Issues
Select Version
Sagāthāvaggo
Sagāthāvaggo

8. Vaṅgīsasaṃyuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Vaṅgīsasaṃyuttaṃ

1. Nikkhantasuttaṃ

209. EvaṃT1.272V1.215M1.187P1.185 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā vaṅgīso āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye āyasmatā nigrodhakappena upajjhāyena saddhiṃ .
Tena kho pana samayena āyasmā vaṅgīso navako hoti acirapabbajito ohiyyako vihārapālo .
Atha kho sambahulā itthiyo samalaṅkaritvā yena aggāḷavako ārāmo tenupasaṅkamiṃsu vihārapekkhikāyo .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa tā itthiyo disvā anabhirati uppajjati , rāgo cittaṃ anuddhaṃseti .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ alābhā vata me , na vata me lābhā ;
dulladdhaṃ vata me , na vata me suladdhaṃ ;
yassa me anabhirati uppannā , rāgo cittaṃ anuddhaṃseti , taṃ kutettha labbhā , yaṃ me paro anabhiratiṃ vinodetvā abhiratiṃ uppādeyya .
Yaṃnūnāhaṃ attanāva attano anabhiratiṃ vinodetvā abhiratiṃ uppādeyyan ’’ ti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso attanāva attano anabhiratiṃ vinodetvā abhiratiṃ uppādetvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ Nikkhantaṃ vata maṃ santaṃ , agārasmānagāriyaṃ ;
Vitakkā upadhāvanti , pagabbhā kaṇhato ime .
‘‘ UggaputtāT1.273 mahissāsā , sikkhitā daḷhadhammino ;
Samantā parikireyyuṃ , sahassaṃ apalāyinaṃ .
‘‘ Sacepi etato [ ettato ( sī . pī . ka .), ettakā ( syā . kaṃ .)] bhiyyo , āgamissanti itthiyo ;
Neva maṃ byādhayissanti [ byāthayissanti (?)], dhamme samhi patiṭṭhitaṃ .
‘‘ SakkhīV1.216P1.186 hi me sutaṃ etaṃ , buddhassādiccabandhuno ;
Nibbānagamanaṃ maggaṃ , tattha me nirato mano .
‘‘ Evañce maṃ viharantaṃ , pāpima upagacchasi ;
Tathā maccu karissāmi , na me maggampi dakkhasī ’’ ti .

2. Aratisuttaṃ

210. EkaṃM1.188 samayaṃ … pe … āyasmā vaṅgīso āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye āyasmatā nigrodhakappena upajjhāyena saddhiṃ .
Tena kho pana samayena āyasmā nigrodhakappo pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisati , sāyaṃ vā nikkhamati aparajju vā kāle .
Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa anabhirati uppannā hoti , rāgo cittaṃ anuddhaṃseti .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ alābhā vata me , na vata me lābhā ;
dulladdhaṃ vata me , na vata me suladdhaṃ ;
yassa me anabhirati uppannā , rāgo cittaṃ anuddhaṃseti ;
taṃ kutettha labbhā , yaṃ me paro anabhiratiṃ vinodetvā abhiratiṃ uppādeyya .
Yaṃnūnāhaṃ attanāva attano anabhiratiṃ vinodetvā abhiratiṃ uppādeyyan ’’ ti .
AthaT1.274 kho āyasmā vaṅgīso attanāva attano anabhiratiṃ vinodetvā abhiratiṃ uppādetvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ Aratiñca ratiñca pahāya , sabbaso gehasitañca vitakkaṃ ;
Vanathaṃ na kareyya kuhiñci , nibbanatho arato sa hi bhikkhu [ sa bhikkhu ( ka .)].
‘‘ Yamidha pathaviñca vehāsaṃ , rūpagatañca jagatogadhaṃ ;
Kiñci parijīyati sabbamaniccaṃ , evaṃ samecca caranti mutattā .
‘‘ Upadhīsu janā gadhitāse [ gathitāse ( sī .)], diṭṭhasute paṭighe ca mute ca ;
Ettha vinodaya chandamanejo , yo ettha na limpati taṃ munimāhu .
‘‘ AthaV1.217P1.187 saṭṭhinissitā savitakkā , puthū janatāya adhammā niviṭṭhā ;
Na ca vaggagatassa kuhiñci , no pana duṭṭhullabhāṇī sa bhikkhu .
‘‘ Dabbo cirarattasamāhito , akuhako nipako apihālu ;
SantaṃT1.275 padaṃ ajjhagamā muni paṭicca , parinibbuto kaṅkhati kāla ’’ ntntti .

3. Pesalasuttaṃ

211. Ekaṃ samayaṃ āyasmā vaṅgīso āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye āyasmatā nigrodhakappena upajjhāyena saddhiṃ .
Tena kho pana samayenaM1.189 āyasmā vaṅgīso attano paṭibhānena aññe pesale bhikkhū atimaññati .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ alābhā vata me , na vata me lābhā ;
dulladdhaṃ vata me , na vata me suladdhaṃ ;
yvāhaṃ attano paṭibhānena aññe pesale bhikkhū atimaññāmī ’’ ti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso attanāva attano vippaṭisāraṃ uppādetvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ Mānaṃ pajahassu gotama , mānapathañca pajahassu ;
Asesaṃ mānapathasmiṃ , samucchito vippaṭisārīhuvā cirarattaṃ .
‘‘ Makkhena makkhitā pajā , mānahatā nirayaṃ papatanti ;
Socanti janā cirarattaṃ , mānahatā nirayaṃ upapannā .
‘‘ NaT1.276 hi socati bhikkhu kadāci , maggajino sammāpaṭipanno ;
Kittiñca sukhañca anubhoti , dhammadasoti tamāhu pahitattaṃ .
‘‘ TasmāP1.188 akhilodha padhānavā , nīvaraṇāni pahāya visuddho ;
Mānañca pahāya asesaṃ , vijjāyantakaro samitāvī ’’ ti .

4. Ānandasuttaṃ

212. EkaṃV1.218 samayaṃ āyasmā ānando sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi āyasmatā vaṅgīsena pacchāsamaṇena .
Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa anabhirati uppannā hoti , rāgo cittaṃ anuddhaṃseti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso āyasmantaṃ ānandaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ Kāmarāgena ḍayhāmi , cittaṃ me pariḍayhati ;
Sādhu nibbāpanaṃ brūhi , anukampāya gotamā ’’ ti .
‘‘ SaññāyaT1.277 vipariyesā , cittaṃ te pariḍayhati ;
Nimittaṃ parivajjehi , subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ .
‘‘ Saṅkhāre parato passa , dukkhato mā ca attato ;
Nibbāpehi mahārāgaṃ , mā ḍayhittho punappunaṃ .
‘‘ AsubhāyaM1.190 cittaṃ bhāvehi , ekaggaṃ susamāhitaṃ ;
Sati kāyagatā tyatthu , nibbidābahulo bha .
‘‘ Animittañca bhāvehi , mānānusayamujjaha ;
Tato mānābhisamayā , upasanto carissasī ’’ ti .

5. Subhāsitasuttaṃ

213. Sāvatthinidānaṃ .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Catūhi , bhikkhave , aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti , no dubbhāsitā ;
anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ .
Katamehi catūhi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhuV1.219 subhāsitaṃyeva bhāsati no dubbhāsitaṃ , dhammaṃyeva bhāsati no adhammaṃ , piyaṃyevaP1.189 bhāsati no appiyaṃ , saccaṃyeva bhāsati no alikaṃ .
Imehi kho , bhikkhave , catūhi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti , no dubbhāsitā , anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnan ’’ ti .
Idamavoca bhagavā , idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ SubhāsitaṃT1.278 uttamamāhu santo ,
Dhammaṃ bhaṇe nādhammaṃ taṃ dutiyaṃ ;
Piyaṃ bhaṇe nāppiyaṃ taṃ tatiyaṃ ,
Saccaṃ bhaṇe nālikaṃ taṃ catutthan ’’ ti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ bhagavā , paṭibhāti maṃ sugatā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ vaṅgīsā ’’ ti bhagavā avoca .
Atha kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
‘‘ Tameva vācaṃ bhāseyya , yāyattānaṃ na tāpaye ;
Pare ca na vihiṃseyya , sā ve vācā subhāsitā .
‘‘ Piyavācaṃva bhāseyya , yā vācā paṭinanditā ;
Yaṃ anādāya pāpāni , paresaṃ bhāsate piyaṃ .
‘‘ SaccaṃM1.191 ve amatā vācā , esa dhammo sanantano ;
Sacce atthe ca dhamme ca , āhu santo patiṭṭhitā .
‘‘ Yaṃ buddho bhāsate vācaṃ , khemaṃ nibbānapattiyā ;
Dukkhassantakiriyāya , sā ve vācānamuttamā ’’ ti .

6. Sāriputtasuttaṃ

214. EkaṃT1.279V1.220 samayaṃ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya [ aneḷagalāya ( sī . ka .), anelagaḷāya ( syā . kaṃ . pī .)] atthassa viññāpaniyā .
Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ ayaṃ kho āyasmāP1.190 sāriputto bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā .
Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti .
Yaṃnūnāhaṃ āyasmantaṃ sāriputtaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan ’’ ti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yenāyasmā sāriputto tenañjaliṃ paṇāmetvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ , āvuso sāriputta , paṭibhāti maṃ , āvuso sāriputtā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ , āvuso vaṅgīsā ’’ ti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso āyasmantaṃ sāriputtaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
‘‘ Gambhīrapañño medhāvī , maggāmaggassa kovido ;
Sāriputto mahāpañño , dhammaṃ deseti bhikkhunaṃ .
‘‘ Saṃkhittenapi deseti , vitthārenapi bhāsati ;
Sāḷikāyiva nigghoso , paṭibhānaṃ udīrayi [ udīriyi ( syā . kaṃ .) udīriyati ( sāmaññaphalasuttaṭīkānurūpaṃ )].
‘‘ TassaM1.192 taṃ desayantassa , suṇanti madhuraṃ giraṃ ;
SarenaT1.280 rajanīyena , savanīyena vaggunā ;
Udaggacittā muditā , sotaṃ odhenti bhikkhavo ’’ ti .

7. Pavāraṇāsuttaṃ

215. EkaṃV1.221 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi .
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase pavāraṇāya bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti .
Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ handa dāni , bhikkhave , pavāremi vo .
Na ca me kiñci garahatha kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā ’’ ti .
Evaṃ vutte , āyasmā sāriputto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ na kho mayaṃ , bhante , bhagavato kiñci garahāma kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā .
Bhagavā hiP1.191 , bhante , anuppannassa maggassa uppādetā , asañjātassa maggassa sañjanetā , anakkhātassa maggassa akkhātā , maggaññū maggavidū maggakovido .
Maggānugā ca , bhante , etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā ;
ahañca kho , bhante , bhagavantaṃ pavāremi .
Na ca me bhagavā kiñci garahati kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā ’’ ti .
‘‘ Na khvāhaṃ te , sāriputta , kiñci garahāmi kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā .
Paṇḍito tvaṃ , sāriputta , mahāpañño tvaṃ , sāriputtaT1.281 , puthupañño tvaṃ , sāriputta , hāsapañño tvaṃ , sāriputta , javanapañño tvaṃ , sāriputta , tikkhapañño tvaṃ , sāriputta , nibbedhikapañño tvaṃ , sāriputta .
Seyyathāpi , sāriputta , rañño cakkavattissa jeṭṭhaputto pitarā pavattitaṃ cakkaṃ sammadeva anuppavatteti ;
evameva kho tvaṃ , sāriputta , mayā anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavattesī ’’ ti .
‘‘ No ce kira me , bhante , bhagavā kiñci garahati kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā .
Imesaṃ pana , bhante , bhagavā pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ na kiñci garahati kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā ’’ ti .
‘‘ Imesampi khvāhaṃ , sāriputta , pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ naM1.193 kiñci garahāmi kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā .
Imesañhi , sāriputta , pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ saṭṭhi bhikkhū tevijjā , saṭṭhi bhikkhū chaḷabhiññā , saṭṭhi bhikkhū ubhatobhāgavimuttā , atha itare paññāvimuttā ’’ ti .
AthaV1.222 kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ bhagavā , paṭibhāti maṃ sugatā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ , vaṅgīsā ’’ ti bhagavā avoca .
Atha kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
‘‘ Ajja pannarase visuddhiyā , bhikkhū pañcasatā samāgatā ;
SaṃyojanabandhanacchidāT1.282 , anīghā khīṇapunabbhavā isī .
‘‘ CakkavattīP1.192 yathā rājā , amaccaparivārito ;
Samantā anupariyeti , sāgarantaṃ mahiṃ imaṃ .
‘‘ Evaṃ vijitasaṅgāmaṃ , satthavāhaṃ anuttaraṃ ;
Sāvakā payirupāsanti , tevijjā maccuhāyino .
‘‘ Sabbe bhagavato puttā , palāpettha na vijjati ;
Taṇhāsallassa hantāraṃ , vande ādiccabandhunan ’’ ti .

8. Parosahassasuttaṃ

216. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi .
Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti .
Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ ayaṃ kho bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti .
Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti .
Yaṃnūnāhaṃ bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan ’’ ti .
AthaT1.283V1.223M1.194 kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ bhagavā , paṭibhāti maṃ sugatā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ , vaṅgīsā ’’ ti bhagavā avoca .
Atha kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
‘‘ Parosahassaṃ bhikkhūnaṃ , sugataṃ payirupāsati ;
Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ , nibbānaṃ akutobhayaṃ .
‘‘ Suṇanti dhammaṃ vimalaṃ , sammāsambuddhadesitaṃ ;
Sobhati vata sambuddho , bhikkhusaṅghapurakkhato .
‘‘ Nāganāmosi bhagavā , isīnaṃ isisattamo ;
Mahāmeghova hutvāna , sāvake abhivassati .
‘‘ DivāvihārāP1.193 nikkhamma , satthudassanakamyatā [ satthudassanakāmatā ( sī . syā . kaṃ .)];
Sāvako te mahāvīra , pāde vandati vaṅgīso ’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu te , vaṅgīsa , imā gāthāyo pubbe parivitakkitā , udāhu ṭhānasova taṃ paṭibhantī ’’ ti ?
‘ Na kho me , bhante , imā gāthāyo pubbe parivitakkitā , atha kho ṭhānasova maṃ paṭibhantī ’ ti .
‘ Tena hi taṃ , vaṅgīsa , bhiyyosomattāya pubbe aparivitakkitā gāthāyo paṭibhantū ’ ti .
‘ Evaṃ , bhante ’ ti kho āyasmā vaṅgīso bhagavato paṭissutvā bhiyyosomattāyaT1.284 bhagavantaṃ pubbe aparivitakkitāhi gāthāhi abhitthavi –
‘‘ Ummaggapathaṃ [ ummaggasataṃ ( syā . kaṃ . ka .)] mārassa abhibhuyya , carati pabhijja khilāni ;
Taṃ passatha bandhapamuñcakaraṃ , asitaṃ bhāgaso pavibhajaṃ .
‘‘ Oghassa nittharaṇatthaṃ , anekavihitaṃ maggaṃ akkhāsi ;
Tasmiñce amate akkhāte , dhammaddasā ṭhitā asaṃhīrā .
‘‘ PajjotakaroV1.224 ativijjha [ ativijjha dhammaṃ ( sī . syā . kaṃ .)], sabbaṭṭhitīnaṃ atikkamamaddasa ;
Ñatvā ca sacchikatvā ca , aggaṃ so desayi dasaddhānaṃ .
‘‘ EvaṃM1.195 sudesite dhamme ,
Ko pamādo vijānataṃ dhammaṃ [ ko pamādo vijānataṃ ( sī . syā . kaṃ .)];
Tasmā hi tassa bhagavato sāsane ;
Appamatto sadā namassamanusikkhe ’’ ti .

9. Koṇḍaññasuttaṃ

217. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .
Atha kho āyasmā aññāsikoṇḍañño [ aññākoṇḍañño ( sī . syā . kaṃ .)] sucirasseva yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvāT1.285 bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati , pāṇīhiP1.194 ca parisambāhati , nāmañca sāveti –
‘‘ koṇḍaññohaṃ , bhagavā , koṇḍaññohaṃ , sugatā ’’ ti .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ ayaṃ kho āyasmā aññāsikoṇḍañño sucirasseva yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati , pāṇīhi ca parisambāhati , nāmañca sāveti –
‘ koṇḍaññohaṃ , bhagavā , koṇḍaññohaṃ , sugatā ’ ti .
Yaṃnūnāhaṃ āyasmantaṃ aññāsikoṇḍaññaṃ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan ’’ ti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ , bhagavā , paṭibhāti maṃ , sugatā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ , vaṅgīsā ’’ ti bhagavā avoca .
Atha kho āyasmā vaṅgīso āyasmantaṃ aññāsikoṇḍaññaṃ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
‘‘ Buddhānubuddho so thero , koṇḍañño tibbanikkamo ;
Lābhī sukhavihārānaṃ , vivekānaṃ abhiṇhaso .
‘‘ YaṃV1.225 sāvakena pattabbaṃ , satthusāsanakārinā ;
Sabbassa taṃ anuppattaṃ , appamattassa sikkhato .
‘‘ MahānubhāvoT1.286 tevijjo , cetopariyāyakovido ;
Koṇḍañño buddhadāyādo [ buddhasāvako ( pī .)], pāde vandati satthuno ’’ ti .

10. Moggallānasuttaṃ

218. EkaṃM1.196 samayaṃ bhagavā rājagahe viharati isigilipasse kāḷasilāyaṃ mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi .
Tesaṃ sudaṃ āyasmā mahāmoggallāno cetasā cittaṃ samannesati [ samanvesati ( syā . aṭṭha .)] vippamuttaṃ nirupadhiṃ .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ ayaṃ kho bhagavā rājagahe viharati isigilipasse kāḷasilāyaṃ mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi .
Tesaṃ sudaṃ āyasmā mahāmoggallāno cetasā cittaṃ samannesati vippamuttaṃ nirupadhiṃ .
Yaṃnūnāhaṃ āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan ’’ ti .
AthaP1.195 kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ , bhagavā , paṭibhāti maṃ , sugatā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ , vaṅgīsā ’’ ti bhagavā avoca .
Atha kho āyasmā vaṅgīso āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
‘‘ Nagassa passe āsīnaṃ , muniṃ dukkhassa pāraguṃ ;
Sāvakā payirupāsanti , tevijjā maccuhāyino .
‘‘ TeT1.287 cetasā anupariyeti [ anupariyesati ( sī . syā . kaṃ .)], moggallāno mahiddhiko ;
Cittaṃ nesaṃ samannesaṃ [ samanvesaṃ ( syā . aṭṭha .)], vippamuttaṃ nirūpadhiṃ .
‘‘ EvaṃV1.226 sabbaṅgasampannaṃ , muniṃ dukkhassa pāraguṃ ;
Anekākārasampannaṃ , payirupāsanti gotaman ’’ ti .

11. Gaggarāsuttaṃ

219. Ekaṃ samayaṃ bhagavā campāyaṃ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sattahi ca upāsakasatehi sattahi ca upāsikāsatehi anekehi ca devatāsahassehi .
Tyāssudaṃ bhagavā atirocati [ ativirocati ( ka .)] vaṇṇena ceva yasasā ca .
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi –
‘‘ ayaṃ khoM1.197 bhagavā campāyaṃ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sattahi ca upāsakasatehi sattahi ca upāsikāsatehi anekehi ca devatāsahassehi .
Tyāssudaṃ bhagavā atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca .
Yaṃnūnāhaṃ bhagavantaṃ sammukhā sāruppāya gāthāya abhitthaveyyan ’’ ti .
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ , bhagavā , paṭibhāti maṃ , sugatā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ , vaṅgīsā ’’ ti bhagavā avoca .
Atha kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ sammukhā sāruppāya gāthāya abhitthavi –
‘‘ CandoT1.288P1.196 yathā vigatavalāhake nabhe ,
Virocati vigatamalova bhāṇumā ;
Evampi aṅgīrasa tvaṃ mahāmuni ,
Atirocasi yasasā sabbalokan ’’ ti .

12. Vaṅgīsasuttaṃ

220. Ekaṃ samayaṃ āyasmā vaṅgīso sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāmeV1.227 .
Tena kho pana samayena āyasmā vaṅgīso aciraarahattappatto hutvā [ hoti ( sī . syā . kaṃ .)] vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī [ vimuttisukhapaṭisaṃvedī ( sī . pī .)] tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ Kāveyyamattā vicarimha pubbe , gāmā gāmaṃ purā puraṃ ;
Athaddasāma sambuddhaṃ , saddhā no upapajjatha .
‘‘ So me dhammamadesesi , khandhāyatanadhātuyo [ khandhe āyatanāni dhātuyo ( syā . kaṃ . pī . ka .)];
Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna , pabbajiṃ anagāriyaṃ .
‘‘ Bahunnaṃ vata atthāya , bodhiṃ ajjhagamā muni ;
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca , ye niyāmagataddasā .
‘‘ SvāgataṃM1.198 vata me āsi , mama buddhassa santike ;
Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .
‘‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi , dibbacakkhuṃ visodhitaṃ ;
Tevijjo iddhipattomhi , cetopariyāyakovido ’’ ti .
Vaṅgīsasaṃyuttaṃ samattaṃ .
Tassuddānaṃ –
NikkhantaṃT1.289 arati ceva , pesalā atimaññanā ;
Ānandena subhāsitā , sāriputtapavāraṇā ;
Parosahassaṃ koṇḍañño , moggallānena gaggarā ;
Vaṅgīsena dvādasāti .