena paṭisaṃvidite tassa parivāro āhariyyati , etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma .

Kulena paṭisaṃvidite yo tasmiṃ kule manusso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āharati , etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma .

Gāmena paṭisaṃvidite yo tasmiṃ gāme manusso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āharati , etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma .

Pūgena paṭisaṃvidite yo tasmiṃ pūge manusso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āharati , etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma .

Khādanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma .

Bhojanīyaṃ nāma pañca bhojanāni – odano , kummāso , sattu , maccho , maṃsaṃ .

Ajjhārāmo nāma parikkhittassa ārāmassa antoārāmo .

Aparikkhittassa upacāro .

Agilāno nāma sakkoti piṇḍāya carituṃ [ gantuṃ ( ka .)].

Gilāno nāma na sakkoti piṇḍāya carituṃ [ gantuṃ ( ka .)].

AppaṭisaṃviditaṃP4.184 agilāno ‘‘ khādissāmi bhuñjissāmī ’’ ti paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa .

574. Appaṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthāV0.242 paṭiggahetvā agilāno khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

Appaṭisaṃvidite vematiko khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃM0.238 vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā agilānoT2.530 khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

Appaṭisaṃvidite paṭisaṃviditasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā agilāno khādati vā bhuñjati vā , āpatti pāṭidesanīyassa .

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .

Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa .

Paṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññī , āpatti dukkaṭassa .

Paṭisaṃvidite vematiko , āpatti dukkaṭassa .

Paṭisaṃvidite paṭisaṃviditasaññī , anāpatti .

575. Anāpatti paṭisaṃvidite , gilānassa , paṭisaṃvidite vā gilānassa vā sesakaṃ bhuñjati , bahārāme paṭiggahetvā antoārāme bhuñjati , tattha jātakaṃ mūlaṃ vā tacaṃ vā pattaṃ vā pupphaṃ vā phalaṃ vā bhuñjati , yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ sati paccaye paribhuñjati , ummattakassa , ādikammikassāti .

Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ .

Uddiṭṭhā kho , āyasmanto , cattāro pāṭidesanīyā dhammā .

Tatthāyasmante pucchāmi –

‘‘ kaccittha parisuddhā ’’?

Dutiyampi pucchāmi –

‘‘ kaccittha parisuddhā ’’?

Tatiyampi pucchāmi –

‘‘ kaccittha parisuddhā ’’?

Parisuddhetthāyasmanto , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmīti .

Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ .

Issues

Select Version

Pācittiyapāḷi

Pācittiyapāḷi