8. Ariṭṭhasikkhāpadaṃ
417.[ idaṃ vatthu cūḷava .65; ma . ni .1.234] Tena
T2.431 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tena kho pana samayena ariṭṭhassa nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa
P4.134 [ gandhabādhipubbassa ( syā . ka .)] evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti –‘‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’ ti .
Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū
V0.179 –‘‘ ariṭṭhassa kira nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ –
‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi , yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā , te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’’ ti .
Atha kho te bhikkhū yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavocuṃ –
‘‘ saccaṃ kira te , āvuso ariṭṭha , evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ –
‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi , yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā , te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’ ti ?
‘‘ Evaṃbyākho ahaṃ , āvuso , bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi –
‘ yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’’ ti .
‘‘ Mā , āvuso ariṭṭha , evaṃ avaca .
Mā bhagavantaṃ abbhācikkhi .
Na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ [ abbhācikkhanaṃ ( itipi )].
Na hi bhagavā evaṃ vadeyya
T2.432 .Anekapariyāyenāvuso ariṭṭha , antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā .
Alañca pana te paṭisevato antarāyāya .
Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo .
Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo
M0.176 ettha bhiyyo .Maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā … pe … tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā … aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā … supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā … yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā … rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā … asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā … sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā … sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’’ ti .
Evampi kho ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tehi bhikkhūhi vuccamāno tatheva taṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati –
‘‘ evaṃbyākho ahaṃ , āvuso , bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi ,–
‘ yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā , te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’’ ti .
Yato ca kho te bhikkhū nāsakkhiṃsu ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ , atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Atha
T2.433 kho bhagavā etasmiṃ nidāneP4.135 etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ paṭipucchi –‘‘ saccaṃ kira te , ariṭṭha , evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ –
‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’’ ti
V0.180 ?‘‘ Evaṃbyākho ahaṃ , bhante , bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi –
‘ yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’’ ti .
Kassa nu kho nāma tvaṃ , moghapurisa , mayā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāsi ?
Nanu mayā , moghapurisa , anekapariyāyena antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā .
Alañca pana te paṭisevato antarāyāya .
Appassādā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo .
Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā mayā … pe … maṃsapesūpamā kāmā vuttā mayā … tiṇukkūpamā kāmā vuttā mayā … aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā mayā … supinakūpamā kāmā vuttā mayā … yācitakūpamā kāmā vuttā mayā … rukkhaphalūpamā kāmā vuttā mayā … asisūnūpamā kāmā vuttā mayā … sattisūlūpamā kāmā vuttā mayā … sappasirūpamā kāmā
M0.177 vuttā mayā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo .Atha ca pana tvaṃ , moghapurisa , attanā duggahitena amhe
T2.434 ceva abbhācikkhasi , attānañca khaṇasi , bahuñca apuññaṃ pasavasi .Tañhi te , moghapurisa , bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya .
Netaṃ , moghapurisa , appasannānaṃ vā pasādāya … pe ….
Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
418.‘‘ Yo pana bhikkhu evaṃ vadeyya –
‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi , yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā , te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ ti so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo –
‘ māyasmā evaṃ avaca , mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya , anekapariyāyenāvuso , antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā , alañca pana te paṭisevato antarāyāyā ’ ti .
Evañca [ evañca pana ( ka .)] so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya , so bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya .
Yāvatatiyañce samanubhāsiyamāno taṃ paṭinissajjeyya , iccetaṃ kusalaṃ , no ce paṭinissajjeyya , pācittiyan ’’ ti .
419. Yo panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .
Evaṃ vadeyyāti –
‘‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi , yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’’ ti .
So
V0.181 bhikkhūti yo so evaṃvādī bhikkhu .Bhikkhūhīti aññehi
T2.435 bhikkhūhi .Ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo –
‘‘ māyasmā evaṃ avaca , mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya , anekapariyāyenāvuso antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā .
Alañca pana te paṭisevato antarāyāyā ’’ ti .
Dutiyampi vattabbo .
Tatiyampi vattabbo .
Sace paṭinissajjati
P4.136 , iccetaṃ kusalaṃ ;no ce paṭinissajjati , āpatti dukkaṭassa .
Sutvā na vadanti , āpatti dukkaṭassa .
So bhikkhu saṅghamajjhampi
M0.178 ākaḍḍhitvā vattabbo –‘‘ māyasmā evaṃ avaca , mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya , anekapariyāyenāvuso antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā .
Alañca pana te paṭisevato antarāyāyā ’’ ti .
Dutiyampi vattabbo .
Tatiyampi vattabbo .
Sace paṭinissajjati , iccetaṃ kusalaṃ .
No ce paṭinissajjati , āpatti dukkaṭassa .
So bhikkhu samanubhāsitabbo .
Evañca pana , bhikkhave , samanubhāsitabbo .
Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
420.‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ –
‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi , yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā , te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ ti .
So taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjati .
Yadi
T2.436 saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāseyya – tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya .Esā ñatti .
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho .
Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ –
‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi , yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā , te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ ti .
So taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjati .
Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya .
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā , tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi … pe … tatiyampi etamatthaṃ vadāmi –
‘‘ suṇātu me , bhante , saṅgho .
Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ –
‘ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ ti
V0.182 .So taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjati .
Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya .
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā , tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya , so tuṇhassa ;
yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Samanubhaṭṭho
M0.179 saṅghena itthannāmo bhikkhu , tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya .Khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti .
Ñattiyā
T2.437 dukkaṭaṃ .Dvīhi kammavācāhi dukkaṭā .
Kammavācāpariyosāne āpatti pācittiyassa .
421. Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajjati , āpatti pācittiyassa .
Dhammakamme vematiko na paṭinissajjati , āpatti pācittiyassa dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajjati , āpatti pācittiyassa .
Adhammakamme dhammakammasaññī , āpatti dukkaṭassa .
Adhammakamme vematiko , āpatti dukkaṭassa .
Adhammakamme adhammakammasaññī , āpatti dukkaṭassa .
422. Anāpatti asamanubhāsantassa , paṭinissajjantassa , ummattakassāti .
Ariṭṭhasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .