Issues
Select Version
Theragāthā-aṭṭhakathā
Theragāthā-aṭṭhakathā

11. Nhātakamunittheragāthāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

11. Nhātakamunittheragāthāvaṇṇanā

VātarogābhinītotiādikāV2.96P2.184 āyasmato nhātakamunissa gāthā .
Kā uppatti ?
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto vijjāṭṭhānādīsu nipphattiṃ gato nhātakalakkhaṇayogena nhātakoti paññāyittha .
So tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā rājagahassa tiyojanappamāṇe ṭhāne araññāyatane nīvārehi yāpento aggiṃ paricārayamāno vasati .
Tassa satthā ghaṭe viya padīpaṃ hadayabbhantare pajjalantaṃ arahattūpanissayaṃ disvā assamapadaṃ agamāsi .
So bhagavantaṃ disvā haṭṭhatuṭṭho attanoM2.112 upakappananiyāmena āhāraṃ upanesi .
Taṃ bhagavā paribhuñji .
Evaṃ tayo divase datvā catutthadivase ‘‘ bhagavā tumhe paramasukhumālā , kathaṃ iminā āhārena yāpethā ’’ ti āha .
Tassa satthā ariyasantosaguṇaṃ pakāsento dhammaṃ desesi .
Tāpaso taṃ sutvā sotāpanno hutvā pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇi .
Bhagavā taṃ arahatte patiṭṭhapetvā gato .
So pana tattheva viharanto aparabhāge vātābādhena upadduto ahosi .
Satthā tattha gantvā paṭisanthāramukhena tassa vihāraṃ pucchanto –
435.
‘‘ Vātarogābhinīto tvaṃ , viharaṃ kānane vane ;
Paviddhagocare lūkhe , kathaṃ bhikkhu karissasī ’’ ti .
– gāthamāha ;
Atha thero –
436.
‘‘ Pītisukhena vipulena , pharitvāna samussayaṃ ;
Lūkhampi abhisambhonto , viharissāmi kānane .
437.
‘‘ Bhāvento satta bojjhaṅge , indriyāni balāni ca ;
Jhānasokhummasampanno , viharissaṃ anāsavo .
438.
‘‘ Vippamuttaṃ kilesehi , suddhacittaṃ anāvilaṃ ;
Abhiṇhaṃ paccavekkhanto , viharissaṃ anāsavo .
439.
‘‘ Ajjhattañca bahiddhā ca , ye me vijjiṃsu āsavā ;
Sabbe asesā ucchinnā , na ca uppajjare puna .
440.
‘‘ Pañcakkhandhā pariññātā , tiṭṭhanti chinnamūlakā ;
Dukkhakkhayo anuppatto , natthi dāni punabbhavo ’’ ti .
–
Imāhi sesagāthāhi attano vihāraṃ satthu pavedesi .
TatthaV2.97 jhānasokhummasampannoti jhānasukhumabhāvena samannāgato .
Jhānasukhumaṃ nāma arūpajjhānaṃ , tasmā aṭṭhasamāpattilābhimhīti vuttaṃ hoti .
Tena attano ubhatobhāgavimuttitaṃ dasseti .
Apare panāhu –
‘‘ sokhummanti aggamaggaphalesu adhipaññāsikkhāP2.185 adhippetā , tato jhānaggahaṇenaM2.113 attano ubhatobhāgavimuttitaṃ vibhāvetī ’’ ti .
Vippamuttaṃ kilesehīti paṭippassaddhivimuttiyā sabbakilesehi vimuttaṃ , tato eva suddhacittaṃ , anāvilasaṅkappatāya anāvilaṃ , tīhipi padehi arahattaphalacittameva vadati .
Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva .
Imameva ca therassa aññābyākaraṇaṃ ahosīti .
Nhātakamunittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .