Issues
Select Version
Sagāthāvaggo
Sagāthāvaggo

1. Puggalasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Puggalasuttaṃ

132. SāvatthinidānaṃT1.136V1.112M1.94 .
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ cattārome , mahārāja , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Tamotamaparāyano , tamojotiparāyano , jotitamaparāyano , jotijotiparāyano ’’.
‘‘ Kathañca , mahārāja puggalo tamotamaparāyano hoti ?
Idha , mahārāja , ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti , caṇḍālakule vā venakule [ veṇakule ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttikeP1.94 , yattha kasirena ghāsacchādo labbhati .
So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho [ bahvābādho ( ka .)] kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā , na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa .
So kāyena duccaritaṃ carati , vācāya duccaritaṃ carati , manasā duccaritaṃ carati .
So kāyena duccaritaṃ caritvā vācāya duccaritaṃ caritvā manasā duccaritaṃ caritvā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati .
‘‘ Seyyathāpi , mahārājaT1.137 , puriso andhakārā vā andhakāraṃ gaccheyya , tamā vā tamaṃ gaccheyya , lohitamalā vā lohitamalaṃ gaccheyya .
Tathūpamāhaṃ , mahārāja , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evaṃ kho , mahārāja , puggalo tamotamaparāyano hoti .
‘‘ Kathañca , mahārāja , puggalo tamojotiparāyano hoti ?
Idha , mahārāja , ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti , caṇḍālakule vā venakule vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike , yattha kasirena ghāsacchādo labbhati .
So ca kho hoti dubbaṇṇo duddasikoM1.95 okoṭimako bavhābādho , kāṇo vāV1.113 kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā , na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa .
So kāyena sucaritaṃ carati , vācāya sucaritaṃ carati , manasā sucaritaṃ carati .
So kāyena sucaritaṃ caritvā vācāya sucaritaṃ caritvā manasā sucaritaṃ caritvā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati .
‘‘ Seyyathāpi , mahārāja , puriso pathaviyā vā pallaṅkaṃ āroheyya , pallaṅkā vā assapiṭṭhiṃ āroheyya , assapiṭṭhiyā vā hatthikkhandhaṃ āroheyya , hatthikkhandhā vā pāsādaṃ āroheyya .
Tathūpamāhaṃ , mahārāja , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evaṃ kho , mahārāja , puggalo tamojotiparāyano hoti .
‘‘ Kathañca , mahārāja , puggalo jotitamaparāyano hoti ?
IdhaT1.138 , mahārāja , ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti , khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā , aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajateP1.95 pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhanadhaññe .
So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko , paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato , lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa .
So kāyena duccaritaṃ carati , vācāya duccaritaṃ carati , manasā duccaritaṃ carati .
So kāyena duccaritaṃ caritvā vācāya duccaritaṃ caritvā manasā duccaritaṃ caritvā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati .
‘‘ Seyyathāpi , mahārāja , puriso pāsādā vā hatthikkhandhaṃ oroheyya , hatthikkhandhā vā assapiṭṭhiṃ oroheyya , assapiṭṭhiyā vā pallaṅkaṃ oroheyya , pallaṅkā vā pathaviṃ oroheyya , pathaviyā vā andhakāraṃ paviseyya .
Tathūpamāhaṃ , mahārāja , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evaṃ kho , mahārāja , puggalo jotitamaparāyano hoti .
‘‘ Kathañca , mahārāja , puggalo jotijotiparāyano hoti ?
Idha , mahārāja , ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti , khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakuleM1.96 vā , aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇeT1.139 pahūtadhanadhaññe .
So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko , paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatoV1.114 , lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa .
So kāyena sucaritaṃ carati , vācāya sucaritaṃ carati , manasā sucaritaṃ carati .
So kāyena sucaritaṃ caritvā vācāya sucaritaṃ caritvā manasā sucaritaṃ caritvā , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati .
‘‘ Seyyathāpi , mahārāja , puriso pallaṅkā vā pallaṅkaṃ saṅkameyya , assapiṭṭhiyā vā assapiṭṭhiṃ saṅkameyya , hatthikkhandhā vā hatthikkhandhaṃ saṅkameyya , pāsādā vā pāsādaṃ saṅkameyya .
Tathūpamāhaṃ , mahārāja , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Evaṃ kho , mahārāja , puggalo jotijotiparāyano hoti .
ImeP1.96 kho , mahārāja , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Idamavoca … pe …
‘‘ Daliddo puriso rāja , assaddho hoti maccharī ;
Kadariyo pāpasaṅkappo , micchādiṭṭhi anādaro .
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe vāpi , aññe vāpi vanibbake ;
Akkosati paribhāsati , natthiko hoti rosako .
‘‘ Dadamānaṃ nivāreti , yācamānāna bhojanaṃ ;
Tādiso puriso rāja , mīyamāno janādhipa ;
Upeti nirayaṃ ghoraṃ , tamotamaparāyano .
‘‘ Daliddo puriso rāja , saddho hoti amaccharī ;
DadātiT1.140 seṭṭhasaṅkappo , abyaggamanaso naro .
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe vāpi , aññe vāpi vanibbake ;
Uṭṭhāya abhivādeti , samacariyāya sikkhati .
‘‘ DadamānaṃV1.115 na vāreti [ na nivāreti ( sī .)], yācamānāna bhojanaṃ ;
Tādiso puriso rāja , mīyamāno janādhipa ;
Upeti tidivaṃ ṭhānaṃ , tamojotiparāyano .
‘‘ AḍḍhoM1.97 ce [ aḍḍho ve ( pī . ka .)] puriso rāja , assaddho hoti maccharī ;
Kadariyo pāpasaṅkappo , micchādiṭṭhi anādaro .
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe vāpi , aññe vāpi vanibbake ;
Akkosati paribhāsati , natthiko hoti rosako .
‘‘ Dadamānaṃ nivāreti , yācamānāna bhojanaṃ ;
Tādiso puriso rāja , mīyamāno janādhipa ;
Upeti nirayaṃ ghoraṃ , jotitamaparāyano .
‘‘ Aḍḍho ce puriso rāja , saddho hoti amaccharī ;
Dadāti seṭṭhasaṅkappo , abyaggamanaso naro .
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe vāpi , aññe vāpi vanibbake ;
Uṭṭhāya abhivādeti , samacariyāya sikkhati .
‘‘ Dadamānaṃ na vāreti , yācamānāna bhojanaṃ ;
Tādiso puriso rāja , mīyamāno janādhipa ;
Upeti tidivaṃ ṭhānaṃ , jotijotiparāyano ’’ ti .