Issues
Select Version
Sagāthāvaggo
Sagāthāvaggo

2. Pañcarājasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Pañcarājasuttaṃ

123. SāvatthinidānaṃV1.97 .
Tena kho pana samayena pañcannaṃ rājūnaṃ pasenadipamukhānaṃ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṃ samaṅgībhūtānaṃ paricārayamānānaṃ ayamantarākathā udapādi –
‘‘ kiṃ nu kho kāmānaṃ aggan ’’ ti ?
Tatrekacce [ tatreke ( sī . pī .)] evamāhaṃsu –
‘‘ rūpā kāmānaṃ aggan ’’ ti .
Ekacce evamāhaṃsuM1.80 –
‘‘ saddā kāmānaṃ aggan ’’ ti .
Ekacce evamāhaṃsu –
‘‘ gandhā kāmānaṃ aggan ’’ ti .
Ekacce evamāhaṃsu –
‘‘ rasā kāmānaṃ aggan ’’ ti .
Ekacce evamāhaṃsuP1.80 –
‘‘ phoṭṭhabbā kāmānaṃ aggan ’’ ti .
Yato kho te rājāno nāsakkhiṃsu aññamaññaṃ saññāpetuṃ .
Atha kho rājā pasenadi kosalo te rājāno etadavoca –
‘‘ āyāma , mārisā , yena bhagavā tenupasaṅkamissāma ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etamatthaṃ paṭipucchissāma .
Yathā no bhagavā byākarissati tathā naṃ dhāressāmā ’’ ti [ dhāreyyāmāti ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
‘‘ Evaṃ , mārisā ’’ ti kho te rājāno rañño pasenadissa kosalassa paccassosuṃ .
Atha kho te pañca rājāno pasenadipamukhā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavocaT1.117 –
‘‘ idha , bhante , amhākaṃ pañcannaṃ rājūnaṃ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṃ samaṅgībhūtānaṃ paricārayamānānaṃ ayamantarākathā udapādi –
‘ kiṃ nu kho kāmānaṃ aggan ’ ti ?
Ekacce evamāhaṃsu –
‘ rūpā kāmānaṃ aggan ’ ti .
Ekacce evamāhaṃsu –
‘ saddā kāmānaṃ aggan ’ ti .
Ekacce evamāhaṃsu –
‘ gandhā kāmānaṃ aggan ’ ti .
Ekacce evamāhaṃsu –
‘ rasā kāmānaṃ aggan ’ ti .
Ekacce evamāhaṃsu –
‘ phoṭṭhabbā kāmānaṃ aggan ’ ti .
Kiṃ nu kho , bhante , kāmānaṃ aggan ’’ ti ?
‘‘ Manāpapariyantaṃ khvāhaṃ , mahārāja , pañcasu kāmaguṇesu agganti vadāmi .
Teva [ te ca ( sī . pī . ka .), ye ca ( syā . kaṃ .)], mahārāja , rūpā ekaccassa manāpā honti , teva [ te ca ( sī . pī . ka .)] rūpā ekaccassa amanāpā honti .
Yehi ca yo rūpehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo , so tehi rūpehi aññaṃ rūpaṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na pattheti .
Te tassa rūpā paramā honti .
Te tassa rūpā anuttarā honti .
‘‘ TevaV1.98 , mahārāja , saddā ekaccassa manāpā honti , teva saddā ekaccassa amanāpā honti .
Yehi ca yo saddehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo , so tehi saddehi aññaṃ saddaṃ uttaritaraṃ vāM1.81 paṇītataraṃ vā na pattheti .
Te tassa saddā paramā honti .
Te tassa saddā anuttarā honti .
‘‘ Teva , mahārāja , gandhā ekaccassa manāpā honti , teva gandhā ekaccassa amanāpā honti .
Yehi ca yo gandhehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo , so tehi gandhehi aññaṃ gandhaṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na pattheti .
Te tassa gandhā paramā honti .
Te tassa gandhā anuttarā honti .
‘‘ Teva , mahārāja , rasā ekaccassa manāpā honti , teva rasā ekaccassa amanāpā honti .
Yehi ca yo rasehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo , so tehi rasehi aññaṃ rasaṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na pattheti .
Te tassa rasā paramā honti .
Te tassa rasā anuttarā honti .
‘‘ Teva , mahārāja , phoṭṭhabbā ekaccassa manāpā honti , teva phoṭṭhabbā ekaccassa amanāpā honti .
YehiP1.81 ca yo phoṭṭhabbehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo , so tehi phoṭṭhabbehi aññaṃ phoṭṭhabbaṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na pattheti .
Te tassaT1.118 phoṭṭhabbā paramā honti .
Te tassa phoṭṭhabbā anuttarā hontī ’’ ti .
Tena kho pana samayena candanaṅgaliko upāsako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti .
Atha kho candanaṅgaliko upāsako uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭibhāti maṃ bhagavā , paṭibhāti maṃ sugatā ’’ ti .
‘‘ Paṭibhātu taṃ candanaṅgalikā ’’ ti bhagavā avoca .
Atha kho candanaṅgaliko upāsako bhagavato sammukhā tadanurūpāya gāthāya abhitthavi –
‘‘ PadumaṃV1.99 yathā kokanadaṃ sugandhaṃ ,
Pāto siyā phullamavītagandhaṃ ;
Aṅgīrasaṃ passa virocamānaṃ ,
Tapantamādiccamivantalikkhe ’’ ti .
AthaM1.82 kho te pañca rājāno candanaṅgalikaṃ upāsakaṃ pañcahi uttarāsaṅgehi acchādesuṃ .
Atha kho candanaṅgaliko upāsako tehi pañcahi uttarāsaṅgehi bhagavantaṃ acchādesīti .