5. Parinibbānasuttaṃ
186. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati upavattane mallānaṃ sālavane antarena yamakasālānaṃ parinibbānasamaye .
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ handa dāni , bhikkhave
P1.158 , āmantayāmi vo –‘ vayadhammā saṅkhārā , appamādena sampādethā ’ ti .
Ayaṃ tathāgatassa pacchimā vācā ’’.
Atha
M1.160 kho bhagavā paṭhamaṃ jhānaṃ [ paṭhamajjhānaṃ ( syā . kaṃ .) evaṃ dutiyaṃ jhānaṃ iccādīsupi ] samāpajji .Paṭhamā jhānā [ paṭhamajjhānā ( syā . kaṃ .) evaṃ dutiyā jhānā iccādīsupi ] vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji .
Dutiyā jhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji .
Tatiyā jhānā vuṭṭhahitvā catutthaṃ
V1.185 jhānaṃ samāpajji .Catutthā jhānā vuṭṭhahitvā ākāsānañcāyatanaṃ samāpajji .
Ākāsānañcāyatanā vuṭṭhahitvā viññāṇañcāyatanaṃ samāpajji .
Viññāṇañcāyatanā vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanaṃ samāpajji .
Ākiñcaññāyatanā vuṭṭhahitvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajji .
Nevasaññānāsaññāyatanā
T1.232 vuṭṭhahitvā saññāvedayitanirodhaṃ samāpajji .Saññāvedayitanirodhā vuṭṭhahitvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajji .
Nevasaññānāsaññāyatanā vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanaṃ samāpajji .
Ākiñcaññāyatanā vuṭṭhahitvā viññāṇañcāyatanaṃ samāpajji .
Viññāṇañcāyatanā vuṭṭhahitvā ākāsānañcāyatanaṃ samāpajji .
Ākāsānañcāyatanā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃ samāpajji .
Catutthā jhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji .
Tatiyā jhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji .
Dutiyā jhānā vuṭṭhahitvā paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji .
Paṭhamā jhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji .
Dutiyā jhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji .
Tatiyā jhānā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃ samāpajji .
Catutthā jhānā vuṭṭhahitvā samanantaraṃ bhagavā parinibbāyi .
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā brahmā sahampati imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Sabbeva nikkhipissanti , bhūtā loke samussayaṃ ;
Yattha etādiso satthā , loke appaṭipuggalo ;
Tathāgato balappatto , sambuddho parinibbuto ’’ ti .
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā sakko devānamindo imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Aniccā vata saṅkhārā , uppādavayadhammino ;
Uppajjitvā nirujjhanti , tesaṃ vūpasamo sukho ’’ ti .
Parinibbute
T1.233M1.161 bhagavati saha parinibbānā āyasmā ānando imaṃ gāthaṃ abhāsi –‘‘ Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ , tadāsi lomahaṃsanaṃ ;
Sabbākāravarūpete , sambuddhe parinibbute ’’ ti .
Parinibbute
V1.186P1.159 bhagavati saha parinibbānā āyasmā anuruddho imā gāthāyo abhāsi –‘‘ Nāhu assāsapassāso , ṭhitacittassa tādino ;
Anejo santimārabbha , cakkhumā parinibbuto [ yaṃ kālamakarī muni ( mahāparinibbānasutte )].
‘‘ Asallīnena cittena , vedanaṃ ajjhavāsayi ;
Pajjotasseva nibbānaṃ , vimokkho cetaso ahū ’’ ti .
Dutiyo vaggo .
Tassuddānaṃ –
Brahmāsanaṃ devadatto , andhakavindo aruṇavatī ;
Parinibbānena ca desitaṃ , idaṃ brahmapañcakanti .
Brahmasaṃyuttaṃ samattaṃ .[ ito paraṃ marammapotthakesu evampi dissati –§ brahmāyācanaṃ agāravañca , brahmadevo bako ca brahmā .§ aññataro ca brahmākokālikañca , tissakañca turū ca .§ brahmā kokālikabhikkhu , sanaṅkumārena devadattaṃ .§ andhakavindaṃ aruṇavati , parinibbānena pannarasāti .]