Manokammadvārakathāvaṇṇanā
‘‘ Sabbāyapi
V0.77 kāyavacīviññattiyā kāyavacīdvārabhāvo viya sabbassapi cittassa manodvārabhāvo sambhavatī ’’ ti dassanatthaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ ayaṃ nāma mano manodvāraṃ na hotīti na vattabbo ’’ ti vatvā taṃdvāravantadhammadassanatthaṃ ‘‘ ayaṃ nāma cetanā ’’ tiādi vuttanti āha ‘‘ yassa dvāraṃ mano , taṃ dassanatthaṃ vuttan ’’ ti .Yathā pana tividhacatubbidhakāyavacīkammānaṃ dvārabhāvato kāyakammadvāravacīkammadvārāni vuttāni , evaṃ manokammanti vuttaabhijjhādīnaṃ dvārabhāvato vaṭṭahetubhūtalokiyakusalākusalasampayuttamano eva manokammadvāranti sanniṭṭhānaṃ katanti daṭṭhabbaṃ .
Cetanāya attano kiccaṃ āraddhāya sampayuttāpi taṃ taṃ sakiccaṃ ārabhantīti sā ne sakicce pavatteti nāma , tathā pavattentī ca sampayutte ekasmiṃ ārammaṇe avippakiṇṇe karoti byāpāreti cāti vuccati , tathā sampayuttānaṃ yathāvuttaṃ avippakiṇṇakaraṇaṃ sampiṇḍanaṃ āyūhanaṃ byāpārāpādanaṃ byāpāraṇaṃ cetayananti āyūhanacetayanānaṃ nānattaṃ dassento ‘‘ phassādidhammehī ’’ tiādimāha .
Tathākaraṇan ti yathā phassādayo sakasakakicce pasutā bhavanti , tathā karaṇaṃ .
Teneva yathāvuttena avippakiṇṇabyāpāraṇākārena sampayuttānaṃ karaṇaṃ pavattananti daṭṭhabbaṃ .
Kammakkhayakarattāti kammakkhayakaramanassa kammadvārabhāvo na yujjatīti adhippāyo .
Yato ‘‘ kammapathakathā lokiyā evā ’’ ti vadanti .
Manokammadvārakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .