5. Rahonisajjasikkhāpadaṃ
289. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sahāyakassa gharaṃ gantvā tassa pajāpatiyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesi .
Atha kho so puriso ujjhāyati khiyyati vipāceti –
‘‘ kathañhi nāma ayyo upanando mayhaṃ pajāpatiyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessatī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessatī ’’ ti … pe … saccaṃ kira tvaṃ , upananda , mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesīti ?
‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā … pe … kathañhi nāma tvaṃ , moghapurisa , mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessasi !
Netaṃ , moghapurisa , appasannānaṃ vā pāsādāya … pe … evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
290.‘‘ Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappeyya , pācittiyan ’’ ti .
291. Yo panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ
T2.360 imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .Mātugāmo nāma manussitthī , na yakkhī na petī na tiracchānagatā , viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ .
Saddhin ti ekato .
Eko
V0.134 ekāyāti bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca .[ pāci .200,286; pārā .445,454] Raho
M0.131 nāma cakkhussa raho , sotassa raho .Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṃ vā nikhaṇīyamāne bhamukaṃ vā ukkhipīyamāne sīsaṃ vā ukkhipīyamāne passituṃ .
Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakatikathā sotuṃ .
Nisajjaṃ kappeyyāti mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā , āpatti pācittiyassa .
Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā , āpatti pācittiyassa .
Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā , āpatti pācittiyassa .
292. Mātugāme mātugāmasaññī eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti , āpatti pācittiyassa .
Mātugāme vematiko eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti , āpatti pācittiyassa .
Mātugāme amātugāmasaññī eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti , āpatti pācittiyassa .
Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagatamanussaviggahitthiyā vā [ tiracchānagatāya vā manussaviggahitthiyā vā ( ka .)] saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti , āpatti dukkaṭassa .
Amātugāme mātugāmasaññī , āpatti dukkaṭassa .
Amātugāme vematiko , āpatti dukkaṭassa .
Amātugāme
T2.361 amātugāmasaññī , anāpatti . 293. Anāpatti yo koci viññū puriso dutiyo hoti , tiṭṭhati na nisīdati , arahopekkho aññavihito nisīdati , ummattakassa , ādikammikassāti .
Rahonisajjasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ .