9. Paṇītabhojanasikkhāpadaṃ
257. Tena
T2.340M0.118 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjanti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjissanti !
Kassa sampannaṃ na manāpaṃ , kassa sāduṃ na ruccatī ’’ ti !!
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjissantī ’’ ti
P4.88 … pe … saccaṃ kira tumhe , bhikkhave , paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjathāti ?‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā
V0.121 … pe … kathañhi nāma tumhe , moghapurisā , paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjissatha !Netaṃ , moghapurisā , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
‘‘ Yāni kho pana tāni paṇītabhojanāni , seyyathidaṃ – sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi .
Yo pana bhikkhu evarūpāni paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā
T2.341 bhuñjeyya , pācittiyan ’’ ti .Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti .
258. Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti .
Gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṃ –
‘‘ kaccāvuso khamanīyaṃ , kacci yāpanīyan ’’ ti ?
‘‘ Pubbe mayaṃ , āvuso , paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjāma , tena no phāsu hoti ;
idāni pana ‘‘ bhagavatā paṭikkhittan ’’ ti kukkuccāyantā na viññāpema , tena no na phāsu hotī ’’ ti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , gilānena bhikkhunā paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjituṃ .
Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
259.‘‘ Yāni
M0.119 kho pana tāni paṇītabhojanāni , seyyathidaṃ – sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi .Yo pana bhikkhu evarūpāni paṇītabhojanāni agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjeyya , pācittiyan ’’ ti .
260. Yāni kho pana tāni paṇītabhojanānīti sappi nāma gosappi vā ajikāsappi vā mahiṃsasappi vā , yesaṃ maṃsaṃ kappati tesaṃ sappi .
Navanītaṃ nāma tesaññeva navanītaṃ .
Telaṃ nāma tilatelaṃ sāsapatelaṃ madhukatelaṃ eraṇḍatelaṃ vasātelaṃ .
Madhu
V0.122 nāma makkhikāmadhuT2.342 .Phāṇitaṃ nāma ucchumhā nibbattaṃ .
Maccho nāma udako [ udakacaro ( syā . ka .)] vuccati .
Maṃsaṃ nāma yesaṃ maṃsaṃ kappati , tesaṃ maṃsaṃ .
Khīraṃ nāma gokhīraṃ vā ajikākhīraṃ vā mahiṃsakhīraṃ vā , yesaṃ maṃsaṃ kappati , tesaṃ khīraṃ .
Dadhi nāma tesaññeva dadhi .
Yo
P4.89 panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .Evarūpāni paṇītabhojanānīti tathārūpāni paṇītabhojanāni .
Agilāno nāma yassa vinā paṇītabhojanāni phāsu hoti .
Gilāno nāma yassa vinā paṇītabhojanāni na phāsu hoti .
Agilāno attano atthāya viññāpeti , payoge [ payoge payoge ( ka .)] dukkaṭaṃ .
Paṭilābhena ‘‘ bhuñjissāmī ’’ ti paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassa .
Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa .
261. Agilāno agilānasaññī paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati , āpatti pācittiyassa .
Agilāno vematiko
M0.120 paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati , āpatti pācittiyassa .Agilāno gilānasaññī paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati , āpatti pācittiyassa .
Gilāno
V0.123 agilānasaññī , āpatti dukkaṭassa .Gilāno vematiko , āpatti dukkaṭassa .
Gilāno gilānasaññī anāpatti .
262. Anāpatti
T2.343 gilānassa , gilāno hutvā viññāpetvā agilāno bhuñjati , gilānassa sesakaṃ bhuñjati , ñātakānaṃ pavāritānaṃ aññassatthāya attano dhanena , ummattakassa , ādikammikassāti .Paṇītabhojanasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ .