1. Antepurasikkhāpadaṃ

494. TenaT2.481V0.209 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uyyānapālaṃ āṇāpesi –

‘‘ gaccha , bhaṇe , uyyānaṃ sodhehi .

Uyyānaṃ gamissāmā ’’ ti .

‘‘ Evaṃ , devā ’’ ti kho so uyyānapālo rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā uyyānaṃ sodhento addasa bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ .

Disvāna yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca –

‘‘ suddhaṃ , deva , uyyānaṃ .

Apica , bhagavā tattha nisinno ’’ ti .

‘‘ Hotu , bhaṇe !

Mayaṃ bhagavantaṃ payirupāsissāmā ’’ ti .

Atha kho rājā pasenadi kosalo uyyānaṃ gantvā yena bhagavā tenupasaṅkami .

Tena kho pana samayena aññataro upāsako bhagavantaṃ payirupāsanto nisinno hoti .

Addasā kho rājā pasenadi kosalo taṃ upāsakaṃ bhagavantaṃ payirupāsantaṃ nisinnaṃ .

Disvāna bhīto aṭṭhāsi .

Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi –

‘‘ nārahatāyaṃ puriso pāpo hotuṃM0.206 , yathā bhagavantaṃ payirupāsatī ’’ ti .

Yena bhagavā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .

Atha kho so upāsako bhagavato gāravena rājānaṃP4.158 pasenadiṃ kosalaṃ neva abhivādesi na paccuṭṭhāsi .

Atha kho rājā pasenadiT2.482 kosalo anattamano ahosi –

‘‘ kathañhi nāmāyaṃ puriso mayi āgate neva abhivādessati na paccuṭṭhessatī ’’ ti !

Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ anattamanaṃ viditvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca –

‘‘ eso kho , mahārāja , upāsako bahussuto āgatāgamo kāmesu vītarāgo ’’ ti .

Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi –

‘‘ nārahatāyaṃ upāsako orako hotuṃ , bhagavāpi imassa vaṇṇaṃ bhāsatī ’’ ti .

Taṃ upāsakaṃ etadavoca –

‘‘ vadeyyāsi , upāsaka , yena attho ’’ ti .

‘‘ Suṭṭhu , devā ’’ ti .

Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .

Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .

495. TenaV0.210 kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uparipāsādavaragato hoti .

Addasā kho rājā pasenadi kosalo taṃ upāsakaṃ rathikāya [ rathiyāya ( itipi )] chattapāṇiṃ gacchantaṃ .

Disvāna pakkosāpetvā etadavoca –

‘‘ tvaṃ kira , upāsaka , bahussuto āgatāgamo .

Sādhu , upāsaka , amhākaṃ itthāgāraṃ dhammaṃ vācehī ’’ ti .

‘‘ Yamahaṃ [ yampāhaṃ ( sī .)], deva , jānāmi ayyānaṃ vāhasā , ayyāva devassa itthāgāraṃ dhammaṃ vācessantī ’’ ti .

Atha kho rājā pasenadi kosalo –

‘‘ saccaṃ kho upāsako āhā ’’ ti yena bhagavā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvāT2.483 ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca –

‘‘ sādhu , bhante , bhagavā ekaṃ bhikkhuṃ āṇāpetu yo amhākaṃ itthāgāraṃ dhammaṃ vācessatī ’’ ti .

Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ dhammiyā kathāya sandassesi … pe … padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .

Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –

‘‘ tenahānanda , rañño itthāgāraṃ dhammaṃ vācehī ’’ ti .

‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavatoM0.207 paṭissutvā kālena kālaṃ pavisitvā rañño itthāgāraṃ dhammaṃ vāceti .

Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena rañño pasenadissa kosalassa nivesanaṃ tenupasaṅkami .

496. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ sayanagato hoti .

Addasā kho mallikā devī āyasmantaṃ ānandaṃ dūratova āgacchantaṃ .

Disvāna sahasā vuṭṭhāsi ;

pītakamaṭṭhaṃP4.159 dussaṃ pabhassittha .

Atha kho āyasmā ānando tatova paṭinivattitvā ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .

Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –

‘‘ kathañhi nāma āyasmā ānando pubbe appaṭisaṃvidito rañño antepuraṃ pavisissatī ’’ ti … pe … saccaṃT2.484 kira tvaṃ , ānanda , pubbe appaṭisaṃvidito rañño antepuraṃ pavisasīti ?

‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .

Vigarahi buddho bhagavā … pe … kathañhi nāma tvaṃ , ānanda , pubbe appaṭisaṃvidito rañño antepuraṃ pavisissasi !

Netaṃ , ānanda , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

497.[ a . ni .10.45]‘‘ Dasayime , bhikkhave , ādīnavā rājantepurappavesane .

Katame dasa ?

Idha , bhikkhave , rājā mahesiyā saddhiṃ nisinno hoti , tattha bhikkhu pavisati .

Mahesī vā bhikkhuṃ disvā sitaṃ pātukaroti .

Bhikkhu vā mahesiṃ disvā sitaṃ pātukaroti .

Tattha rañño evaṃ hoti –

‘‘ addhā imesaṃ kataṃ vā karissanti vā ’’ ti .

Ayaṃ , bhikkhave , paṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane .

‘‘ PunaV0.211 caparaṃ , bhikkhave , rājā bahukicco bahukaraṇīyo .

Aññataraṃ itthiṃ gantvā nassarati .

Sā tena gabbhaṃ gaṇhi .

Tattha rañño evaṃ hoti –

‘‘ na kho idha añño koci pavisati aññatra pabbajitena .