4. Kāṇamātusikkhāpadaṃ
230. Tena
T2.322 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tena kho pana samayena
P4.79 kāṇamātā upāsikā saddhā hoti pasannā .Kāṇā gāmake aññatarassa purisassa dinnā hoti .
Atha kho kāṇā mātugharaṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena .
Atha kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi –
‘‘ āgacchatu kāṇā , icchāmi kāṇāya āgatan ’’ ti .
Atha kho kāṇamātā upāsikā ‘‘ kismiṃ viya rittahatthaṃ gantun ’’ ti pūvaṃ [ pūpaṃ ( ṇvādimoggallāne )] paci .
Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi .
Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi .
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi pūvaṃ dāpesi .
Sopi nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi pūvaṃ
M0.107 dāpesi .Yathāpaṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi .
Dutiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi –
‘‘ āgacchatu kāṇā , icchāmi kāṇāya āgatan ’’ ti .
Dutiyampi kho kāṇamātā upāsikā ‘‘ kismiṃ viya rittahattaṃ gantun ’’ ti pūvaṃ paci .
Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi .
Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi .
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi pūvaṃ
T2.323 dāpesi .Sopi nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi pūvaṃ dāpesi .
Yathāpaṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi .
Tatiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi –
‘‘ āgacchatu kāṇā , icchāmi kāṇāya āgataṃ .
Sace kāṇā nāgacchissati , ahaṃ aññaṃ pajāpatiṃ ānessāmī ’’ ti .
Tatiyampi kho kāṇamātā upāsikā kismiṃ viya rittahatthaṃ gantunti pūvaṃ paci .
Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi .
Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi .
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi pūvaṃ dāpesi .
Sopi nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi
V0.110 pūvaṃ dāpesi .Yathāpaṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi .
Atha kho kāṇāya sāmiko aññaṃ pajāpatiṃ ānesi .
Assosi kho kāṇā –
‘‘ tena kira purisena aññā pajāpati ānītā ’’ ti .
Sā rodantī aṭṭhāsi .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Atha kho kāṇamātā upāsikā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho kāṇamātaraṃ upāsikaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ kissāyaṃ kāṇā rodatī ’’ ti ?
Atha kho kāṇamātā upāsikā bhagavato etamatthaṃ ārocesi .
Atha kho bhagavā kāṇamātaraṃ upāsikaṃ dhammiyā kathāya
T2.324 sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi . 231. Tena kho pana samayena aññataro sattho rājagahā paṭiyālokaṃ gantukāmo hoti .
Aññataro piṇḍacāriko bhikkhu taṃ satthaṃ piṇḍāya pāvisi .
Aññataro upāsako tassa bhikkhuno sattuṃ
M0.108 dāpesi .So nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi sattuṃ dāpesi .
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi .
Tassapi sattuṃ dāpesi .
Yathāpaṭiyattaṃ pātheyyaṃ parikkhayaṃ agamāsi
P4.80 .Atha kho so upāsako te manusse etadavoca –
‘‘ ajjaṇho , ayyā , āgametha , yathāpaṭiyattaṃ pātheyyaṃ ayyānaṃ dinnaṃ .
Pātheyyaṃ paṭiyādessāmī ’’ ti .
‘‘ Nāyyo [ nāyya ( syā .)] sakkā āgametuṃ , payāto sattho ’’ ti agamaṃsu .
Atha kho tassa upāsakassa pātheyyaṃ paṭiyādetvā pacchā gacchantassa corā acchindiṃsu .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā paṭiggahessanti !
Ayaṃ imesaṃ datvā pacchā gacchanto corehi acchinno ’’ ti .
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ tena hi , bhikkhave , bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññapessāmi
T2.325 dasa atthavase paṭicca – saṅghasuṭṭhutāya , saṅghaphāsutāya … pe … vinayānuggahāya .Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
232.‘‘ Bhikkhuṃ paneva kulaṃ upagataṃ pūvehi vā manthehi vā abhihaṭṭhuṃ pavāreyya , ākaṅkhamānena bhikkhunā dvattipattapūrā paṭiggahetabbā tato ce uttari paṭiggaṇheyya pācittiyaṃ .
Dvattipattapūre
V0.111 paṭiggahetvā tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvibhajitabbaṃ .Ayaṃ tattha sāmīcī ’’ ti .
233. Bhikkhuṃ paneva kulaṃ upagatan ti kulaṃ nāma cattāri kulāni – khattiyakulaṃ , brāhmaṇakulaṃ , vessakulaṃ , suddakulaṃ .
Upagatan ti tattha gataṃ .
Pūvaṃ nāma yaṃkiñci paheṇakatthāya paṭiyattaṃ .
Manthaṃ nāma yaṃkiñci pātheyyatthāya paṭiyattaṃ .
Abhihaṭṭhuṃ pavāreyyāti yāvatakaṃ icchasi tāvatakaṃ gaṇhāhīti .
Ākaṅkhamānenāti icchamānena .
Dvattipattapūrā paṭiggahetabbāti dvetayo pattapūrā paṭiggahetabbā .
Tato
M0.109 ce uttari paṭigaṇheyyāti tatuttari paṭiggaṇhāti , āpatti pācittiyassa .Dvattipattapūre paṭiggahetvā tato nikkhamantena bhikkhuṃ passitvā ācikkhitabbaṃ –
‘‘ amutra mayā dvattipattapūrā paṭiggahitā , mā kho tattha paṭiggaṇhī ’’ ti .
Sace passitvā na ācikkhati , āpatti dukkaṭassa .
Sace ācikkhite paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .
Tato
T2.326P4.81 nīharitvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvibhajitabban ti paṭikkamanaṃ nīharitvā saṃvibhajitabbaṃ .Ayaṃ tattha sāmīcīti ayaṃ tattha anudhammatā .
234. Atirekadvattipattapūre atirekasaññī paṭiggaṇhāti , āpatti pācittiyassa .
Atirekadvattipattapūre
V0.112 vematiko paṭiggaṇhāti , āpatti pācittiyassa .Atirekadvattipattapūre ūnakasaññī paṭiggaṇhāti , āpatti pācittiyassa .
Ūnakadvattipattapūre atirekasaññī , āpatti dukkaṭassa .
Ūnakadvattipattapūre vematiko , āpatti dukkaṭassa .
Ūnakadvattipattapūre ūnakasaññī , anāpatti .
235. Anāpatti dvattipattapūre paṭiggaṇhāti , ūnakadvattipattapūre paṭiggaṇhāti , na paheṇakatthāya na pātheyyatthāya paṭiyattaṃ denti , paheṇakatthāya vā pātheyyatthāya vā paṭiyattasesakaṃ denti , gamane paṭippassaddhe denti , ñātakānaṃ pavāritānaṃ , aññassatthāya , attano dhanena , ummattakassa , ādikammikassāti .
Kāṇamātusikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .