2. Ratanasikkhāpadaṃ

502. TenaT2.488 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aciravatiyā nadiyā nahāyati .

Aññataropi brāhmaṇo pañcasatānaṃ thavikaṃ thale nikkhipitvā aciravatiyā nadiyā nahāyanto vissaritvā agamāsi .

Atha kho so bhikkhu –

‘‘ tassāyaṃ brāhmaṇassa thavikā , mā idha nassī ’’ ti aggahesi .

Atha kho so brāhmaṇo saritvā turito ādhāvitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –

‘‘ api me , bho , thavikaṃ passeyyāsī ’’ ti ?

‘‘ Handa , brāhmaṇā ’’ ti adāsi .

Atha kho tassa brāhmaṇassa etadahosi –

‘‘ kena nu kho ahaṃ upāyena imassa bhikkhuno puṇṇapattaṃ na dadeyyan ’’ ti !

‘‘ Na me , bho , pañcasatāni , sahassaṃ me ’’ ti palibundhetvā muñci .

Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .

Ye te bhikkhū appicchā … pe … teV0.214 ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –

‘‘ kathañhi nāma bhikkhu ratanaṃ uggahessatī ’’ ti … pe … saccaṃ kira tvaṃ , bhikkhu , ratanaṃ uggahesīti ?

‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .

Vigarahi buddho bhagavā … pe … kathañhi nāma tvaṃ , moghapurisa , ratanaṃ uggahessasi !

Netaṃ , moghapurisa , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … evañca pana , bhikkhave , imaṃT2.489 sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

‘‘ Yo pana bhikkhu ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā , pācittiyan ’’ ti .

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti .

503. Tena kho pana samayena sāvatthiyā ussavo hoti .

Manussā alaṅkatappaṭiyattā uyyānaṃ gacchanti .

Visākhāpi migāramātā alaṅkatappaṭiyattāM0.211 ‘‘ uyyānaṃ gamissāmī ’’ ti gāmatoP4.162 nikkhamitvā –

‘‘ kyāhaṃ karissāmi uyyānaṃ gantvā , yaṃnūnāhaṃ bhagavantaṃ payirupāseyyan ’’ ti ābharaṇaṃ omuñcitvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ bandhitvā dāsiyā adāsi –

‘‘ handa , je , imaṃ bhaṇḍikaṃ gaṇhāhī ’’ ti .

Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinnaṃ kho visākhaṃ migāramātaraṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .

Atha kho visākhā migāramātā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .

Atha kho sā dāsī taṃ bhaṇḍikaṃ vissaritvā agamāsi .

Bhikkhū passitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .

‘‘ Tena hi , bhikkhave , uggahetvā nikkhipathā ’’ ti .

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā ajjhārāme uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipituṃ –

‘‘ yassa bhavissatiT2.490 so harissatī ’’ ti .

Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

‘‘ Yo pana bhikkhu ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā , aññatra ajjhārāmā , uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā , pācittiyan ’’ ti .

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti .

504. TenaV0.215 kho pana samayena kāsīsu janapade anāthapiṇḍikassa gahapatissa kammantagāmo hoti .

Tena ca gahapatinā antevāsī āṇatto hoti –

‘‘ sace bhadantā āgacchanti bhattaṃ kareyyāsī ’’ ti .

Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kāsīsu janapade cārikaṃ caramānā yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa kammantagāmo tenupasaṅkamiṃsu .

Addasā kho so puriso te bhikkhū dūratova āgacchante .

Disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā te bhikkhū abhivādetvā etadavoca –

‘‘ adhivāsentu , bhante , ayyā svātanāya gahapatino bhattan ’’ ti .

Adhivāsesuṃ kho te bhikkhū tuṇhībhāvena .

Atha kho so puriso tassā rattiyā accayena paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā kālaṃ ārocāpetvā aṅgulimuddikaṃ omuñcitvā te bhikkhū bhattena parivisitvā –

‘‘ ayyā bhuñjitvā gacchantu , ahampi kammantaṃ gamissāmī ’’ ti aṅgulimuddikaṃM0.212 vissaritvā agamāsi .

Bhikkhū passitvāP4.163 –

‘‘ sace mayaṃ gamissāma nassissatāyaṃ aṅgulimuddikā ’’ ti tattheva acchiṃsu .

Atha kho so puriso kammantā āgacchanto te bhikkhū passitvā etadavoca –

‘‘ kissa , bhante , ayyā idhevaT2.491 acchantī ’’ ti ?

Atha kho te bhikkhū tassa purisassa etamatthaṃ ārocetvā sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ .

Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipituṃ – yassa bhavissati so harissatī ’’ ti .

Evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –

505.‘‘ Yo pana bhikkhu ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā , aññatra ajjhārāmā vā ajjhāvasathā vā , uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā , pācittiyaṃ .

Ratanaṃ vā pana bhikkhunā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipitabbaṃ –

‘ yassa bhavissati so harissatī ’ ti .

Ayaṃ tattha sāmīcī ’’ ti .

506. Yo panāti yo yādiso … pe … bhikkhūti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti .

Ratanaṃ nāma muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavālaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅko [ lohitako (?)] masāragallaṃ .

RatanasammataṃV0.216 nāma yaṃ manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ , etaṃ ratanasammataṃ nāma .

Aññatra ajjhārāmā vā ajjhāvasathā vāti ṭhapetvā ajjhārāmaṃ ajjhāvasathaṃ .

Ajjhārāmo nāma parikkhittassa ārāmassa anto ārāmo , aparikkhittassa upacāro .

Ajjhāvasatho nāma parikkhittassa āvasathassa antoT2.492 āvasatho , aparikkhittassa upacāro .

UggaṇheyyātiM0.213 sayaṃ gaṇhāti , āpatti pācittiyassa .

Uggaṇhāpeyyāti aññaṃ gāhāpeti , āpatti pācittiyassa .

Ratanaṃ vā pana bhikkhunā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipitabban ti rūpena vā nimittena vā saññāṇaṃ katvā nikkhipitvā ācikkhitabbaṃ –

‘‘ yassa bhaṇḍaṃ naṭṭhaṃ so āgacchatū ’’ ti .

Sace tattha āgacchati so vattabbo –

‘‘ āvuso , kīdisaṃ te bhaṇḍan ’’ ti ?

Sace rūpena vā nimittena vā sampādeti dātabbaṃ , no ce sampādeti ‘‘ vicināhi āvuso ’’ ti vattabbo .

Tamhā āvāsā pakkamantena ye tattha honti bhikkhū patirūpā , tesaṃ hatthe nikkhipitvāP4.164 pakkamitabbaṃ .

No ce honti bhikkhū patirūpā , ye tattha honti gahapatikā patirūpā , tesaṃ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṃ .

Ayaṃ tattha sāmīcīti ayaṃ tattha anudhammatā .

507. Anāpatti ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati –

‘‘ yassa bhavissati so harissatī ’’ ti , ratanasammataṃ vissāsaṃ gaṇhāti , tāvakālikaṃ gaṇhāti , paṃsukūlasaññissa , ummattakassa , ādikammikassāti .

Ratanasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ .

Issues

Select Version

Pācittiyapāḷi

Pācittiyapāḷi