Issues
Select Version
Sagāthāvaggo
Sagāthāvaggo

9. Vanasaṃyuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Vanasaṃyuttaṃ

1. Vivekasuttaṃ

221. EvaṃT1.290V1.228P1.197M1.199 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena so bhikkhu divāvihāragato pāpake akusale vitakke vitakketi gehanissite .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṃ bhikkhuṃ saṃvejetukāmā yena so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Vivekakāmosi vanaṃ paviṭṭho ,
Atha te mano niccharatī bahiddhā ;
Jano janasmiṃ vinayassu chandaṃ ,
Tato sukhī hohisi vītarāgo .
‘‘ Aratiṃ pajahāsi sato , bhavāsi sataṃ taṃ sārayāmase ;
Pātālarajo hi duttaro , mā taṃ kāmarajo avāhari .
‘‘ Sakuṇo yathā paṃsukunthito [ paṃsukuṇṭhito ( ka .), paṃsukuṇḍito ( sī . syā . kaṃ . pī .)], vidhunaṃ pātayati sitaṃ rajaṃ ;
EvaṃT1.291 bhikkhu padhānavā satimā , vidhunaṃ pātayati sitaṃ raja ’’ ntntti .
Atha kho so bhikkhu tāya devatāya saṃvejito saṃvegamāpādīti .

2. Upaṭṭhānasuttaṃ

222. EkaṃV1.229 samayaṃ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
TenaP1.198 kho pana samayena so bhikkhu divāvihāragato supati .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṃ bhikkhuṃ saṃvejetukāmā yena so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Uṭṭhehi bhikkhu kiṃ sesi , ko attho supitena [ supinena ( sī .)] te ;
Āturassa hi kā niddā , sallaviddhassa ruppato .
‘‘ YāyaM1.200 saddhāya pabbajito [ yāya saddhāpabbajito ( sī . syā . kaṃ .)], agārasmānagāriyaṃ ;
Tameva saddhaṃ brūhehi , mā niddāya vasaṃ gamī ’’ ti .
‘‘ Aniccā addhuvā kāmā , yesu mandova mucchito ;
Baddhesu [ khandhesu ( sī .)] muttaṃ asitaṃ , kasmā pabbajitaṃ tape .
‘‘ Chandarāgassa vinayā , avijjāsamatikkamā ;
Taṃ ñāṇaṃ paramodānaṃ [ pariyodātaṃ ( sī . pī .), paramodātaṃ ( syā . kaṃ .), paramavodānaṃ ( sī . aṭṭha .)], kasmā pabbajitaṃ tape .
‘‘ ChetvāT1.292 [ bhetvā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] avijjaṃ vijjāya , āsavānaṃ parikkhayā ;
Asokaṃ anupāyāsaṃ , kasmā pabbajitaṃ tape .
‘‘ Āraddhavīriyaṃ pahitattaṃ , niccaṃ daḷhaparakkamaṃ ;
Nibbānaṃ abhikaṅkhantaṃ , kasmā pabbajitaṃ tape ’’ ti .

3. Kassapagottasuttaṃ

223. Ekaṃ samayaṃ āyasmā kassapagotto kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
TenaV1.230 kho pana samayena āyasmā kassapagotto divāvihāragato aññataraṃ chetaṃ ovadati .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā āyasmantaṃ kassapagottaṃ saṃvejetukāmā yenāyasmā kassapagotto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ kassapagottaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Giriduggacaraṃ chetaṃ , appapaññaṃ acetasaṃ ;
Akāle ovadaṃ bhikkhu , mandova paṭibhāti maṃ .
‘‘ Suṇāti na vijānāti , āloketi na passati ;
Dhammasmiṃ bhaññamānasmiṃ , atthaṃ bālo na bujjhati .
‘‘ SacepiP1.199 dasa pajjote , dhārayissasi kassapa ;
Neva dakkhati rūpāni , cakkhu hissa na vijjatī ’’ ti .
Atha kho āyasmā kassapagotto tāya devatāya saṃvejito saṃvegamāpādīti .

4. Sambahulasuttaṃ

224. EkaṃT1.293M1.201 samayaṃ sambahulā bhikkhū kosalesu viharanti aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Atha kho te bhikkhū vassaṃvuṭṭhā [ vassaṃvutthā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] temāsaccayena cārikaṃ pakkamiṃsu .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā te bhikkhū apassantī paridevamānā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Arati viya mejja khāyati ,
Bahuke disvāna vivitte āsane ;
Te cittakathā bahussutā ,
Kome gotamasāvakā gatā ’’ ti .
Evaṃ vutte , aññatarā devatā taṃ devataṃ gāthāya paccabhāsi –
‘‘ MāgadhaṃV1.231 gatā kosalaṃ gatā , ekacciyā pana vajjibhūmiyā ;
Magā viya asaṅgacārino , aniketā viharanti bhikkhavo ’’ ti .

5. Ānandasuttaṃ

225. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena āyasmā ānando ativelaṃ gihisaññattibahulo viharati .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā āyasmato ānandassaT1.294 anukampikā atthakāmā āyasmantaṃ ānandaṃ saṃvejetukāmā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ Rukkhamūlagahanaṃ pasakkiya , nibbānaṃ hadayasmiṃ opiya ;
JhāP1.200 gotama mā pamādo [ mā ca pamādo ( sī . pī .)], kiṃ te biḷibiḷikā karissatī ’’ ti .
Atha kho āyasmā ānando tāya devatāya saṃvejito saṃvegamāpādīti .

6. Anuruddhasuttaṃ

226. Ekaṃ samayaṃ āyasmā anuruddho kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Atha kho aññatarā tāvatiṃsakāyikā devatā jālinīM1.202 nāma āyasmato anuruddhassa purāṇadutiyikā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ anuruddhaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ Tattha cittaṃ paṇidhehi , yattha te vusitaṃ pure ;
Tāvatiṃsesu devesu , sabbakāmasamiddhisu ;
Purakkhato parivuto , devakaññāhi sobhasī ’’ ti .
‘‘ DuggatāV1.232 devakaññāyo , sakkāyasmiṃ patiṭṭhitā ;
Te cāpi duggatā sattā , devakaññāhi patthitā ’’ ti .
‘‘ NaT1.295 te sukhaṃ pajānanti , ye na passanti nandanaṃ ;
Āvāsaṃ naradevānaṃ , tidasānaṃ yasassinan ’’ ti .
‘‘ Na tvaṃ bāle vijānāsi , yathā arahataṃ vaco ;
Aniccā sabbasaṅkhārā , uppādavayadhammino ;
Uppajjitvā nirujjhanti , tesaṃ vūpasamo sukho .
‘‘ Natthi dāni punāvāso , devakāyasmi jālini ;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro , natthi dāni punabbhavo ’’ ti .

7. Nāgadattasuttaṃ

227. Ekaṃ samayaṃ āyasmā nāgadatto kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena āyasmā nāgadatto atikālena gāmaṃ pavisati , atidivā paṭikkamati .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā āyasmato nāgadattassa anukampikā atthakāmā āyasmantaṃ nāgadattaṃ saṃvejetukāmā yenāyasmā nāgadatto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvāP1.201 āyasmantaṃ nāgadattaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Kāle pavisa nāgadatta , divā ca āgantvā ativelacārī ;
Saṃsaṭṭho gahaṭṭhehi , samānasukhadukkho .
‘‘ Bhāyāmi nāgadattaṃ suppagabbhaṃ , kulesu vinibaddhaṃ ;
Mā heva maccurañño balavato , antakassa vasaṃ upesī ’’ ti [ vasameyyāti ( sī . pī .), vasamesīti ( syā . kaṃ .)].
AthaM1.203 kho āyasmā nāgadatto tāya devatāya saṃvejito saṃvegamāpādīti .

8. Kulagharaṇīsuttaṃ

228. EkaṃT1.296V1.233 samayaṃ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena so bhikkhu aññatarasmiṃ kule ativelaṃ ajjhogāḷhappatto viharati .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṃ bhikkhuṃ saṃvejetukāmā yā tasmiṃ kule kulagharaṇī , tassā vaṇṇaṃ abhinimminitvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ Nadītīresu saṇṭhāne , sabhāsu rathiyāsu ca ;
Janā saṅgamma mantenti , mañca tañca [ tvañca ( ka .)] kimantaran ’’ ti .
‘‘ Bahūhi saddā paccūhā , khamitabbā tapassinā ;
Na tena maṅku hotabbaṃ , na hi tena kilissati .
‘‘ Yo ca saddaparittāsī , vane vātamigo yathā ;
Lahucittoti taṃ āhu , nāssa sampajjate vatan ’’ ti .

9. Vajjiputtasuttaṃ

229. Ekaṃ samayaṃ aññataro vajjiputtako bhikkhu vesāliyaṃ viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena vesāliyaṃ vajjiputtako sabbaratticāro hoti .
AthaP1.202 kho so bhikkhu vesāliyā tūriya-tāḷita-vādita-nigghosasaddaṃT1.297 sutvā paridevamāno tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Ekakā mayaṃ araññe viharāma ,
Apaviddhaṃva [ apaviṭṭhaṃva ( syā . kaṃ .)] vanasmiṃ dārukaṃ ;
Etādisikāya rattiyā ,
Ko su nāmamhehi [ nāma amhehi ( sī . pī .)] pāpiyo ’’ ti .
AthaV1.234 kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṃ bhikkhuṃ saṃvejetukāmā yena so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ EkakovaM1.204 tvaṃ araññe viharasi , apaviddhaṃva vanasmiṃ dārukaṃ ;
Tassa te bahukā pihayanti , nerayikā viya saggagāminan ’’ ti .
Atha kho so bhikkhu tāya devatāya saṃvejito saṃvegamāpādīti .

10. Sajjhāyasuttaṃ

230. Ekaṃ samayaṃ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena so bhikkhu yaṃ sudaṃ pubbe ativelaṃ sajjhāyabahulo viharati so aparena samayena appossukko tuṇhībhūto saṅkasāyati .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno dhammaṃ asuṇantī yena so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃT1.298 bhikkhuṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ Kasmā tuvaṃ dhammapadāni bhikkhu , nādhīyasi bhikkhūhi saṃvasanto ;
Sutvāna dhammaṃ labhatippasādaṃ , diṭṭheva dhamme labhatippasaṃsan ’’ ti .
‘‘ Ahu pure dhammapadesu chando , yāva virāgena samāgamimha ;
YatoP1.203 virāgena samāgamimha , yaṃ kiñci diṭṭhaṃva sutaṃ mutaṃ vā ;
Aññāya nikkhepanamāhu santo ’’ ti .

11. Akusalavitakkasuttaṃ

231. Ekaṃ samayaṃ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena so bhikkhu divāvihāragato pāpake akusale vitakke vitakketi , seyyathidaṃV1.235 – kāmavitakkaṃ , byāpādavitakkaṃ , vihiṃsāvitakkaṃ .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṃ bhikkhuṃ saṃvejetukāmā yena so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ AyonisoT1.299 manasikārā , so vitakkehi khajjasi ;
Ayoniso [ ayoniṃ ( pī . ka .)] paṭinissajja , yoniso anucintaya .
‘‘ SatthāraṃM1.205 dhammamārabbha , saṅghaṃ sīlāni attano ;
Adhigacchasi pāmojjaṃ , pītisukhamasaṃsayaṃ ;
Tato pāmojjabahulo , dukkhassantaṃ karissasī ’’ ti .
Atha kho so bhikkhu tāya devatāya saṃvejito saṃvegamāpādīti .

12. Majjhanhikasuttaṃ

232. Ekaṃ samayaṃ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Atha kho tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā yena so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā tassa bhikkhuno santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Ṭhite majjhanhike kāle , sannisīvesu [ sannisinnesu ( syā . kaṃ . pī .)] pakkhisu ;
Saṇateva brahāraññaṃ , taṃ bhayaṃ paṭibhāti maṃ .
‘‘ Ṭhite majjhanhike kāle , sannisīvesu pakkhisu ;
Saṇateva brahāraññaṃ , sā rati paṭibhāti man ’’ ti .

13. Pākatindriyasuttaṃ

233. Ekaṃ samayaṃ sambahulā bhikkhū kosalesu viharanti aññatarasmiṃ vanasaṇḍe uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācāP1.204 muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittāV1.236 pākatindriyā .
AthaT1.300 kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tesaṃ bhikkhūnaṃ anukampikā atthakāmā te bhikkhū saṃvejetukāmā yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Sukhajīvino pure āsuṃ , bhikkhū gotamasāvakā ;
Anicchā piṇḍamesanā , anicchā sayanāsanaṃ ;
Loke aniccataṃ ñatvā , dukkhassantaṃ akaṃsu te .
‘‘ Dupposaṃ katvā attānaṃ , gāme gāmaṇikā viya ;
Bhutvā bhutvā nipajjanti , parāgāresu mucchitā .
‘‘ SaṅghassaM1.206 añjaliṃ katvā , idhekacce vadāmahaṃ ;
Apaviddhā [ apaviṭṭhā ( syā . kaṃ .)] anāthā te , yathā petā tatheva te .
‘‘ Ye kho pamattā viharanti , te me sandhāya bhāsitaṃ ;
Ye appamattā viharanti , namo tesaṃ karomahan ’’ ti .
Atha kho te bhikkhū tāya devatāya saṃvejitā saṃvegamāpādunti .

14. Gandhatthenasuttaṃ

234. Ekaṃ samayaṃ aññataro bhikkhu kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena so bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pokkharaṇiṃ ogāhetvā padumaṃ upasiṅghati .
Atha kho yā tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā tassa bhikkhuno anukampikā atthakāmā taṃ bhikkhuṃ saṃvejetukāmā yenaT1.301 so bhikkhu tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ Yametaṃ vārijaṃ pupphaṃ , adinnaṃ upasiṅghasi ;
Ekaṅgametaṃ theyyānaṃ , gandhatthenosi mārisā ’’ ti .
‘‘ NaV1.237 harāmi na bhañjāmi , ārā siṅghāmi vārijaṃ ;
Atha kena nu vaṇṇena , gandhatthenoti vuccati .
‘‘ Yvāyaṃ bhisāni khanati , puṇḍarīkāni bhañjati ;
Evaṃ ākiṇṇakammanto , kasmā eso na vuccatī ’’ ti .
‘‘ ĀkiṇṇaluddoP1.205 puriso , dhāticelaṃva makkhito ;
Tasmiṃ me vacanaṃ natthi , tvañcārahāmi vattave .
‘‘ Anaṅgaṇassa posassa , niccaṃ sucigavesino ;
Vālaggamattaṃ pāpassa , abbhāmattaṃva khāyatī ’’ ti .
‘‘ Addhā maṃ yakkha jānāsi , atho me anukampasi ;
Punapi yakkha vajjāsi , yadā passasi edisan ’’ ti .
‘‘ NevaM1.207 taṃ upajīvāma , napi te bhatakāmhase ;
Tvameva bhikkhu jāneyya , yena gaccheyya suggatin ’’ ti .
Atha kho so bhikkhu tāya devatāya saṃvejito saṃvegamāpādīti .
Vanasaṃyuttaṃ samattaṃ .
Tassuddānaṃ –
VivekaṃT1.302 upaṭṭhānañca , kassapagottena sambahulā ;
Ānando anuruddho ca , nāgadattañca kulagharaṇī .
Vajjiputto ca vesālī , sajjhāyena ayoniso ;
Majjhanhikālamhi pākatindriya , padumapupphena cuddasa bhaveti .