4. Paṭhamasenāsanasikkhāpadaṃ
108. Tena
T2.243M0.58V0.59 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tena kho pana samayena bhikkhū hemantike kāle ajjhokāse senāsanaṃ paññapetvā kāyaṃ otāpentā kāle ārocite taṃ pakkamantā neva uddhariṃsu na uddharāpesuṃ , anāpucchā pakkamiṃsu .
Senāsanaṃ ovaṭṭhaṃ hoti .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathaṃ hi nāma bhikkhū ajjhokāse senāsanaṃ paññapetvā taṃ pakkamantā neva uddharissanti na uddharāpessanti , anāpucchā pakkamissanti , senāsanaṃ ovaṭṭhan ’’ ti !
Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe … saccaṃ kira , bhikkhave , bhikkhū ajjhokāse … pe … evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
109.‘‘ Yo pana bhikkhu saṅghikaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā bhisiṃ vā kocchaṃ vā ajjhokāse
T2.244 santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya , anāpucchaṃ vā gaccheyya , pācittiyan ’’ ti .Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti .
110. Tena kho pana samayena bhikkhū ajjhokāse vasitvā kālasseva senāsanaṃ abhiharanti .
Addasā kho bhagavā te bhikkhū kālasseva senāsanaṃ abhiharante .
Disvāna etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , aṭṭha māse avassikasaṅkete [ vasituṃ avassikasaṃkete ( itipi )] maṇḍape
P4.40 vā rukkhamūle vā yattha kākā vā kulalā vā na ūhadanti tattha senāsanaṃ nikkhipitun ’’ ti . 111. Yo panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .
Saṅghikaṃ nāma saṅghassa dinnaṃ hoti pariccattaṃ .
Mañco
V0.60 nāma cattāro mañcā – masārako , bundikābaddho , kuḷīrapādako , āhaccapādako .Pīṭhaṃ
M0.59 nāma cattāri pīṭhāni – masārakaṃ , bundikābaddhaṃ , kuḷīrapādakaṃ , āhaccapādakaṃ .Bhisi nāma pañca bhisiyo – uṇṇabhisi , coḷabhiti , vākabhisi , tiṇabhisi , paṇṇabhisi .
Kocchaṃ nāma – vākamayaṃ vā usīramayaṃ vā muñjamayaṃ vā pabbajamayaṃ [ babbajamayaṃ ( sī .)] vā anto saṃveṭhetvā baddhaṃ hoti .
Santharitvāti sayaṃ santharitvā .
Santharāpetvāti aññaṃ santharāpetvā .
Anupasampannaṃ santharāpeti , tassa
T2.245 palibodho .Upasampannaṃ santharāpeti , santhārakassa [ santhatassa ( itipi )] palibodho .
Taṃ pakkamanto neva uddhareyyāti na sayaṃ uddhareyya .
Na uddharāpeyyāti na aññaṃ uddharāpeyya .
Anāpucchaṃ vā gaccheyyāti bhikkhuṃ vā sāmaṇeraṃ vā ārāmikaṃ vā anāpucchā majjhimassa purisassa leḍḍupātaṃ atikkamantassa āpatti pācittiyassa .
112. Saṅghike saṅghikasaññī ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya , āpatti pācittiyassa .
Saṅghike vematiko … pe … saṅghike puggalikasaññī ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya , anāpucchaṃ vā gaccheyya , āpatti pācittiyassa .
Cimilikaṃ vā uttarattharaṇaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā taṭṭikaṃ vā cammakhaṇḍaṃ vā pādapuñchaniṃ vā
V0.61 phalakapīṭhaṃ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya , anāpucchaṃ vā gaccheyya , āpatti dukkaṭassa .Puggalike saṅghikasaññī , āpatti dukkaṭassa .
Puggalike vematiko , āpatti dukkaṭassa .
Puggalike puggalikasaññī aññassa puggalike , āpatti dukkaṭassa .
Attano puggalike anāpatti .
113. Anāpatti
T2.246M0.60 uddharitvā gacchati , uddharāpetvā gacchati , āpucchaṃ gacchati , otāpento gacchati , kenaci palibuddhaṃ hoti , āpadāsu , ummattakassa , ādikammikassāti .Paṭhamasenāsanasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .